Chương 13: Lão Mão
Kể từ hôm đó, việc Công đi vào rồi lại đi ra ở nhà lão Mão chẳng còn là điều xa lạ với đám làm thuê trong nhà. Mỗi lần thấy bóng dáng cao cao, nhanh nhẹn bước tới, các cô các chú lại được đà huých tay nhau mà trêu:
- Kìa, rể hụt của ông Mão!
- Nhỉ? Cứ siêng đến dạy chữ thế này thì có khi lão lại đổi ý!
Cứ vậy, cả đám người lại được trận cười vang một góc đồng.
Và, nếu chuyện chàng quý tử lui tới nhà ông phú hộ là chuyện quen thuộc thì chuyện về lão Mão lại là chuyện kỳ lạ.
Phú hộ Mão bỗng chốc đổi cả tính cả nết, cái thói trịch thượng, cộc cằn cũng tự dưng mà biến mất khiến người ta khó lòng mà tin được rằng chỉ sau một đêm mà lão đã trở thành con người khác. Đám người làm thuê luôn miệng to nhỏ tin rằng cái thói hống hách, đê tiện đó sẽ trở lại nhanh thôi, rồi độ dăm ba ngày nữa, con quỷ ấy sẽ lại trở mặt cho mà xem. Ấy thế mà, đã qua dăm ba ngày, đếm được qua tháng – lão vẫn như thế, chả thèm mặt nặng mày nhẹ với ai. Việc lão thì lão cứ làm, miệng trong rồi lại miệng ngoài truyền nhau, đến độ mấy chị hàng chè trước đây bị lão giở cái thói dê xồm cũng phải mắt o mồm a về lão.
Công cũng không phải ngoại lệ, chỉ riêng chuyện lão ngỏ ý mời cậu về dạy học cho Duyên đã là cái chuyện lạ, vậy mà cách đây mấy hôm, con Mận hớt ha hớt hải chạy ra ngoài cổng đón anh với cặp mắt ươn ướt và mặt mũi còn lấm lem bụi rơm, nó hớn hở khoe rằng lão cho nó được học, học chữ, một cách đường hoàng! Lão còn cẩn thận dặn dò cô con gái quý báu hãy mua giấy mực cho chóng, để cho “cháu nó” còn học. Nhớ tới đoạn đây thôi, Công bất giác rùng mình.
Bây giờ chỉ có Qủy Sứ mới biết lão đang muốn gì. Ngồi đối diện lão với quyển sách đang xem dở, Công lướt dọc từ từng ngón tay nâng chén chè nóng, làn khói mỏng xám đục vờn quanh đôi mắt xếch nhỏ ti hí đang vờ nghiêm nghị quan sát nhỏ Mận quét lá bên ngoài.
- Thưa, khi nào thì em Duyên về tới nhà?
- Ấy, à… chốc nữa thôi.
Lão phú hộ đánh mắt xung quanh một lượt, rồi chồm hẳn người về phía anh với cái dáng vẻ lén la lén lút.
- Này, ta bảo.
- Vâng?
Công cũng đóng tập sách đang vân vê trên đùi, rướn người về hướng lão mà nghe chuyện.
- Thì, cậu biết trước đây ta như thế ấy, bây giờ như thế này là cũng có nguyên do…
Lão ngừng đoạn rồi thở một hơi dài thườn thượt. Hai tay đan vào nhau, siết chặt như thể nếu để hớ hênh hai bàn tay ấy ra thì lão sẽ làm chuyện gì đó tày trời một lần nữa.
- Tôi muốn làm lành với cái Duyên quá. Giá mà khi ấy tôi đừng đánh nó, chửi nó, rủa nó thì giờ đây có lẽ Duyên chẳng phải nhìn tôi như người ban phước cho nó sống. Dẫu sao thì đường đường là con gái phú hộ, cũng chẳng thua kém ai, nhưng nó không ra dáng tiểu thơ lá ngọc cành vàng Công ạ. Sáng chưa kịp bảnh mắt đã phải lục đục trong bếp, quần quật cả buổi mới có chút rảnh tay.
Lão Mão chỉ thấy Công gật đầu mà chả đáp, lão tỏ vẻ bối rối của bậc làm cha sắp bị con gái rượu cự tuyệt với mình.
- Ý tôi là thế, tôi muốn cái Duyên làm lành với tôi.
Anh “à” lên trong cổ họng, rồi bật cười thành tiếng, một điệu cười khô khốc và đầy vẻ mỉa mai. Anh cười không phải vì vui, mà là vì thấy cái sự xấu hổ đang hiển hiện trên gương mặt lão Mão lúc này sao mà kệch cỡm đến thế.
Lão xấu hổ vì bị một kẻ "dưới cơ" như Công thấu thị cái bụng dạ tiểu nhân, hay lão xấu hổ vì chợt nhận ra bao năm qua, cái vỏ bọc đức độ của lão hóa ra lại mỏng manh đến nực cười trước một gã trai trẻ hôi sữa? Công tự hỏi, nếu bây giờ lão thực sự hối hận, thì liệu lão có thấy tội lỗi về hành động tàn ác xưa kia? Hay lão chỉ tặc lưỡi xem đó là một "sai sót" vặt vãnh, một bước chân lỡ nhịp trong cái lộ trình làm giàu của lão?
Cái sự hối lỗi muộn màng ấy, với Công, chẳng khác nào một vết bùn cố tô vẽ thành hoa sen. Đang mải đuổi theo dòng suy nghĩ miên man, chợt thấy bóng dáng Duyên lướt ngang qua trước sân gạch đỏ, tà áo thướt tha khẽ chạm vào không gian tĩnh lặng. Cái vẻ lúng túng của lão Mão khiến Công không chờ được thêm nữa, anh liền gọi với ra:
- Duyên ơi! Thầy có chuyện muốn bảo em này!
Phú hộ Mão giật bắn mình. Trong chớp mắt, khuôn mặt lão đỏ bừng lên tía tai, cái sắc đỏ gay gắt ấy hệt như màu nền gạch Bát Tràng dưới nắng đại hạn mà lão từng tự đắc cho người kỳ công lát khắp sân nhà.
Duyên đang dở tay ngoài sân, chẳng rõ chuyện gì. Nàng dừng bước, tay vẫn ôm mớ rau xanh mướt, đứng giữa nắng mà hỏi vọng lại:
- Thưa, có phải chuyện gì gấp không thầy?
Lão Mão bấy giờ chỉ muốn tìm cái lỗ nẻ mà chui xuống. Lão vội vàng lảng mặt đi chỗ khác, tay lắc lia lịa làm dấu, mắt ra hiệu van nài cho Công đáp lời giúp mình. Nhìn cái vẻ thảm hại của phú hộ Mão, Công lại cười toe toét, thong thả đáp vọng ra:
- Thầy bảo không phải chuyện gấp đâu, Duyên ạ! Em cứ thong thả mà làm!
Nghĩ thế nào cũng thấy lạ. Lạ là bởi mọi khi, tiếng thầy gọi nàng bao giờ cũng dõng dạc, uy nghiêm, chứ chẳng bao giờ phải mượn miệng anh Công để nói đỡ như thế. Cái vẻ lấp lửng, nửa vời ấy khiến Duyên không sao nén nổi nỗi tò mò đang cào cấu trong lòng. Vừa bước đến cửa bếp, nàng vội vã đưa mớ rau rồi nhờ nhỏ Mận làm giúp một tay, để nàng chạy lên nhà trên xem thực hư chuyện gì.
Nhỏ Mận vốn tính bao đồng chẳng kém, nó như ngửi được gì đó, đôi mắt nó sáng rỡ lên, vội giật lấy bó rau trên tay nàng, còn không quên dặn với theo một câu đầy vẻ hóng hớt:
- Có gì hay cô nhớ kể cho em nghe với nghen!
Duyên đáp lại con nhỏ bằng một nụ cười khổ rồi xoay bước đi ngay. Vừa tới trước thềm nhà, Duyên dừng lại, cẩn thận phủi sạch mấy hạt bụi còn vương trên tà áo ngũ thân. Nàng thầm nghĩ, nếu chẳng may diện kiến thầy cùng con trai phú hộ trong vẻ ngoài lôi thôi, chẳng những là vô ý vô tứ mà còn làm mất mặt gia phong. Sau khi đã chắc chắn tóc tai gọn gàng, áo quần phẳng phiu, nàng mới khẽ khàng nhấc chân qua bậc cửa, lễ phép cúi đầu:
- Thưa thầy, thầy gọi con có chuyện gì dạy ạ?
Lão Mão bấy giờ vẫn chưa hoàn hồn, mắt lão đảo liên hồi, đánh một lượt từ trên xuống dưới rồi lại từ trái sang phải như để tránh phải nhìn thẳng vào ánh mắt trong veo của con gái. Lão ngượng ngùng phẩy phẩy cây quạt giấy, thanh nan quạt đập vào lòng bàn tay nghe lạch cạch, rồi lão ậm ừ cho qua chuyện:
- Ừ thì... dù sao cũng là con nhà phú hộ, chả nhẽ cứ định đâm đầu vào ba cái việc bếp núc suốt thế à?
- Thưa, ngoài việc bếp núc ra, thầy muốn con quán xuyến thêm việc gì nữa ạ?
- Thì… chơi đi.
Thấy vẻ mặt ngơ ngác của con gái, lão nhận ra mình vừa lỡ lời. Lão vội hắng giọng, quạt gập đôm đốp lại trên tay để lấy lại vẻ uy nghiêm thường ngày:
- Ý ta là, lá ngọc cành vàng thì phải làm điều xứng với cái danh ấy. Nếu suốt ngày làm lụng thế kia, ra ngoài họ lại cười ta không biết lo cho con cái. Nên từ giờ việc dọn dẹp cứ quẳng cho Mận nó làm. Mấy hôm nữa, có nhà phú hộ Tỵ sang chơi, có cả cậu cả cũng đi cùng. Lo giữ sức mà sửa soạn đàng hoàng mà tiếp đón người ta.
Duyên khựng người, sự ngỡ ngàng của nàng dần được thay bằng một dư vị đắng ngắt và chát chúa. Nàng bấu nhẹ vào tà áo ngũ thân ánh nâu nhàn nhạt, dằn lòng đáp nhỏ:
- Dạ, con nhớ lời thầy ạ. Con xin phép lui xuống bếp dặn cái Mận.
Lão phẩy tay đuổi khéo. Nhìn bóng dáng Duyên nhã nhặn nhấc chân qua bậc cửa rồi khuất dần sau khoảng sân gạch Bát Tràng, lão mới thở phào một hơi dài, như vừa trút được một gánh nặng.
Nhưng rủi rằng lão quên béng mất mặt Công. Nụ cười đắc thắng ban đầu trên môi Công dường như khựng lại rồi tan biến hẳn. Đôi mắt anh nheo lại, nhìn chằm chằm vào cái vẻ thong dong giả tạo của lão Mão.
Công chẳng lạ gì nhà Phú hộ Tỵ - một kẻ buôn bán tơ lụa khét tiếng hách dịch ở vùng bên, còn thằng con trai cả của lão thì lừng danh là đứa ăn chơi trác táng. Hóa ra, việc lão Mão đột ngột xua Duyên ra khỏi bếp chẳng phải vì thương xót con gái vất vả, mà là vì lão đang ngầm sắp đặt một ván cờ mới. Lão muốn dùng Duyên làm món hàng cầu thân với nhà giàu để củng cố cái thế lực rởm của mình.
Lão Mão xoay người lại, bắt gặp ánh mắt lạnh dật của Công đang xoáy vào mình thì bất giác giật thót. Để lấp liếm sự chột dạ, lão hắng giọng một tiếng thật to, vờ như không có chuyện gì, nhưng cái nhìn né tránh của lão đã tố cáo hết thảy. Công nhếch môi, một nụ cười không còn chút giễu cợt mà hằn sâu sự khinh bỉ. Anh từ tốn mở lại quyển sách, lòng thầm khinh tởm:
Lão già, hóa ra tính toán của lão còn sâu hơn cả cái giếng làng này...