Chương IV

Từng có một thời chúng ta dễ dàng cảm nhận những niềm vui, trong khi chẳng mấy khi để những nỗi buồn kéo dài. Ngày lại qua ngày, năm tháng đi học trôi qua nhẹ nhàng và vô tư. Chẳng có bất cứ ai để ý đến cái sự trôi qua đó của thời gian. Thời gian, chẳng phải người ta cảm nhận nó đơn giản bằng những dấu lặng hay sao? Những nỗi lo và những cơn u sầu tạo ra sự dai dẳng của thời gian. Những ngày đi học thì có chuyện gì đáng là dấu lặng chứ? Dường như tháng ngày nhịp nhàng giống nhau, với những niềm vui êm đềm đều đặn. Khi người ta sống không phải âu lo gì hết thì mới sung sướng làm sao. Hẳn ai đó sẽ nhớ đến những bài kiểm tra, những kỳ thi, chính là những điều tuổi học trò sợ nhất. Nhưng chúng cũng trôi qua thật nhanh, và không đáng để vướng bận. Những ý niệm về cuộc sống còn quá mơ hồ, mối dây liên kết giữa việc học và cuộc sống mai sau còn mơ hồ hơn nữa. Thật dễ để tin rằng: chẳng có chuyện gì đâu, tất cả đều đơn giản, bóng mờ của những âu lo về chuyện học hành chẳng bao giờ có thể che lấp những niềm vui ngọt ngào của tuổi học trò. Niềm vui được gặp gỡ vui chơi cùng bạn bè, những tình bạn vô tư. Niềm vui được cảm thụ mối tình đầu theo cách thơ ngây và ít thực dụng nhất. Quan trọng hơn hết thảy, niềm vui được lớn lên. Chắc cũng vì ngập tràn niềm vui trong sáng như thế mà chúng ta luôn thấy nó trôi qua quá nhanh.

Và chính sự cảm nhận thời gian trôi qua quá nhanh ấy, nó là điều đáng buồn nhất của những tháng ngày học trò. Đáng tiếc hơn cả, khi trong những ngày ấy, ta chỉ có đủ trí năng để cảm nhận lờ mờ điều đó, khiến ta luôn cảm thấy lấn cấn trong lòng. Khi ta hiểu ra ngọn nguồn nỗi niềm lấn cấn hàng ngày đó là gì thì bi kịch thay, ta đã trưởng thành mất rồi. Giá có thể quay trở lại để dạy bảo bản thân mình trong quá khứ rằng: hãy tận hưởng những niềm vui, bởi vì chúng sẽ sớm kết thúc một ngày không xa. 

Chắc tôi đã hưởng thụ những niềm vui của mình cũng không đến nỗi nào, chí ít trong những tháng ngày cuối thu đầu đông của năm học lớp mười ấy. Bên cạnh những niềm vui của tình bạn với tất cả mọi người thì nổi bật hơn hết là những niềm vui liên quan đến Diễm. Được ngắm nhìn nàng đi qua sân trường mỗi sáng sớm này, được nghe giọng nói thanh thanh ngọt ngào của nàng mỗi ngày này. Những ngày có lớp học thêm thì còn có thêm một niềm vui cụ thể nữa: được đi ăn trưa với nàng.

Tất nhiên không phải chỉ có hai chúng tôi với nhau, quan hệ của hai đứa làm sao mà đã đến mức đó được? 

Nhóm chúng tôi có bảy người thường đi ăn trưa với nhau trong những ngày mà buổi chiều có lớp học thêm của thầy Dương. Tôi, Diễm và Vũ là ba người. Ngân và Trí học lớp tôi, và hai bạn nữa đến từ lớp Diễm là Vương và Linh. Ban đầu tôi và các bạn đó cũng không thân thiết gì, chỉ vì có thời gian biểu giống nhau nên gộp nhóm đi chung cho vui mà thôi. Nhưng dần dần, dĩ nhiên như mọi trường hợp kết bạn khác của thời đi học, chúng tôi trở nên thân mật hơn. Và rồi, họ đã trở thành những người bạn ghi dấu đậm nét trong ký ức học trò của tôi, đặc biệt là hai người bạn cùng lớp. Bây giờ tuy đã rất lâu rồi không gặp họ, nhưng mỗi khi tôi hồi tưởng về quá khứ, họ vẫn thường xuất hiện, bởi thật nhiều dấu ấn trong thời kỳ đó đều ít nhiều có sự hiện diện của họ.

Vương nói:

- Cậu biết không Linh, cái việc cậu không bao giờ ăn hết một nửa suất cơm đúng là một sự lãng phí lớn. Chưa kể cậu dứt khoát phải ăn cho nhiều để cải thiện… vóc dáng.

Linh đúng là rất gầy. Cổ tay cô ấy chắc chỉ bằng một nửa cổ tay tôi, cặp chân thì cứ khiến tôi nghĩ đến những cây gậy. Khuôn mặt của Linh sẽ khá thanh tú nếu như cô ấy có da có thịt hơn, vì có những nét đẹp, nhưng quá gầy thành ra không dễ để nhận thấy điều đó khi mà choán ngợp tâm trí người đối diện là ấn tượng mạnh mẽ về cái sự gầy rồi.

Vương, trái lại, có thể hình rất tốt. Cao lớn, cộng thêm thể chất khỏe mạnh, Vương đã trở thành tân binh của đội bóng rổ trường. Điểm nổi bật nhất của Vương có thể kể đến đó là sự tự tin rất dễ nhận thấy, tạo nên nét tính cách sôi nổi, thẳng thắn, hòa đồng, kết bạn với tất cả mọi người và không bao giờ từ chối những lời rủ rê.

- Ơ, ông này vô duyên nhỉ, người ta ăn thế nào thì kệ người ta chứ! Mà tớ không phải người lãng phí nhé, là do căng tin không bán những suất cơm nhỏ hơn, có thể giảm tiền đi cũng được mà.

- Nếu mà bán giảm tiền đi thì người ta sẽ lãi vào đâu? - Vương bẻ.

- Vào đâu kệ họ! Tớ dù sao cũng không thể ăn nhiều hơn được. Mà ăn nhiều hơn chắc gì đã có tác dụng. Nhìn Trí này, cậu ấy ăn nhiều đấy chứ mà vẫn gầy đấy thôi?

Trí mỉm cười khi nghe nhắc đến mình. Trí có khuôn mặt nhọn, dáng người cao gầy và một mái tóc hơi dài. Cậu ta định nói gì đó, nhưng giọng Vương đã vang lên:

- Cậu ấy gầy, nhưng vẫn thấy khỏe mạnh chứ không như cậu.

Tôi nói xen vào câu chuyện giữa họ:

- Căn bản ý, Linh ạ, cậu mà béo lên một chút thì sẽ xinh hơn.

Linh nhìn tôi với bờ môi dưới hơi trề ra một chút. Diễm bật cười, nói:

- Kìa Linh! Có người đặt gạch rồi kìa! Ăn nhiều vào cho béo lên thôi!

Nghe thấy Diễm nói như vậy, sợ mọi người hiểu lầm, tôi vội nói:

- Đâu mà? Đó là nhận xét thế thôi!

Nói xong tôi mới thấy mình phản ứng vô duyên. Làm gì có ai đi hiểu lầm vì một câu nói đùa như thế cơ chứ. Tôi có cảm giác mặt mình đỏ lên một chút, hy vọng không ai nhận ra.

Quả không ai nhận ra thật, không ai quan tâm đến thì đúng hơn. Với tất cả mọi người, câu nói của Diễm chỉ là một câu nói đùa thuần túy. Sẽ không có ai nghĩ tôi thích Linh thật chỉ vì nói rằng cô ấy trông sẽ xinh hơn nếu không quá gầy như thế. Ấy vậy mà tôi đã phản ứng như một người bị bắt quả tang khi làm gì đó ám muội. Đúng là tôi sợ bị hiểu nhầm, không phải sợ bị người khác hiểu nhầm tôi thích Linh, mà sợ Diễm hiểu nhầm rằng tôi thích một người nào đó khác. Tất nhiên tôi và Diễm không là gì của nhau (hay chưa là gì bởi vì tôi vẫn nuôi mộng ước được trở thành bạn trai của nàng). Theo góc nhìn thông thường, chúng tôi chỉ là những người bạn bình thường, thậm chí cũng không đến mức thân thiết. Thế thì việc tôi thích ai sẽ không liên quan gì đến Diễm cũng như ngược lại. Tôi có vô duyên không khi sợ bị nàng hiểu nhầm chứ, tôi là ai mà lại có thể có quyền được tủi hổ khi làm phật ý nàng chứ? Nhưng tôi thích nàng, và ý nghĩ rằng sẽ có thể có một mầm mống nào đó trong đầu nàng cho rằng tôi thích ai đó khác khiến tôi không thể chịu nổi. Làm sao tôi có thể làm như thế được chứ? Tôi không thể phản bội nàng, hay đúng hơn, tôi không thể phản bội lòng yêu mến của tôi đối với nàng. Tôi sẽ dằn vặt biết mấy nếu mình làm chuyện xấu xa đó, cũng như khắc khoải không yên nếu nàng có ý nghĩ rằng tôi thích ai đó khác.

Buổi trưa cuối mùa thu thường có màu xanh mảnh mai rất dễ ấn tượng, khiến người ta cảm giác tia nắng chiếu chậm chạp, nhẹ nhàng gần như lá rơi vậy. Một chút nồng nực chứa trong lớp áo lạnh lúc này có cơ hội trỗi dậy, khi gió đứng lặng, khi nắng bải hoải buông chùng xung quanh. Chúng tôi tìm thấy một bàn trống đủ chỗ ngồi thoải mái cho cả bảy người ngay lập tức, không hiểu sao hôm nay căng tin vắng hơn thường lệ. Một phía căng tin không có vách tường, mở tầm nhìn ra sân trường. Trưa hôm nay cũng vắng vẻ không thường thấy. Có cảm tưởng không gian, và cả thời gian, cũng như ánh nắng, đang chậm chạp rề rà hơn bao giờ hết. Nỗi tiêu điều này hình như tác động đến chúng tôi, khiến chúng tôi khi nãy còn sôi nổi nói cười như thế, bây giờ đồng loạt im lặng. Từng người một mua phần cơm trưa của mình, và rồi chúng tôi bắt đầu bữa trưa sau những lời mời nhẹ nhàng, như thể đều cảm thấy ngại nếu nói to làm gián đoạn nỗi tiêu điều bình lặng của trưa nay.

Nhưng tôi đặc biệt thích những bầu không khí như thế này. Nó cũng giống như những phút giây mà tôi đứng bên cửa sổ chờ đợi để được nhìn thấy Diễm mỗi ngày vậy. Không hẳn do sự tĩnh lặng, tôi cũng không phải một kẻ thực sự yêu thích sự tĩnh lặng. Mà bởi vì tôi được ngắm nhìn Diễm. Nếu chúng tôi trò chuyện sôi nổi, thêm đang ăn nữa, tôi sẽ bị phân tâm rất nhiều, và việc nhìn ngắm Diễm sẽ không thể liên tục, sẽ bị đứt quãng và chỉ còn những ánh mắt thoáng qua. Và tôi sợ hãi nữa, nếu phải nhìn vào ánh mắt nàng. Tôi nhớ, rất nhớ ngày đầu tiên chúng tôi gặp nhau, khi nàng ngồi trên chiếc ghế đá bên sân bóng rổ đó. Tôi đã nhìn vào đôi mắt nàng, đã cảm thấy choáng ngợp, cảm thấy trào dâng trong lòng những cảm xúc kỳ lạ mà sau đó tôi đã sớm tin rằng chúng là tình yêu. Rồi sau đó, tôi cụp mắt xuống, bởi vì không chịu nổi sự choáng ngợp nữa. Từ ngày ấy trở đi, đúng tôi vẫn nhìn ngắm nàng rất nhiều, nhưng thường vội quay đi mỗi khi ánh mắt nàng chiếu đến tôi. Mỗi lần tìm thấy ánh mắt nàng, tôi chỉ có thể giữ ánh nhìn của mình trong đó ít khoảnh khắc. Sự choáng ngợp rất nhanh chóng sẽ bùng lên trong  tôi, và tôi vội vàng lảng tránh. Tôi yêu sự choáng ngợp, sự bùng lên đó, nhưng đồng thời cũng thấy nó quá mạnh mẽ và lớn lao so với những gì mình sẵn sàng đón nhận. Như người ta yêu những làn gió, nhưng cũng chẳng thể nào phơi thân ra dưới những cơn gió mùa lạnh giá. Tôi muốn được ngắm nhìn nàng thật thoải mái, nhưng e sợ phải nhìn vào mắt nàng thật lâu. Chính vì thế, tôi nhận ra những khi trò chuyện với nàng tôi sẽ không được ngắm nàng thoải mái như khi tôi nhìn nàng dưới một hoàn cảnh không có đối thoại. Thật không thể nào trọn vẹn được, niềm vui được nghe giọng nói của Diễm lại không thể đồng hành cùng niềm vui được ngắm nhìn nàng. Tôi muốn như người ngắm gió lạnh phía sau một tấm kính cửa. 

Cho nên những giây phút im lặng trong bữa trưa này mới quý giá làm sao. Tôi ăn thật chậm, nhai thật lâu, bởi vì giữa hai lần đưa thức ăn vào miệng, tôi có nhiều nhiều thời gian hơn nữa để ngắm Diễm. Nàng có phong thái nhỏ nhẹ, từ tốn khi ăn, khiến tôi xao xuyến không nguôi. Nàng dễ thương quá, như một con mèo. Nhưng bỗng nàng nhìn lên, và tôi gặp ngay ánh mắt nàng nhìn tôi. Tôi vội cúi xuống, ăn vội một miếng cơm to và suýt nữa thì bị nghẹn. Tôi e ngại, liệu có nên tiếp tục ngắm nàng ngay, hay chờ một chút? Và tôi hình dung cái nhìn vừa rồi của Diễm chiếu vào tôi. Quả tôi chẳng dám ước phỏng một điều gì, chắc chỉ ngẫu nhiên thôi. Nhưng tôi vẫn hoan hỉ đôi chút tận sâu đáy lòng mình.

Sau một vài phút im lặng, bỗng dưng Trí bật cười thành tiếng. Chúng tôi đều nhìn cậu ta. Ngân hỏi:

- Cậu cười gì vậy?

Biểu cảm thắc mắc trên mặt Ngân nom rất dễ thương. Mà cô ấy biểu cảm gì chẳng dễ thương, đơn giản vì cô ấy xinh đẹp. Phải, nói không ngoa thì Ngân là cô gái xinh nhất lớp và có thể nhất cả khối. Đó là một cảm giác khác lạ khi chơi cùng Ngân. Vì có Ngân mà nhóm của chúng tôi trở thành một nhóm nổi bật, ai cũng thích ngắm nhìn Ngân mà.

Trí cũng là một người đáng chú ý, nhưng theo cách hoàn toàn khác. Có điều gì đó ở Trí khiến mọi người luôn muốn gần cậu ta. Nếu một nhóm bạn đang trò chuyện với nhau mà Trí nhập bọn, thì ngay lập tức phần lớn trong nhóm sẽ quay sang nói với Trí. Trí có một vẻ thanh mảnh kỳ lạ. Nước da của cậu ta trắng xanh, không hiểu sao mang tới cảm giác như một làn nước mát. 

- Tớ cười chúng ta đấy, đi ăn chung đông như này mà cứ như đi ăn một mình. Ai cũng cắm mặt vào ăn, chẳng để ý gì đến người khác cả.

Trí nói như thế không đúng. Tôi nhìn Diễm mãi đó thôi. Nhưng lúc này có vẻ câu chuyện đã được khơi lên rồi và niềm vui đó sẽ không kéo dài nữa, hay đúng hơn không còn liên tục nữa. Tôi tranh thủ nhìn Diễm một cái, hiển nhiên nàng đã không còn nhìn tôi. Tôi nhẹ nhõm, nhưng đồng thời cũng có chút hẫng hụt.

Ngân phì cười, nói:

- Đúng vậy đấy nhỉ? Sao chúng ta đều e thẹn như thế?

Vương nói:

- Lạ gì đâu? Chưa ai nghĩ ra cái gì hay để nói thôi!

- À, phải rồi! - Diễm lên tiếng, hướng về tôi - Tớ vẫn chưa trả cậu quyển vở, lát nữa vào lớp tớ trả nhé!

Tôi chớp thời cơ nhìn nhanh vào mắt nàng, chắc cỡ khoảng nửa giây, để rồi lại nhìn đi nơi khác khi đáp lời:

- Tất nhiên rồi! Không vấn đề gì.

Niềm vui ở bên Diễm luôn luôn nhiều nhặn và liên tục như vậy đấy. Chúng có thể là niềm vui kéo dài vài phút khi được ngắm nàng trong im lặng. Những khi đó, tôi có thể vuốt ve trên mái tóc, trên khuôn mặt, trên thân thể nàng bằng ánh mắt của mình. Những niềm vui cũng có thể chỉ thoáng qua trong thời khắc ngắn ngủi, như khi tôi nhìn vào ánh mắt nàng. Sự rạo rực trong lòng tôi không ngừng được làm mới, được khơi lên, được lấp đầy. Tôi luôn luôn có cảm giác rằng ở bên trong mình có cái gì đó muốn được thoát ra. Cứ như thể sự sung sướng của tôi biến thành những luồng khí dâng trào, tràn ứ bên trong, sôi sục tìm đường phát tiết ra ngoài. Cuộc phiêu lưu chứa trong nó không ngừng những khám phá mới mẻ về tình yêu, về tuổi trẻ cũng giống như nhóm một ngọn lửa. Chất chứa mãi, để đến khi bùng cháy thì hừng hực, run bắn, lan tỏa.

Câu chuyện giữa chúng tôi không còn nhợt nhạt nữa. Những chuyện phiếm, những câu bông đùa liên tục được thoát ra. Tiếng cười của các bạn ròn rã len vào tâm trí tôi thật tự nhiên, lắm khi khiến tôi trong phút chốc quên bẵng việc tận hưởng niềm vui thầm kín của riêng mình. Tôi cảm thấy thời khắc này, buổi trưa này, có một cái gì đó thật đáng quý. Một trạng thái thỏa mãn nhẹ nhàng xâm chiếm tâm hồn tôi, khiến tôi cảm thấy như tan ra, như hòa chung vào những tia nắng buông chùng của không gian. Tôi cứ muốn nó kéo dài ra mãi, muốn nó đứng hẳn lại không trôi đi nữa. Trí nói với tôi, đủ nhỏ để chỉ tôi nghe thấy khi các bạn khác còn bận cười đùa:

- Nếu mà có thể vẽ cảnh này thành tranh nhỉ, đó sẽ là một bức rất đẹp.

Tôi nghĩ cậu ấy diễn tả như thế đúng đấy, đó ắt hẳn cũng là cái đang diễn ra trong tôi. Nếu không thể kéo dài mãi một thời khắc, nếu không thể bắt nó đứng yên, thì có thể vẽ lại nó chứ? Bức tranh của tôi sẽ tập trung, sẽ xiển dương một điều đẹp đẽ nhất: nàng, giữa mênh mông mông lung lặng lờ của một buổi trưa thơ thẩn cuối mùa thu.