CHƯƠNG 37: CÁO GIÀ CHẠM TRÁN MƯU CAO / CỜ XOAY MỘT NƯỚC, GẠT VÀO KẾ GIAN

CHƯƠNG 37: CÁO GIÀ CHẠM TRÁN MƯU CAO / CỜ XOAY MỘT NƯỚC, GẠT VÀO KẾ GIAN.

 

Lam Điền bước qua khoảng sân lát gạch Bát Tràng, tiến thẳng ra cánh cổng chạm trổ uy nghi của nhà họ Trần.

 

Bên ngoài lão Lý trưởng đang chắp tay sau lưng, đủng đỉnh đứng chờ. Khác với bộ the thô mộc ngày thường đi xử lý việc làng, hôm nay để sang thăm thông gia, ông diện hẳn bộ áo gấm sẫm màu trang trọng, trên đầu là chiếc khăn xếp đen quấn nếp cầu kỳ, ngay ngắn. Phía sau lưng lão là hai tên lính lệ, một kẻ khúm núm, một kẻ cung kính bưng cái tráp gỗ khảm nạm cẩn thận đựng quà biếu.

 

"Cháu chào cụ Lý!" Lam Điền theo lễ vái chào, nụ cười mỉm trên khóe môi, vóc dáng cao lớn đứng thẳng tắp. Đón tiếp trọng thể nhưng không có nửa phần khúm núm: “Cha cháu mấy nay bệnh tình trở nặng, phận làm con cháu ngày đêm túc trực không dám lơ là, chưa kịp sai người sang hầu chuyện cụ Lý. Nay lại phiền cụ nhọc công tới tận nơi, phận con cháu thất lễ với cụ rồi."

 

Lão Lý trưởng vuốt chòm râu lưa thưa, ánh mắt đục ngầu nhưng tinh anh như một con cáo già lướt từ đầu đến chân Lam Điền, lão nhạt nhẽo đáp lại:

 

 "Cậu Điền quá lời rồi. Chỗ thông gia qua lại, bao năm nay nhà họ Trần buôn bán qua bến bãi nộp thuế cho làng sòng phẳng, ân nghĩa gắn bó, nay nghe tin ông Tường ngã bệnh, lão sao có thể ngồi yên?"

 

Nói đoạn, lão híp mắt, cố tình hướng ánh mắt dò xét vào khoảng sân vắng lặng phía sau lưng Lam Điền:

 

"Với lại... cái Linh nhà lão gả vào đây, tính nó vốn bộp chộp nhưng được cái hiếu thuận. Nay ông Tường ốm đau thế kia, lão sang thăm, tiện thể cũng muốn xem con gái lão cáng đáng việc nhà chồng, hầu hạ thuốc thang ra sao, mà cả tuần nay cấm thấy nó cho người về báo bình an lấy một lời."

 

Cái Linh, hay nói đúng hơn là Gia Linh, tên của bà Hai.

 

Câu từ ngoài mặt của lão thì đầy lẽ ân tình, khách sáo, nhưng bên trong mũi dùi đã chĩa thẳng vào điểm cốt lõi: Lão đã biết chuyện con gái cưng của mình bị làm khó dễ. Nếu Lam Điền không biết điều, những tờ giấy thông hành buôn bán kia sẽ đừng mơ được thông qua.

 

Lam Điền mặt không đổi sắc. Cậu lùi lại nửa bước, đưa tay nhường đường cho lão bước vào:

 

"Cụ Lý dạy chí phải. Ngoài trời không tiện, mời cụ vào gian nhà lớn xơi chén trà sen ấm bụng. Chuyện trong nhà... cháu xin hầu chuyện cụ Lý tỏ tường."

 

Gian nhà lớn thoảng mùi khói thơm của trà sen mới pha. Lam Điền mời lão Lý trưởng ngồi chễm chệ trên chiếc sập lớn đãi khách, tự tay nâng chiếc ấm sành men rạn, thong thả rót ra hai chén trà sen nghi ngút khói. 

 

"Mời cụ xơi nước." Lam Điền cung kính mời trà.

 

Lão Lý trưởng thong thả nâng chén, nhấp một ngụm nhỏ, chép miệng tỏ vẻ khoan khoái:

 

"Trà sen đầu mùa ướp sương mai, ngon lắm. Nhà họ Trần quả nhiên nề nếp bề thế, đến chén nước đãi khách cũng tinh tươm hơn người." Lão đặt chén cái "cạch" xuống bàn, ánh mắt đục ngầu xoáy sâu vào người thanh niên đối diện. "Chỉ tiếc là, cơ ngơi bề thế đến mấy mà gia đạo không yên, thì việc làm ăn cũng khó mà xuôi chèo mát mái được, cậu Điền nhỉ?"

 

Lam Điền cười nhạt, cậu chậm rãi xoay nhẹ vành chén trà trong tay, mượn cớ đi thẳng vào bàn cờ:

 

"Cụ Lý dạy phải. Việc trong nhà dẫu có rối rắm vì cha cháu bạo bệnh, nhưng việc buôn bán ngoài bến bãi xưa nay cháu vẫn dốc lòng thu xếp, tuân thủ phép nước lệ làng, sòng phẳng đâu ra đấy. Chỉ là... dạo gần đây, mấy chuyến hàng vải vóc trên mạn ngược chuyển về bỗng dưng bị ứ đọng. Mấy thầy nha lại dưới làng bảo giấy tờ đóng thuế, lệnh thông hành có chút vướng mắc, cứ ngâm mãi không chịu duyệt. Cháu thiết nghĩ, hay là nhà họ Trần có chỗ nào thiếu sót, khiến cụ và các thầy phiền lòng chăng?"

 

Nghe đến đây, lão Lý trưởng vuốt râu lắc đầu thở dài ra vẻ bất lực lắm:

 

"Ấy chết, cậu Điền lại lo nghĩ nhiều rồi! Chỗ tình nghĩa thông gia, lão đâu rắp tâm làm khó dễ nhà mình. Lão nào có cái gan ấy. Có điều..." Lão kéo dài giọng, chẳng buồn duy trì nụ cười trên môi: “Phép có nước, làng có lệ. Giấy tờ bến bãi, sổ sách thuế má của cái nhà này xưa nay đều rành rành đứng tên ông Tường. Nay ông ấy ngã bệnh, giấy tờ đem lên không có người chính chủ đóng triện xác nhận, thì lão dẫu muốn cũng khó ăn khó nói với quan trên."

 

Ông Lý hớp thêm ngụm trà, đủng đỉnh bồi thêm nhát:

 

"Thật ra, muốn mọi bề êm xuôi, thủ tục thông quan cũng rất đơn giản. Cậu Điền cứ để ông Tường đích thân ra mặt đứng ra làm ăn như cũ, thì đám giấy tờ ấy lão cho thông trong một nén nhang. Còn như... bệnh tình ông ấy trở nặng không gượng dậy nổi, thì ít ra cũng phải để cái Linh nhà lão ra mặt. Nó hiện mang danh chính thất, lại là con gái lão. Cậu để nó ra đây gặp lão một lát, nói một lời đảm bảo. Có nó đứng ra, lão nể tình máu mủ mà nhắm mắt làm ngơ đóng mộc cho qua cũng chẳng ai dám hạch sách. Cậu thấy lão tính thế... đã vẹn cả đôi đường chưa?"

 

Nghe những lời dồn ép bọc trong lớp vỏ ân tình của lão, đuôi mắt Lam Điền khẽ nhướng lên, tay nhẹ nhàng đặt chén trà xuống mặt sập:

 

"Cụ Lý lo xa quá rồi. Cha cháu dẫu bạo bệnh, nhưng việc đóng triện trên dưới cháu vẫn xin phép người đàng hoàng, đâu dám tự ý chuyên quyền. Còn về phần dì Hai, mấy nay dì ấy ngày đêm túc trực bên giường bệnh, đâm ra lao lực, vừa mới nghỉ ngơi ở buồng trong. Giờ đánh thức dì ấy dậy, lại mang tiếng nhà họ Trần không biết xót người."

 

Nghe vậy, lão Lý cười khùng khục trong cổ họng, lão vuốt cằm, ánh mắt bỗng chốc trở nên sắc bén như dao:

 

"Cậu Điền đối đáp khéo thật. Nhưng mà... hôm trước thằng Thế có lén cho người gửi đến nhà lão một phong thư. Nó khóc lóc bảo mẹ nó dạo này 'bận rộn' lắm, bận đến mức cửa buồng cũng bị khóa trái, nửa bước không lọt qua được. Lão nghe mà xót cả ruột."

 

Đáy mắt Lam Điền khẽ chùng xuống. Quả nhiên là thằng nhóc đó.

 

Thấy đối phương im lặng, cụ Lý đập mạnh tay xuống thành sập, vứt bỏ hẳn lớp mặt nạ xởi lởi ban nãy:

 

"Lão nói thẳng cho cậu hiểu. Lão không cần biết trong cái nhà này cậu giở trò gì. Lão chỉ biết, cái Linh là khúc ruột của lão. Hôm nay, một là cậu thỉnh ông Tường ra đây gặp lão để chứng thực, hai là mở cửa buồng gọi cái Linh ra mặt. Bằng không, đừng hòng mớ giấy tờ kia lọt qua được cửa!"

 

Không khí trong gian nhà lớn phút chốc đông đặc lại. Hai tên lính lệ phía sau lão Lý cũng rục rịch lườm lườm, tay lăm lăm chực chờ tiến lên. Lam Điền siết nhẹ nắm tay giấu trong vạt áo, ánh mắt ngày càng đăm chiêu.

 

Thế nhưng, đúng lúc cuộc trò chuyện đang căng như dây đàn chực đứt, thì từ phía hành lang tối om nối với gian buồng trong, một loạt tiếng bước chân lê lết, nặng nhọc vang lên.

"Ông... ông cẩn thận... bước chậm thôi..."

 

Cả Lam Điền và lão Lý đều đồng loạt quay đầu lại.

 

Từ phía cửa, bà Ba với khuôn mặt nhợt nhạt, mồ hôi rịn túa trên trán, đang dồn hết sức lực dìu một dáng người tiều tụy bước ra.

 

Là ông Tường.

 

Ông Tường hôm nay đã gầy xọp đi trông thấy. Hai gò má ông hóp sâu xuống, hốc mắt trũng hoắm, đôi con ngươi đục ngầu, lờ đờ vì chuỗi ngày bị bệnh tật. Nhìn thấy bóng dáng ấy, Lam Điền xẹt qua một tia đắc ý nhẹ nơi đáy mắt, nhưng rất nhanh, cậu đã giấu nhẹm đi bằng lớp mặt nạ của một đứa con chí hiếu.

 

Cậu vội vã sải bước tiến đến, đưa hai tay ra đỡ lấy người cha già, giọng nói ngập tràn vẻ xót xa, lo lắng:

 

"Cha... cha đang bệnh nặng, gió máy thế này, sao cha lại ra tận đây?"

 

Lời lẽ thì ân cần, quan tâm là thế, nhưng ngay khoảnh khắc tay chạm vào người ông Tường, những ngón tay của Lam Điền bỗng siết mạnh lấy cánh tay gầy guộc của ông. 

 

Ông Tường khẽ nhăn mặt, nén tiếng rên đau vào trong cổ họng. Ông khó nhọc cất giọng, âm thanh khò khè nhưng cố giữ vẻ ôn tồn:

 

"Nghe nói... cụ Lý tới tận cửa... lại nhọc công sang thăm nhà... thân làm chủ sự... làm sao... làm sao tôi không ra mặt cho phải phép..."

 

Nói rồi, Lam Điền cẩn thận đỡ ông Tường ngồi xuống ngay bên cạnh mình. Bà Ba đứng nép một bên, cúi gằm mặt, trán lấm tấm mồ hôi lạnh, không dám thở mạnh.

 

Lão Lý chớp mắt, vẻ đắc thắng ban nãy phút chốc khựng lại, thay vào đó là sự ngạc nhiên. Lão nhướn mày, bán tín bán nghi dò xét:

 

"Kìa ông... Người ngoài đồn ông bạo bệnh, liệt giường liệt chiếu cơ mà? Trông ông... dẫu tiều tụy nhưng xem ra vẫn còn tỉnh táo chán?"

 

Ông Tường gượng nhếch khóe môi, nặn ra một nụ cười héo hon, méo mó:

 

"Đúng là... có bệnh, suýt mất cả mạng già. Nay việc trong nhà... chỉ có thằng Cả là đủ sức cáng đáng. Hai đứa em nó thì còn nhỏ... Các dì thì bận bịu lo cơm nước, thuốc thang ngày đêm... sức lực đâu mà lo được chuyện làm ăn bên ngoài nữa. Phiền cụ Lý bận tâm quá..."

 

Nhưng lão Lý đâu phải tay vừa. Lão vuốt cằm, đôi mắt cáo già híp lại, gõ gõ ngón tay xuống mặt sập:

 

"Ông còn tỉnh táo thì tốt rồi. Nhưng mà này, ông ốm đau, cái Linh nhà tôi mang tiếng dâu con, sao lại để thằng Thế phải gửi thư về ngoại? Chuyện cấm túc, khóa trái cửa buồng rốt cuộc là cớ làm sao?"

 

Bàn tay Lam Điền đang đặt trên vai ông Tường lại khẽ siết thêm một lực vô hình. Ông Tường nuốt khan, nhắm mắt lại chừng một chút rồi mệt nhọc giải thích:

 

"À... chuyện bà Hai... Bà ấy dạo trước... vì quá bận lòng lo chăm sóc tôi... đâm ra lao lực, rồi sinh cảm, nhiễm bệnh. Sợ lây mầm bệnh cho cả nhà... nên thằng Cả nó mới có hiếu... lo sắp xếp cho dì nó nghỉ ngơi ở buồng trong, hạn chế người ra vào. Thằng Thế tuổi còn nhỏ... thấy mẹ ốm bị cấm cản không cho thăm... nên sinh ra hiểu lầm, khóc lóc vạ miệng... cụ đừng trách nó..."

 

Ông Tường thở dốc một hồi, lồng ngực gầy gò phập phồng. Thấy cụ Lý vẫn còn nhíu mày chưa tin hẳn, ông đành dùng chút hơi tàn cuối cùng để dập tắt sự nghi ngờ của người đối diện:

 

"Nay... tôi ráng sức ra tận đây... là để chính miệng bảo đảm với cụ. Thằng Cả nay giúp tôi lo chuyện làm ăn... Mong cụ... cụ nể chút tình thông gia... xót cho cái nhà này... mà cho việc làm ăn, bến bãi của nhà họ Trần... được thông qua êm xuôi..."

 

Gian nhà lớn chìm trong một khoảnh khắc tĩnh lặng, chỉ còn nghe tiếng thở khò khè, nặng nhọc của ông Tường. Lão Lý ngồi đối diện, ngón tay gõ nhịp trên mặt sập gụ bỗng dừng lại. Lão híp đôi mắt lại, nhìn chằm chằm ông Tường, rồi đột nhiên ngửa cổ cười khà khà:

 

"Tốt! Tốt lắm! Nếu ông đã đích thân mở lời vàng ngọc, thì lão đây đâu dám cạn tàu ráo máng. Mớ giấy tờ hàng họ ứ đọng kia, chiều nay lão sẽ sai người đóng mộc thông quan hết. Giao thương nhà họ Trần cứ việc trôi chảy như cũ."

 

Nghe đến đây, Lam Điền vừa định thu lại cánh tay đang đặt trên vai ông Tường, thì lão Lý bỗng kéo dài giọng:

 

"Có điều... từ nay trở đi, việc thuế má bến bãi e là còn nhiều phức tạp. Thi thoảng, cứ dăm bữa nửa tháng lão sẽ đích thân đến chơi nhà một lát. Mỗi lần như vậy, chẳng cần mâm cao cỗ đầy gì, chỉ cần ông Tường nể mặt, bước ra gian nhà lớn này uống với lão chén trà, hầu chuyện dăm ba câu để chứng thực gia đạo vẫn êm ấm. Thế thì mọi việc giấy tờ làm ăn của nhà họ Trần, lão xin bảo đảm êm đẹp! Cậu Điền, ông Tường... hai người thấy thế có được không?"

 

Lời vừa dứt, đuôi mắt của Lam Điền khẽ nheo lại, ánh mắt thoáng qua một sự u ám khó nhận ra. 

 

Thế nhưng, trái ngược với sự sầm mặt của Lam Điền, đôi mắt ông Tường bỗng ánh lên một tia sáng kỳ lạ. Khóe miệng méo xệch của ông khẽ nhếch lên, nặn ra một nụ cười mệt mỏi nhưng lại mang đầy ẩn ý như vừa đạt được mục đích. Ông thều thào, cố ý nói thật rõ ràng:

 

"... Cụ Lý... nói phải lắm... Tình thông gia... bao năm... Chỉ cần cụ đến... dẫu tàn hơi... tôi cũng xin ra... nghênh tiếp cụ..."

 

Ha, hay lắm! Ván cờ này quả nhiên chưa biết ai thắng ai đâu!

 

Khi vừa nghe tin lão Lý dẫn người đến tận cổng, Lam Điền đã nhanh chóng cho người lẻn ra sau, gọi bà Ba tức tốc dìu ông cụ ra ngoài. Nước cờ đó cốt chỉ để mượn cái xác tàn của ông ta dập tắt sự nghi ngờ của lão Lý trưởng, khiến lão không có cớ lôi chuyện bà Hai ra làm mình làm mẩy.

 

Thế nhưng, Lam Điền đã đánh giá quá thấp hai kẻ đang ngồi trước mặt mình. Bọn họ dẫu sao cũng là những con cáo già đã lăn lộn mấy chục năm.

 

Hiện tại, nếu muốn việc làm ăn ở bến bãi suôn sẻ, thi thoảng lão Lý sẽ đến kiểm tra và bắt buộc ông Tường phải ra mặt. Với cái giao ước này, Lam Điền tuyệt đối không thể ra tay làm gì ông ta ngay trong lúc này. Cậu bắt buộc phải giữ cho ông Tường sống, thậm chí còn phải chăm lo thuốc thang đàng hoàng để ông ta đủ tỉnh táo và có chút sinh khí mỗi khi gặp lão Lý.

 

Chỉ cần ông Tường còn sống, thì làm sao phải sợ thằng con này, thời gian qua nó dám trèo lên đầu lên cổ lão già này. Người ta nói: “gừng càng già càng cay”, thằng nhóc này vẫn còn non lắm.