Chương III

Người ta thường nói rằng tuổi học trò chính là quãng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời con người. Đó kiểu như một cách nói ẩn ý nhiều niềm nuối tiếc hơn là sự thật. Chỉ bởi vì khi càng có tuổi thì người ta lại càng nhớ nhung tuổi trẻ nhiều hơn, hiểu rõ hơn giá trị của tuổi trẻ, và hối hận mình đã làm chuyện này hay không làm chuyện kia. Những khó khăn, những vấp váp của tuổi trẻ không mấy khi được nhắc đến, nếu có thì cũng được xem như những điều dễ thương, ngây ngô, đáng nhớ hơn đáng quên. Tất cả mọi sai lầm đều có thời gian để sửa chữa, và không bao giờ có cái gì như hận thù trong những đầu óc còn chưa chín muồi ấy. Không giống như cuộc đời của một người trưởng thành, khi tất cả thế gian đều đổ lên đầu anh, không để anh có thời gian để thở, chứ đừng nói đến mơ mộng. Mơ mộng, đó không phải điều ta đã làm trong cả tuổi học trò của mình đó hay sao? Có lẽ mơ mộng chính là một trong những điều đặc biệt nhất làm nên cái đẹp của tuổi học trò. Còn gì nữa? Còn gì đáng nhớ như những giấc mơ nữa? Hẳn là tình bạn, và, hơn thế nữa, tình yêu. Tất nhiên với hầu như tất cả mọi người, tình yêu bắt đầu từ những năm tháng học sinh. Chính cái con người mà đôi khi ta vẫn nhớ đến ấy, với sự đầm ấm trong lòng và một câu hỏi không phải để trả lời này: người ấy đang sống như thế nào?

Cô gái tôi yêu mến khi vào học lớp mười ấy, Diễm, cô ấy từng nói rằng muốn trở thành một tiếp viên hàng không. Một giấc mơ đẹp đẽ và thơ mộng, như tất thảy mọi giấc mơ khác. Nhưng mười năm đã trôi qua, tôi thật xấu hổ khi phải thú thực rằng, tôi chẳng biết ước mơ ấy của nàng có thành hiện thực hay không. Chắc hẳn là một điều đáng buồn rằng, phần lớn những giấc mơ tuổi thiếu niên sẽ tan vỡ. Người ta nhạt dần những khát khao, và thường nghĩ lại giấc mơ của mình với một nụ cười cay đắng nhưng không kém phần ngọt ngào. Nhưng nụ cười đó có phải một bi kịch không? Người ta không bao giờ có thể trở thành điều tốt đẹp nhất người ta hằng hão huyền nữa. Cũng như mối tình đầu, thường chóng phôi phai.

Dù sao, nỗi lo ngại về những điều tan vỡ chẳng bao giờ có thể xem như vấn đề của những ngày xưa tháng cũ. Vậy điều gì đáng để lo đến đây? Vài người sẽ lo đến việc học, và vài người khác, lo làm sao để có những tháng ngày đẹp đẽ.

Hồi đó tôi có một thói quen kỳ lạ. Ấy là hàng ngày đứng ở cửa sổ lớp học nhìn xuống sân trường trước giờ vào lớp. Chính vì thói quen này mà tôi bị bạn bè gán cho tính cách ẩm ương. Thì mọi người vẫn thường dành thời gian trước giờ vào lớp để ăn sáng, hoặc học một chút, chơi một chút. Còn tôi, tôi chỉ thích đứng ở cửa sổ lớp học và nhìn xuống sân trường mà thôi. Sân trường tôi âm ẩm ướt vì sương sớm cuối mùa thu trong những tháng ngày ấy, và dường như những tán lá bằng lăng cũng đậm xanh một màu buồn bảng lảng. Hoa tím đã tàn, và cái màu xanh cuối mùa của lá ấy cũng sẽ chẳng còn được bao lâu. Thật hay là sân trường tôi trồng chủ yếu là phượng vĩ và bằng lăng, hai loài cây thưa lá mùa lạnh. Điều đó khiến cho quang cảnh của những mùa đông có cái thi vị đích thực, hòa quyện trong những cành trơ thân trụi, khô khốc và im lìm. Những thân cây khô nẻ mùa đông cũng có hương vị riêng của nó. Đó là một hương vị chẳng đậm đà, chẳng nồng nàn. Chỉ là một chút gì thoang thoảng mà ngai ngái, bất chợt vạch vào không khí lạnh lẽo mùa đông, và khiến người ta mỉm một nụ cười.

Nhưng mùa đông hãy còn chưa đến. Những ngày mà cái thói quen kỳ lạ nói trên bắt đầu trong tôi là những ngày ẩm ướt cuối mùa thu, khi những cơn gió mùa đông bắc đầu tiên tới, mang theo chút mưa, chút lạnh, khi những tán cây hãy còn xanh một màu xanh miễn cưỡng vì nhạt nắng. Tôi đứng ở cửa sổ nhìn xuống sân trường vì một lý do đơn giản, ấy là tôi muốn được thấy Diễm sải bước trên sân trường đó, mỗi ngày. Cho nên tôi đi học thật sớm, khi mới chỉ có lác đác vài bạn đến lớp, và có những khi tôi sẽ là người đến sớm nhất. Bởi vì giờ đi học của Diễm cũng thật thất thường. Tôi muốn đảm bảo mỗi ngày tôi đều sẽ được tận hưởng khoảnh khắc đó, quang cảnh đó, nên phải đến trước Diễm mới được. Diễm xuất hiện dưới một vòm cây, và bắt đầu bước đi dưới mắt tôi. Nàng có những sải bước dài, nhưng dáng đi vẫn rất khoan thai và duyên dáng tuyệt vời. Tôi nhìn nàng không rời mắt, từng chi tiết trên trang phục của nàng ngày hôm ấy tôi đều khắc ghi chắc chắn vào tâm trí mình. Chỉ mười giây thôi, quãng đường nàng bước đi trên sân trường dưới mắt tôi ấy, nhưng đó là mười giây sẽ thắp sáng cả ngày ở trường của tôi. Thiếu nó, tôi sẽ có cảm giác như mình bắt đầu cái ngày này mà đã không thực hiện một nghi thức quan trọng bắt buộc. Có những khi thiếu nó thật. Đó là những ngày Diễm nghỉ, hoặc hiếm hơn, những ngày nàng đến trường trước tôi. Tất nhiên mỗi ngày trước khi bắt đầu diễn lại cái thói quen quái gở của mình, tôi đều ngó qua lớp Diễm trước xem nàng đã đến chưa. Thỉnh thoảng nàng đã đến, và tôi không cần đứng bên cửa sổ nữa. Tôi đã nhìn thấy nàng, thậm chí nhiều hơn mười giây. Nhưng không hiểu sao điều đó không thay thế cho mười giây kia được. Tôi vẫn cảm thấy thiếu, và tôi vẫn tới đứng bên cửa sổ chỉ để chờ đợi một điều chắc chắn sẽ không đến. Thật lạ, và tôi đành chỉ nhìn những bóng người tôi chẳng quan tâm bước qua lại dưới sân trường, hoặc bầu trời trắng xám cuối mùa thu.

Những ngày Diễm không xuất hiện trên sân trường dưới tầm mắt tôi còn tước đi một niềm vui to lớn nữa. Niềm vui được chào hỏi nàng trên cầu thang. Chả là mỗi khi nàng vừa khuất khỏi tầm nhìn, tôi cũng bèn lập tức rời chỗ và đi tới chỗ cầu thang nơi nàng đang đi lên. Tôi đi xuống, gặp nàng, và tôi sẽ làm như tình cờ lắm, tôi chào nàng. Nàng sẽ mỉm cười đáp lại tôi, đó chính là mặt trời rạng rỡ nhất. Tôi sung sướng làm sao, tôi thỏa mãn làm sao. Ngày mới của tôi bắt đầu thật hoàn hảo với những niềm vui vô cùng này. Và cả ngày tôi sẽ vui tươi, cả ngày tôi sẽ tràn đầy nhựa sống. Tôi như một cái cây khoe sắc mạnh mẽ vì được tưới tắm đầy đủ thứ ánh nắng ban mai bổ dưỡng, nồng nàn.

- Sáng nào cũng gặp cậu thế này? Lạ nhỉ! - Một hôm Diễm nói với tôi sau khi chúng tôi chào nhau.

- Vậy à? Lạ gì? Đằng nào chúng ta cũng sẽ gặp nhau mà, phải không?

- Phải nhưng… thôi kệ đi! Cậu làm hết bài về nhà lớp thầy Dương chưa?

Đó là lớp học thêm vật lý mà chúng tôi cùng theo học.

- Rồi, hết rồi! Cậu thì sao?

Diễm phác một cử chỉ chán ngán hài hước, kết hợp giữa nhíu mày, nhếch miệng và lắc đầu.

- Chưa… chưa làm. Cho tớ mượn vở được nhé?

Tất nhiên tôi đồng ý ngay. Tôi quay lại, cùng Diễm bước lên cầu thang. Xuyên qua màn sương mờ đục cuối mùa thu, chút nắng sớm rải lên bước chân của chúng tôi. Một khoảng bầu trời trong lành dù xam xám hiện ra trước mắt chúng tôi, giữa cái khung được tạo nên từ ban công và những cột chống nơi chỗ ngoặt cầu thang ấy. Một tán dương xanh dìu dịu đong đưa lọt vào khung hình, che bớt một phần khoảng trời, tạo thành một cái gì đó có vẻ mỹ thuật. Cái khung trời này, với những cành dương ở một bên, đi vào thâm tâm tôi thật tự nhiên dù tôi không từng để ý đến nó cho lắm. Suốt ba năm liền trong tuổi lớn lên của tôi, tôi đã nhìn thấy nó hàng ngày. Khung trời của tôi, cành dương liễu của tôi. Tôi chỉ thực sự cảm thấy xúc động trước cảnh ấy vào những tháng ngày cuối cùng của thời trung học. Trong những ngày tháng cuối cùng ấy, phải, tôi bước những bước cuối cùng trên cầu thang đã hằng quen thuộc, và đột ngột, dù đã biết trước và cũng y như ngàn vạn lần trước đó mà thôi, khung trời có tán dương đập vào mắt tôi. Đầu mùa hạ, khung trời rực nắng, tán dương mướt xanh, lao xao trong gió. Tôi nhận ra mình đã xao nhãng làm sao, mình đã ít nhìn ngắm những gì đẹp đẽ làm sao. Tất cả những năm tháng học sinh vút qua như một làn gió, như một cái chớp mắt. Dường như người ta không bao giờ có thể cảm thấy đủ một khi đã nuối tiếc.

Tôi vẫn thường nghĩ, nếu con người ta biết trước được những nỗi niềm tiếc nuối mà họ có trong hiện tại, thì liệu họ có sống những năm tháng quá khứ theo một cách tốt đẹp hơn không. Nhưng đó hẳn không phải một câu hỏi phù hợp.

Trong khi Diễm vào lớp nàng để cất cặp sách, tôi lấy cuốn vở học thêm cho nàng. Chúng tôi gặp lại trên đoạn hành lang giữa hai lớp. Diễm nhận cuốn vở của tôi, nói:

- Cảm ơn cậu! Hôm nay nhiều bài quá, chắc phải ngồi chép trong giờ mất!

Nàng phì cười. Mỗi lần nhìn thấy nàng cười, tôi lại cảm thấy mình ngây ngô làm sao ấy. Hai má nàng nhẹ lúm, bờ môi cong lên duyên dáng, nhịp nhàng. Vầng trán nàng sáng trong một niềm vui vô tư xuân trẻ.

- Cậu ăn sáng chưa? - Tôi đánh bạo hỏi, dự định sẽ rủ nàng xuống căng tin ăn sáng nếu nàng chưa ăn.

- Tớ ăn rồi! Mà bây giờ tớ phải tranh thủ chép luôn đây! Gặp sau nha!

Nàng quay đầu đi, chạy biến vào lớp. Có lẽ nàng không thể biết được, nhưng nàng vừa mới làm tôi tổn thương. Nói ra cũng thật buồn cười, vì với bất cứ ai khác, chuyện đó thật không đáng kể. Nhưng với tôi thì nó đã vướng lại trong lòng. Một sự hụt hẫng dâng lên, và rất nhanh đến theo sau nó là chút gì buồn buồn. Tôi không thể ngăn những suy nghĩ tiêu cực hiện ra. Có thể chúng chỉ xuất hiện bởi vì tôi chưa thỏa mãn với những câu trao đổi quá đỗi ngắn ngủi với Diễm, trong khi tôi mong muốn nhiều hơn. Lúc nào tôi cũng muốn trò chuyện với nàng, lúc nào tôi cũng muốn ở bên nàng. Nhưng nàng đã vội bỏ đi. Vì sao lại thế? Lẽ nào nàng không muốn chuyện trò với tôi, lẽ nào ở cùng với tôi lại đáng chán đến như thế. Tôi buồn, một chút nhói đau đột khởi trong tim. Bởi vì lờ mờ trong tôi là một kết luận đáng buồn xuất phát từ việc nàng bỏ tôi đi. Ấy là nàng không thích tôi, không để ý đến tôi. Nếu nàng thích tôi thì nàng phải thích trò chuyện với tôi chứ, ấy vậy mà nàng đã vội đi. 

Thế đấy, tôi bắt đầu biết u buồn vì tình yêu như thế đấy.

Nhưng tôi không buồn lâu. Xét cho cùng, sự kiện nhỏ bé này vẫn chẳng ảnh hưởng gì đến tình ý của tôi với Diễm cũng như ý muốn ước ao được nên đôi thành cặp với nàng. Tuổi trẻ, người ta thường nhiều tự tin và mộng tưởng hơn. Quan trọng nhất là người ta chưa mấy khi phải đau khổ, nên hoàn toàn ít cảnh giác hơn khi sắp bước chân vào những điều có thể gây nên đau khổ. Có khi còn mạnh bước với niềm hân hoan khám phá chính những niềm đau ấy chứ.

- Làm gì mà đứng giữa đường vậy?

Tôi choàng tỉnh khỏi cơn bần thần bất chợt, quay mình lại. Vũ đang đứng trước cửa lớp, chuẩn bị đi vào. Tôi bật cười, nói:

- Chả có gì! Đứng hóng gió thôi!

Tôi đi về phía Vũ, nhưng cậu ấy vẫn đứng đó chứ không bước vào lớp. Vũ nhìn tôi một cách tinh ranh và nói:

- Hay mày đang ngắm cô nàng đó vậy?

Tôi xì một tiếng, đưa tay đẩy vai Vũ. Đồng thời, tôi bật cười một lần nữa. Trong thoáng chốc, hình ảnh của Diễm lại hiện lên rõ ràng trong tôi, với nụ cười tươi tắn thu hút. Tất cả những nỗi thất vọng bồn chồn vừa nãy liền biến đi cả. Chẳng còn gì khác ngoài niềm hạnh phúc dạt dào khi con tim biết rằng mình đang được sống trong tình yêu, đang được nhớ nhung và đang được làm một chuyến chinh phục. Những cô gái còn độc thân luôn là nguồn hạnh phúc của các chàng si tình mộng tưởng như thế đấy. Niềm hạnh phúc được mưu cầu, và niềm tin rằng mình có thể, mình có cơ hội. Thật nhiều viễn cảnh sẽ được vẽ ra, và hình ảnh nàng tràn ngập khắp mọi nơi. Tất cả chỉ cần có một bước khởi đầu chưa hề diễn ra, chẳng biết bao giờ sẽ diễn ra, nhưng chính vì nó chưa hề diễn ra nên nó mới quan trọng. Vì biết đâu đấy, nó sẽ diễn ra với ta thì sao?

“Một lúc nào đó mình sẽ phải bày tỏ với Diễm”, tôi thầm nghĩ. Nếu mà sự bắt đầu ấy thành công… thì đến sau nó sẽ có biết bao những viễn cảnh lãng mạn đẹp đẽ… Tôi tự cười trong thâm tâm mình, tự cười mình ảo tưởng, nhưng phần nhiều hơn là lòng hy vọng được ve vuốt mơn trớn và tôi vui sướng vì điều đó.

Nhưng… một lúc nào đó là bao giờ? Một vài ngày nữa, vài tuần, hay cả năm, hay còn lâu hơn nữa? Có khi sớm thì lại hơn, vì tôi sẽ có thêm nhiều thật nhiều những ngày tháng đứng cùng Diễm trong một câu chuyện tình yêu học trò nếu như tôi bày tỏ sớm. Nhưng liệu có đơn giản như thế? Tôi từng nghe ý kiến của ai đó rằng, trong tình yêu thì nên chủ động càng sớm càng tốt, vì giai đoạn ban đầu cũng chính là giai đoạn quyết định nhất. Thế lỡ thất bại thì sao? Chẳng phải nếu có thêm thời gian thì người ta có thể củng cố vững chắc các khả năng, và thậm chí xoay chuyển nếu những khả năng trở lên bất ổn? Cũng có ý kiến cho rằng tình yêu trong cái im lặng cũng có những đẹp đẽ riêng của nó, và lắm khi còn đẹp hơn, nên thơ hơn so với một tình yêu đã bày tỏ. Quả chẳng dễ dàng gì để có thể quyết định, mà một chuyện như thế có chắc dễ quyết định hay không, hay lại trở thành một thứ phải phụ thuộc vào chuyện tình cờ. Thì, bỗng một khoảnh khắc tình cờ nào đó, và mọi sự bắt đầu…

- Quân!

Tôi giật mình khi nghe tiếng gọi. Tôi đáp:

- Dạ!

Vài người bạn cười rộ lên thích thú. Ra tôi đã bị thầy giáo gọi đến khi đang mơ màng như vậy. 

- Cậu Quân! Tôi vừa nói gì? Cậu nhắc lại cho cả lớp nghe được không?

Tất nhiên tôi không biết thầy giáo vừa mới nói gì. Kể cũng lạ, thường các giáo viên thích đặt ra những câu hỏi như vậy với những học sinh ồn ào mất trật tự hơn. Tôi thì có nói gì đâu, ngồi im lặng nãy giờ mà.

- Giỏi thật! Trong lớp mà thần hồn treo ngược cành cây thế đấy!

Các bạn lại cười rộ lên. Thầy giáo gõ thước kẻ hai tiếng để nhắc lớp trật tự. Thầy nói:

- Ngồi xuống! Nếu còn mất tập trung nữa thì tôi cho vào sổ đầu bài tha hồ mà thơ thẩn đấy!

Tôi cố gắng tập trung vào bài giảng của thầy giáo. Nhưng chẳng mấy chốc, những ý nghĩ về Diễm trở lại quấn quýt lấy tôi. 

“Nếu mình muộn quá, mình có thể bị chậm chân hay không? Lỡ mà… có ai đó đến với nàng trước, và… nàng đồng ý bắt đầu với hắn thì sao?”

Tôi đột nhiên nhói đau. Cảm giác đau lòng và thất vọng hồi sáng sớm, khi Diễm bỏ tôi đi thật nhanh chóng, xuất hiện lần nữa. Nếu có ai đó đến với Diễm trước, và nàng đồng ý, thì sẽ chẳng còn nữa những hy vọng về khả năng nào đó trong những viễn cảnh của tôi. Và chúng, từ chỗ những hoạt cảnh hạnh phúc đẹp đẽ, sẽ trở thành những ám ảnh bất hạnh. Nhưng sao có thể như thế được, nếu nàng thích tôi, thì làm sao nàng lại có thể quen với ai khác trước được? Nếu nàng không thích tôi thì sao, thì tôi có thể làm được gì chứ, vì làm gì cũng sẽ chẳng có tác dụng chi cả. Còn những khả năng khác thì sao, có thể ngày hôm nay nàng không thích tôi, nhưng một ngày nào đó nàng sẽ thích tôi, tôi có thể làm cho mọi chuyện diễn ra như thế chứ. Tôi có thể tán nàng, tìm cách chinh phục nàng. Nhưng những kẻ khác cũng có thể làm được điều đó. Kẻ nào kia? Tôi chưa biết một kẻ nào cả, nhưng như vậy không có nghĩa là không có ai. Tất nhiên đối với tôi, Diễm xinh đẹp và đáng yêu nhất. Nhưng nhìn nhận cho công bằng, thì nhan sắc của Diễm cũng không phải quá ghê gớm. Khi liệt kê danh sách những đứa con gái xinh nhất khối, ít ai đề cập đến nàng. Nhưng tôi biết rằng Diễm vẫn là một cô gái hết sức thu hút. Có một lần đám con trai chúng tôi tám chuyện về những đứa con gái xinh. Sau khi nói chán chê về những cô nàng hoa khôi của khối, một anh bạn nhắc đến Diễm như thế này:

- Còn một đứa ở lớp bên cạnh, cái Diễm ấy. Tao thấy nó cũng xinh, không bằng cái Ngân hay cái Trinh, nhưng có cái gì đó ở nó… rất thu hút. Khiến cho nó trở nên nổi bật, khiến người khác phải để ý. Chả biết phải mô tả như thế nào nữa, tóm lại ở cái Diễm có cái gì đó khiến người ta phải nhận ra nó ngay giữa một đám đông người, và khó có thể phớt lờ được.

Không có ai phản đối, thế nghĩa là mọi người cũng đồng ý với nhận định đó ư? Nếu Diễm là một người có sức thu hút kỳ lạ như thế, thì hẳn sẽ có không ít người từ sự bị thu hút đó chuyển sang thích nàng. Có lẽ nào? Ấy chết, thế thì cái đứa đã nêu ra nhận định kể trên thích nàng ư?

Vừa lúc tôi giật mình nghĩ ra điều đó thì tôi cũng liền nghe thấy tiếng thầy giáo réo tên tôi lần nữa.