Chương 8

Chiếc trâm gỗ nhẹ nhàng đến thế vậy mà lúc này, nó lại thấy tay mình nặng trĩu. Nó nhìn cậu Xuân, nó từng nghĩ chuyện năm đó chỉ là một chuyện nhỏ, nhỏ đến mức chẳng đáng để nhớ. Một đứa trẻ bị mấy người lớn hơn bắt nạt trong con hẻm. Một con bé đi ngang qua thấy chuyện bất bình thì chạy lại, chẳng nghĩ ngợi gì mà kéo đứa trẻ ấy bỏ chạy.

Sau đó nó được cô Liên đưa về Phạm gia công việc dần dần lấp đầy tâm trí nó rồi nó quên mất. Nó chưa từng nghĩ đứa trẻ ấy lại nhớ. Càng chưa từng nghĩ tới người đó lại chính là cậu cả Hà gia.

“Mười năm trước, ta đã từng hỏi rất nhiều người về em.”

“Cậu… tìm con?”

“Ừ.”

“Để làm gì?”

“Ta muốn biết em là ai.”

“Thế sao cậu vẫn giữ nó?”

Biết nó đang thắc mắc điều gì, Tri Xuân đưa bàn tay về phía trước. Theo phản xạ, Lan vội vàng chìa chiếc trâm trả lại. Nhưng cậu không nhận, cậu thu tay về ánh mắt vẫn đóng chặt lên mặt nó. 

“Ta đã nói rồi. Nó là của em.”

“Nhưng…”

“Ngày đó ta không biết tên em. Cũng chẳng biết em sống ở đâu. Thứ duy nhất còn lại là chiếc trâm này.”

“Ta giữ nó chỉ vì nghĩ rằng một ngày nào đó sẽ gặp lại em.”

Mười năm, chỉ vì một chiếc trâm gỗ cài tóc rẻ tiền mà cậu kiên nhẫn chờ một người đến cái tên cũng không biết. Lan ngẩn ra, đầu óc nó xoay mòng mòng, hoàn toàn không hiểu nổi. Người giàu người ta rảnh rỗi đến thế sao? Hay cậu Xuân đang trêu đùa một con hầu như nó? 

“Hôm đó ở phiên chợ…”

“Ừ.”

“Cho nên cậu mới nhìn con như vậy?”

“Lúc em đuổi theo tên trộm và cả nốt ruồi son của em ta đã thấy quen.”

“Nhưng ta chưa chắc, ta chỉ thấy cách em chạy, cách em kéo người khác ra sau mình. Hệt như đứa trẻ năm đó.”

“Vậy nhờ cây trâm này mà cậu nhận ra con sao?”

“Ừ.”

“Vậy… cậu còn tìm con làm gì nữa?”

“Ta chỉ muốn gặp lại cô bé năm ấy đã cứu ta.”

Lan nắm chặt chiếc trâm trong tay, nó dừng lại.

Một suy nghĩ bất chợt chạy qua đầu “Liệu năm đó, nếu biết đứa trẻ ăn mặc sạch sẽ đang bị đánh trong hẻm là cậu cả Hà gia người xuất thân trướng rủ màn che, dính vào chỉ có phiền phức thì một con bé đi cặn vôi như nó có dám xông vào kéo người ta chạy không? Lan ngẫm nghĩ một hồi có lẽ nó vẫn sẽ kéo thôi. Cái tính xông xáo lo chuyện bao đồng của nó vốn đã ngấm vào máu rồi.”

Tri Xuân đứng dậy.

“Cậu không lấy lại sao?”

“Không.”

“Vì sao?”

“Vì ta đã giữ nó mười năm rồi, đã đến lúc trả lại cho chủ của nó.”

Từ sau hôm trở về từ Hà gia, Lan vẫn làm việc như mọi ngày, vẫn theo cô Liên ra vào, vẫn sáng sớm dậy lo nước rửa mặt, chiều tối thu dọn quần áo, những lúc rảnh thì ngồi ở gian ngoài khâu vá lại mấy món đồ đã sờn. Nhìn qua chẳng có gì khác trước nhưng chỉ có mình nó biết trong lòng đã chẳng còn giống như trước nữa.

Có đôi khi nó đang làm việc, bỗng nhớ đến lời cậu Xuân nói hôm nọ.

“Ta chỉ muốn gặp lại cô bé năm ấy đã cứu ta.”

Chỉ một câu ấy thôi mà nó có thể ngồi thẫn thờ rất lâu. Lan không hiểu cậu có ý gì hay đúng hơn, nó sợ mình hiểu.

Nó chỉ là một con hầu, thân phận như cỏ rác, sáng cúi đầu chào chủ, tối ngủ dưới gian bếp. Còn cậu là cậu cả Hà gia, người mà ngay cả cô Liên người nó theo hầu bấy lâu được ấn định sẽ gả sang làm dâu trưởng. Một người ở tầng mây trên cao như cậu, dù có tử tế, có mang ơn nó đến đâu thì nó cũng tuyệt đối không được phép tơ tưởng. Mới hôm trước đứng trước mặt cậu nó còn không dám ngẩng đầu nhìn thẳng, vậy mà tới hôm nay, trong đầu đã manh nha những suy nghĩ lệch lạc, điên rồ.

Chiếc trâm gỗ được nó cất kỹ trong một chiếc túi vải nhỏ. Ban ngày nó để trong hòm quần áo, tối đến lại lấy ra nhìn một lúc rồi mới cất đi.

Một buổi chiều, An Liên ngồi bên cửa sổ đọc sách. Lan đặt chén trà xuống bàn rồi định lui ra thì nghe nàng gọi.

“Lan.”

“Dạ?”

“Em có chuyện gì phải không?”

“Con có chuyện gì đâu ạ.”

“Ta thấy em mấy hôm nay cứ như người mất hồn. Đi đứng thì đụng đâu hỏng đó, ngơ ngẩn suốt ngày. Có ai trong nhà hay bên ngoài làm gì em à?” 

“Không có đâu ạ.”

“Hay ở Hà gia có chuyện gì?”

“Không ạ.”

An Liên quan sát nét mặt tái nhợt của nó một lúc rồi thở dài, không gạn hỏi thêm. Nàng sống với Lan từ nhỏ, quá hiểu cái nết của nó. Một khi nó đã cố tình ngậm miệng giấu chuyện gì thì có đánh roi nó cũng chẳng chịu ho he một lời.

Lan lẳng lặng lui ra ngoài hiên. Nó đâu muốn giấu cô Liên người đã cho nó mái nhà và miếng ăn suốt bao năm qua. Nhưng chuyện này, chính bản thân nó còn đang rối như một mớ bòng bong không gỡ nổi, thì biết bắt đầu từ đâu mà nói?

Một đứa trẻ sống cả đời trong thân phận làm tớ, quen việc gặp ai cũng phải cúi đầu xưng “con”, sẽ không bao giờ chỉ vì một câu nói lấp lửng của cậu cả giàu sang mà dám tin rằng mình có quyền ngẩng đầu, lựa chọn một cuộc đời khác.

Ở bên kia sông, tại dãy nhà gạch ngói vảy cá của Hà gia, cậu Xuân lại đang bận rộn với những toan tính khác.

Hôn ước giữa hai nhà Hà - Phạm vốn dĩ từ trước đến nay cậu chỉ coi như một sự an đặt phiền phức, một mớ dây dợ lằng nhằng cần cắt đứt vào một thời điểm thích hợp. Nhưng kể từ khoảnh khắc xác nhận Lan chính là cô bé mười năm trước, cậu không thể tiếp tục ngồi yên mặc kệ mọi chuyện tự trôi theo dòng được nữa.

Cậu muốn đưa nó về bên mình. Việc đó xuất phát từ sự biết ơn năm xưa, hay từ một thứ tình cảm nào đó đã nhen nhóm trong lòng? Cậu không cần tự dối mình nữa. Ý nghĩ muốn có nó, muốn bảo vệ nó hiện lên rõ ràng đến mức chính cậu cũng phải giật mình.

Nhưng làm sao để thực hiện điều đó mà không biến mọi thứ thành một đống hoang tàn? Cậu chưa tìm ra cách dễ dàng nào.

Nhưng cậu biết mình phải bắt đầu từ đâu. Không phải từ cái Lan mà từ cuộc hôn sự đã trói hai gia đình với nhau suốt nhiều năm. Cậu sai người âm thầm hỏi lại một vài chuyện cũ liên quan đến hôn ước. Hôn sự giữa Hà gia và Phạm gia vốn không chỉ là lời hứa giữa hai đứa trẻ.

Dù vậy, Tri Xuân biết rõ mình phải bắt đầu gỡ từ đâu. Không phải từ việc đường đột đến gặp cái Lan để hứa hẹn mấy lời chót lưỡi đầu môi, mà phải bắt đầu từ tờ giấy hôn ước đã trói buộc hai gia đình suốt bao nhiêu năm qua.

Năm đó, khi hai bên bàn chuyện đính hôn cho Tri Xuân và An Liên, Hà gia đang trên đà mở rộng quy mô buôn bán đồ gốm đi các tỉnh xa, trong khi Phạm gia lại nắm giữ các lò gốm lớn và sở hữu những ngọn đồi có nguồn đất sét trắng mịn tốt nhất vùng. Hai bên làm ăn qua lại mấy đời, cuộc hôn nhân này chính là sợi dây thừng bện chặt lợi ích của hai họ lại với nhau.

Tri Xuân biết điều đó. Chỉ là trước đây cậu không bận tâm nên không buồn xới tung lên. Đến tận hôm nay, khi thực sự muốn hủy bỏ nó, cậu mới cay đắng nhận ra một tờ giấy bản chỉ ghi vỏn vẹn tên hai người lại gánh trên lưng nó quá nhiều toan tính tiền bạc. Nếu chỉ cần hai đứa trẻ nói “không thích” mà hủy được, thì trên đời này đã chẳng có nhiều bi kịch đến thế.

Tri Xuân ngồi tựa lưng vào ghế gụ, im lặng nghe thằng Tứ nói.

“Cậu, con hỏi kỹ mấy người làm cũ rồi. Ông Quân bên Phạm gia vẫn luôn coi cuộc hôn sự. Ông ấy tự hào lắm, đi đâu cũng khoe sắp làm thông gia với Hà gia.”

“Còn An Liên thì sao?”

“Cô Liên thì…” 

“Cô ấy không muốn. Ta biết rồi.” Tri Xuân ngắt lời. 

Điều cậu cần tìm hiểu không phải là tâm tư của An Liên, mà là lòng tham và tính toán của ông Quân. 

“Còn chuyện mấy mỏ đất sét thì sao?”

“Ông Quân đang tính, ngay sau khi lễ cưới diễn ra, ông ấy sẽ chuyển nhượng hẳn quyền khai thác hai ngọn đồi đất sét phía đông cho Hà gia quản lý. Xem như là quà đính ước dài lâu.”

“Được rồi. Ngươi lui ra đi.”

Mọi chuyện đúng như cậu đoán, thậm chí còn phức tạp hơn. Cậu nhận ra rằng không thể giải quyết việc này bằng một lời từ chối qua loa hay một lý do nông cạn. Nếu bộc phát làm rùm xóm, ông Quân sẽ nổi giận, còn Hà gia sẽ mất uy tín. Cậu phải tìm được một lý do đủ lớn để ông Quân tự hiểu cố chấp giữ lại cuộc hôn nhân này cũng chẳng còn mang lại lợi ích gì cho Phạm gia nữa. 

Chiều hôm đó, xe ngựa của cậu Xuân lăn bánh qua con đường đất nhỏ dẫn về phía  Phạm gia. Xe không ghé vào cổng chính mà chỉ thong thả đi chậm lại dưới hàng cây xà cừ. 

Nơi đó, cái Lan vẫn đang ngày ngày quẩy nước, quét sân, sống trọn kiếp làm tớ. Chỉ cần bước xuống xe, đi qua cánh cổng gỗ kia, cậu có thể đứng trước mặt nó. Nhưng Tri Xuân vẫn ngồi yên. Cậu biết, nếu bây giờ cậu đường đột xuất hiện tìm nó, mọi chuyện chỉ càng thêm rối tung và người chịu đòn răn đe không ai khác chính là nó.

“Đi thôi.”

“Cậu không vào thăm ông Quân hay cô Liên ạ?”

“Không.”

Tối muộn hôm đó, căn phòng đọc sách của Tri Xuân đốt hai cây nến lớn. Cậu mở chiếc hộp gỗ mun cất kỹ ở góc tủ, lấy ra tờ giấy đính ước đã ố vàng hai cái tên mực đen nét đậm vẫn nằm sóng đôi rõ mùng một.

Hà Tri Xuân - Phạm An Liên.

Cậu nhìn vào hai cái tên ấy rất lâu. Nếu muốn hủy bỏ tờ giấy này, cậu không thể chỉ bước tới trước mặt cha mẹ mình và bảo rằng “con không thích”. Cha mẹ cậu chắc chắn sẽ vặn hỏi lý do. Cậu gấp tờ giấy lại, miết nhẹ đường nếp gấp rồi đặt xuống mặt bàn gỗ.

Sáng mai, cậu sẽ sang Phạm gia gặp ông Quân. Cậu cần xem ông ta coi trọng cái danh thông gia này đến mức nào, cần điều gì để làm mồi nhử trên bàn đàm phán. Cậu phải là người cầm cờ để cuộc hôn sự giữa Hà gia và Phạm gia kết thúc một cách êm đẹp hoặc sẽ là thay đổi theo một hướng khác mà cậu mong muốn. 

Ánh mắt Tri Xuân hướng về phía cánh cổng phía xa gương mặt của cái Lan hôm nọ lại hiện về. Nó đứng trước mặt cậu, hai tay siết chặt lấy chiếc trâm gỗ như sợ bị cướp mất, ánh mắt vừa bàng hoàng lại vừa tràn ngập sợ hãi.

Cậu Xuân nhìn tờ hôn ước rồi bình thản cất nó vào ngăn kéo sâu nhất. Ngày mai, cậu sẽ tới nói chuyện với ông Quân. Không phải với tư cách người đại diện cho quyền lợi Hà gia, cũng chẳng phải vì xã giao giữa hai dòng họ. Mà vì cậu đã tự đưa ra quyết định cho cuộc đời mình.

“Cuộc đời phía sau của Hà Tri Xuân nhất định phải có một người tên Lan đứng bên cạnh.”