Ngang tuổi chứ không ngang vai

Khi trời vừa chập tối, Thanh lúi cúi dọn đồ về nhà. Vừa kéo cửa ngõ bước vào thì đã nghe thấy tiếng mẹ giục: "Chịu về rồi hả, nhanh rửa tay rồi cơm nước.”

Bà Duyên lại tiếp tục cằn nhằn: "Con cái nhà người ta càng lớn càng được nhờ vả, con cái nhà này thì hay rồi, cơm nước cũng phải hầu tận răng.”

Thanh im lặng chẳng nói chẳng rằng, cậu nhanh chân nhanh tay đi vào phòng, bỏ tập vẽ bút màu lên giường rồi ra sau hè. Thanh vặn mở vòi nước, dòng nước lạnh ngắt dội xuống bàn thân cậu, nhưng với cậu, có lẽ đây là thứ ấm áp nhất trong căn nhà này.

Sau khi rửa chân xong, cậu vội đi vào bếp. Theo lệ cũ,  cậu lấy ba đôi đũa, ba cái chén đặt vào trong mâm rồi bê ra ngoài, đặt xuống cái bàn đá ông Phú đang ngồi. Ông Phú là ba Thanh, năm nay cũng đã ngoài bốn mươi, ông là một bợm nhậu, bất kể nắng mưa, ngày nào ông cũng uống rượu. Một người, một chai rượu đế cùng một cái ly nhỏ, cứ thế uống đến giọt cuối cùng.

Ông Phú đặt mạnh ly xuống bàn, hít hà một cái rõ to, rồi nói: "Đàn ông con trai suốt ngày vát mặt ra biển vẽ vời, chẳng ra thể thống gì cả, mày nhìn khắp cái làng này xem có ai bất tài như mày không?”

"Vẽ tranh cũng là một nghề mà ba, trên thành phố người ta mua nhiều lắm.” Thanh cố giải thích, chuyện gia đình không coi trọng nghiệp vẽ của cậu đã có từ lâu, ban đầu cậu cũng buồn nhưng riết thành quen.

"Chu cha, còn mộng đi thành phố, mày mơ xa quá rồi. Cả đời này mày cũng chỉ có thể chôn chân ở đây thôi con ạ.” Bà Duyên đặt đĩa cá nục chiên giòn lên bàn.

Thanh hơi sững người, một lúc sau cậu dõng dạc đáp: "Con sẽ đi.”

"Tiền đâu mà đi? Mày tưởng lên thành phố lớn dễ sống lắm hả? Tiền nhà trọ, tiền ăn, tiền học phí rồi tiền đi lại, mày đi đâu kiếm tiền, bằng mớ tranh rách nát trong phòng kia hả?” Bà Duyên tức giận quát lớn.

"Nhà này còn phải chạy ăn từng bữa, không dư tiền cho mày ôm mộng nổi tiếng.”

"Con sẽ tự mình kiếm tiền, không cần ba mẹ phải lo.”

"Mày thì giỏi rồi, cơm không biết nấu, rau không biết xào, suốt ngày chỉ viết vẽ vời mà còn mạnh miệng bảo tự lo được, hay đấy.”

"Mẹ, mẹ có thể tin con một lần được không? Mẹ đừng lúc nào cũng coi khinh con.” Thanh bất mãn lớn giọng. Từ bé cho đến lớn, ba mẹ chưa một lần để cậu sống vì chính mình. Bất kể chuyện lớn hay chuyện nhỏ, họ đều muốn kiểm soát.

"Hai mẹ con im ngay, ngồi xuống ăn cơm hết đi. Coi tao chết rồi à?” Ông Phú đập mạnh chai rượu lên bàn, tức giận quát. 

“Bà bớt cằn nhằn đi, suốt ngày cứ lải nhải, không thấy mệt à, bà không mệt chứ tôi nhức đầu lắm rồi.” Ông Phú tiếp lời: "Còn mày nữa, đủ lông đủ cánh rồi, muốn bay lên cành cao, không chịu nổi cái tổ rách nát này nữa à?” 

"Con xin lỗi, con không có ý đó.” Thanh ngồi xuống ghế, hai tay bưng lấy chén cơm do bà Duyên đưa tới. Cậu cúi đầu ăn cơm, không nói thêm một lời nào nữa, vì cậu biết ý kiến của cậu chỉ như muối bỏ biển, chẳng thấm vào đâu, chỉ tổ lãng phí. 

Ông Phú bẻ cái đầu cá cho vào chén mình, sau đó ông dùng đũa rỉa bụng cá ra làm đôi, một nửa cho vào chén bà Duyên, một nửa cho vào chén Thanh. Ông nói: “Tao với má mày tính cả rồi, học hành nhiêu đó là đủ rồi, học để biết con chữ, biết tính toán để mình ra đời không bị thiệt là được, chẳng cần học chi cho cao siêu.”

Bà Duyên bồi thêm: “Đó, mày thấy cái Hương không? Cũng học Đại học, tốn biết bao nhiêu tiền của với công sức. Rốt cuộc cũng quay về lại cái làng này làm giáo viên, mà còn không được vô biên chế, lương ba cọc ba đồng. Rồi lại nhìn thằng cu Tý, cũng Cao Đẳng Du Lịch gì đó hẳn hoi, kết quả cũng về lại cái làng này đi đánh lưới. Học hành chi cho tổ mệt thân, lại tốn kém mà chẳng làm ra đồng tiền lớn nào.” 

Ông Phú nhìn Thanh, chần chừ một lúc rồi lên tiếng: “Ba tính vay tiền mua cho nhà mình cái ghe cũ nhỏ. Con với ba đi đánh bắt gần bờ hai ba năm là có thể thu hồi vốn, rồi năm tháng sau này sẽ có cơ hội phất lên.” Men rượu làm giọng ông trầm khàn, khàn đến nỗi khiến Thanh rơi vào ảo cảnh không lối thoát.

"Thấy nhà cái Liên không, ba mẹ nó cũng mới đi biển 5 7 năm gì thôi mà đã có tiền xây nhà lớn, còn mở vựa thu mua thủy sản, giàu sụ ăn cả đời cũng chẳng hết.” Bà Duyên quan niệm rằng sống dựa núi thì ăn núi, tựa biển thì ăn biển, cứ thuận theo tự nhiên ắt có phúc báo về sau.

Cứ như thế, Thanh lặng thinh nhìn từng câu từng chữ vùi lấp đi khát vọng của cậu. Cậu cúi đầu, nhìn xuống chén cơm trên tay, hạt cơm vẫn dẻo thơm như mọi ngày nhưng sao hôm nay lại khô khốc và khó nuốt đến thế. Đôi đũa của Thanh dừng ở giữa không trung một hồi lâu rồi hạ xuống, cậu ngẩng mặt lên nhìn ba.

“Con… không muốn đi biển, con muốn sống cuộc đời mình chọn.” Thanh hạ quyết tâm cất lời, tuy giọng cậu không lớn nhưng cũng đủ làm cả nhà im bặt trong vài phút.

Ba đặt mạnh chén xuống bàn. “Mày nói cái gì?”

“Con không muốn đi biển.” Thanh lặp lại, mắt vẫn cúi xuống nhìn bát cơm trong tay. “Con muốn vừa học vừa làm.”

“Đi học nữa để làm gì?” Ba cao giọng. “Học rồi có ăn được không?”

Mẹ thở dài. “Ở đây ai cũng vậy, con ơi. Sao mày cứ nghĩ khác làm gì?”

“Con chỉ… không muốn cả đời mình trôi theo con sóng.” Thanh ngẩng đầu lên nhìn mẹ, ánh mắt cậu lúc này ngập tràn sự kiên định cùng nhiệt huyết tuổi trẻ.

Ba đập mạnh tay xuống bàn, quát tháo: “Mày cãi lời tao hả?”

“Ba, con không có ý đó…” Thanh còn chưa nói dứt câu đã bị ông Phú trừng mắt cảnh cáo, ông mắng: “Im ngay, tao là ba mày, tao đẻ ra mày thì mày phải nghe lời tao.” 

“Thôi thôi, coi như cho tôi xin, cha con ông cứ ăn cơm cái đã.” Bà Duyên thấy không khí căng thẳng nên vội can ngăn, bà sợ một hồi trong cơn nóng nảy, ông Phú sẽ không nhịn được mà đánh thằng Thanh. Bà cũng hết cách, nhà thật sự rất nghèo, mấy năm trước còn đỡ, chỉ cần ra biển nhặt ốc hay vung lưới là có cá ăn, giờ thì hết rồi, người người nhà nhà đều đua nhau ra biển kiếm ăn nên tiền cũng ít dần ít mòn, cái nhà này sắp lo ăn còn không nổi thì lấy đâu ra tiền cho thằng Thanh ăn học. 

Thanh hít một hơi thật sâu rồi cúi gầm mặt ăn cơm. Cậu biết mọi chuyện đã định, giấc mộng của cậu chỉ đành dừng lại ở một kiếp sống khác. Nhưng đâu đó trong thâm tâm cậu vẫn muốn cược một phen. 

*

*           *

Nắng sớm xuyên qua mặt biển kết thành một dải lụa kim tuyến bóng bẩy. Đàn chim chao lượn trên bầu trời, cất tiếng hót véo von chào mừng một ngày mới bắt đầu. 

Thanh ngồi trên bờ cát trắng, chăm chú khắc họa vẻ đẹp biển cả lúc sớm mai, bàn tay cậu cẩn thận tô điểm những gợn sóng nhỏ lăn tăn trên mặt nước, vài đợi sóng vỗ vào bờ tạo thành từng mảnh bọt trắng xóa, tất thảy đều được ghi chép cẩn thận bởi nét vẽ của Thanh.

Cách đó độ tầm ba mươi đến bốn mươi mét có một cậu chàng đang lẳng lặng nhìn bóng lưng Thanh. Qua một chập lâu, ánh mắt ấy dần chuyển từ đăm chiêu sang kinh ngạc rồi háo hức. Đúng là buồn ngủ gặp chiếu manh, đang lạc đường thì gặp người quen. Hùng vội vã chạy lại phía Thanh, bàn chân rệu rã như được lên dây cót lại, nhanh nhẹn đến lạ thường. 

"Này nhóc, lại gặp nhau rồi.” Hùng chạy đến cách Thanh độ hai mét rồi cất tiếng gọi, hắn vừa nói vừa thở hổn hển. Sáng nay vì muốn ngắm bình minh trên biển mà hắn đã dậy từ lúc năm giờ sáng, định bụng đi ra biển thì bị sức hút của cái giường níu lại, kết quả lần nữa mở mắt đã 7 giờ, mặt trời cũng đã lên tới đỉnh đầu. Nghĩ bụng dù gì cũng lỡ dậy rồi nên hắn đi dạo luôn, đi một hồi thì lạc vào rừng cây lúc nào chẳng hay, cứ loay hoay mãi không thấy lối ra. Tự nhiên hên sao gặp lại thằng nhóc chỉ đường mình hôm qua.

Bất thình lình nghe thấy có người nói chuyện khiến Thanh giật mình, cây cọ trong tay cậu mất thăng bằng, kết quả lại đi một đường thẳng xuống, hư luôn mỏm đá trên mặt biển. Thanh tức giận, nghiến răng nghiến lợi nhìn về phía người đang nói chuyện bằng ánh mắt chẳng mấy thiện cảm. Hôm qua cũng vậy, hôm nay cũng vậy, hai ngày liền hư hai bức tranh. Mọi thứ dường như đang hóa điên với cậu.

Bắt gặp ánh mắt căm phẫn của Thanh khiến Hùng bất giác rụt cổ lại, hắn không biết mình đã làm gì khiến người nọ chán ghét như vậy, hắn chỉ tính hỏi thăm đường về một chút thôi mà. 

"Sao nào, bình tĩnh đi nhóc con. Tức giận hại thân lắm đấy.”

"Lại là anh.”

"Ồ, tính ra giữa anh với nhóc cũng có duyên lắm đấy nhỉ.”

"Có duyên cái rắm, anh lại làm hư tranh của tôi rồi.”

"Ê, không hề nha, ăn bậy được chứ không được nói bậy à. Anh thề anh chưa bao giờ đụng đến tranh của nhóc nha.”    

"Thôi bỏ đi.” Thanh quay lại nhìn vệt đen dài tầm năm centimet trên mặt biển trong xanh rồi thở dài.

Tất cả hành động của Thanh đều thu vào trong đáy mắt Hùng. Nếu giờ phút này mà hắn còn không nhận ra mọi chuyện thì hắn ngu quá. Ắt hẳn là do hắn bất chợt gọi trong lúc người ta đang chú tâm vẽ nên vô tình hữu ý phá nát sự cân bằng. Cũng không trách hắn được, hắn không cố ý mà, do ông trời không độ hắn thôi.

"Xin lỗi, anh thề anh không có cố ý, bất đắc dĩ thôi.” Hùng há miệng, đưa hai ngón tay lên giả làm hành động chấm nước miếng rồi chỉ thẳng đầu ngón tay lên trời.

"Thôi bỏ đi, chẳng trách anh.” Thanh đáp. 

“Mà sao anh lại ở đây?”

Hùng bước tới, đặt mông xuống ngồi cạnh Thanh, hắn thở dài một hơi rõ to rồi bắt đầu than thở: “Chuyện là sáng nay đi ngắm bình minh, mà trễ quá, nhưng cũng lỡ ra biển rồi. Ban đầu cũng đứng ngắm nghía, xong cái thấy khu rừng xa xa. Thế là đi theo tiếng gọi con tim, một mạch thẳng luôn, xong lạc luôn.”

“Em không tính an ủi tôi miếng nào à?” Thấy nét mặt Thanh quá dửng dưng, Hùng giả giọng đau xót, nói.

“Cũng có ai ép anh phải đi vào đây đâu.”

“Ê, nói vậy là không có tình người nha.” Hùng nói tiếp: “Mà cũng may, gặp được nhóc. Tính ra mình cũng có duyên lắm đấy. Mà em tên gì ấy nhỉ?”

“Duyên này chắc nghiệp duyên quá.” Thanh quay mặt sang hướng khác, lí nhí nói. Sau đó, cậu xoay người đáp: "Thanh.”

“Mà Thanh này, em vẽ đẹp lắm á. Sau này em Thanh tính học ngành gì, thiết kế đồ họa, thiết kế thời trang, kiến trúc hay họa sĩ.”

“Chẳng biết nữa.” Cậu chỉ biết mình muốn vẽ tranh, muốn trở thành họa sĩ. Nhưng, cậu cũng hiểu rõ hoàn cảnh nhà mình, càng hiểu rõ lại càng khiến cậu sợ.

“Ở trên thành phố á, người ta cho con cái học vẽ từ khi còn bé cơ, mà có người còn không vẽ đẹp bằng nhóc. Nói đúng hơn là đẹp theo kiểu công nghiệp chứ không có hồn như tranh của nhóc.”

“Cho học vẽ nữa cơ à?” Thanh bất ngờ thốt lên.

“Ừ, học vẽ, học đàn, học hát, vân vân và mây mây, đủ các môn nghệ thuật.” Hùng ngã người ra phía sau, hai tay chống xuống đất, hắn nói tiếp: “Bạn anh có đứa phải mất tận mấy trăm triệu học phí vẽ vời trong những năm qua ấy chứ. Mà nhóc chắc cũng mới lớp 9, lớp 10 đúng không, còn sớm chán, từ từ mà suy nghĩ.”

“Năm nay em chuẩn bị lên 12 rồi.”

“Cái gì? Nhóc năm nay 17 tuổi rồi á? Vãi thật.”

“Sao anh phản ứng giữ vậy?”

“Vậy là mình bằng tuổi nhau á? Trời má, vậy mà tôi tưởng Thanh nhỏ hơn tôi, nhìn Thanh nhỏ nhắn, còn thua tôi tận một cái đầu.”

Nghe vậy, Thanh giật giật khóe môi, cậu không biết nên vui vì người ta khen mình trẻ hay nên buồn vì họ chê mình lùn. 

“Vậy chắc Thanh cao tầm mét sáu thôi ha, chắc kịch khung cũng chỉ tầm sáu lăm thôi. Con trai mà có cỡ này thì thấp quá rồi.” Hùng giơ tay lên làm động tác đo chiều cao giữa hắn và Thanh rồi nhún vai nói.

Và giờ thì Thanh biết mình muốn gì rồi. Má nó, sau khi nghe xong mấy lời này, cậu chỉ muốn đấm thẳng vào mặt tên vô duyên này. 

Thanh đứng dậy, gom hết đồ đạc của mình rồi đẩy Hùng ngã nhào xuống cát. Cậu quát lớn: “Cho mày lạc luôn đi, cái đồ vô duyên.”