Chương XI
Trong ký ức của tôi, khi mùa đông đến, những chiếc lá dài mảnh của cây dương trở nên thô ráp và ngả một chút sang sắc trắng sáp, như một lớp da khô đang bong khỏi cơ thể. Giữa gió mùa, những tán dương đung đưa, sắc trắng run rẩy, mang tới cảm giác tiêu điều. Sự thanh mảnh gầy guộc của lá dương không hiểu sao luôn mang vào lòng tôi những thoang thoảng hiu hắt. Sau này tôi mới biết cái tôi từng luôn nghĩ là lá trong những năm đó thực ra là cành cây, còn lá cây thì đã tiêu giảm thành những vảy nhỏ li ti ốp dọc trên cành đó. Một tán dương gồm rất nhiều những cành dài mảnh ấy, nằm rủ xuống bên nhau, khi gió thổi qua thì cùng lay động, như những thanh gỗ rỗng của một chiếc chuông gió. Và tưởng như cũng tỏa ra những âm thanh trong trẻo rất mực đáng yêu vậy. Đối với tôi, cây dương có nghĩa là mùa đông. Vì nhắc đến cây dương, tôi lập tức hình dung ra vẻ khô nẻ im lìm không lẫn vào đâu được, và cái cách mà những cành dương khô lạo xạo dưới bước chân tôi, khi tôi dạo chơi trong sân trường những sáng mùa đông. Những sáng mùa đông cô độc. Sau này, khi đã rời xa mái trường cấp ba, tôi không còn có những sáng mùa đông dạo bước dưới tán hàng dương nữa. Chẳng có mấy nơi trồng dương ở đất Hà Nội này. Thế nhưng cứ mỗi khi làn gió mùa đông bắc đầu tiên thổi về phố, lòng tôi lại nhớ đến những cây dương nơi sân trường lúc xưa. Trong những sáng mùa đông hanh hao, nỗi nhớ đó trở nên to lớn và day dứt thường trực, khiến tâm trạng tôi buồn tẻ hiu vắng. Đôi khi, không thể chịu được thêm nữa nỗi nhớ đầy buồn sầu này, tôi trở về trường. Không cần phải đi hẳn vào trong, vì đứng từ ngoài đường cũng có thể thấy rõ hàng dương thân thương của tôi rồi. Những tán dương, những tán dương đứng trầm ngâm im lặng, thi thoảng khẽ đung đưa vì gió, thứ vốn cũng trở nên nhẹ nhàng ý tứ vào mùa đông. Tôi sẽ thở dài thật nhẹ nhõm và cảm thấy dễ chịu phần nào, như một nỗi ám ảnh được tạm thời thỏa mãn.
Lúc bấy giờ đang giờ ra chơi, tôi lang thang đi dưới sân trường, ở phía những gốc dương, cũng là chốn ít người lai vãng ấy. Chắc cũng vài ngày kể từ lần cuối các cô lao công quét qua chỗ này, nên những cành dương khô rụng nhiều hơn bất cứ lúc nào khác. Những quả dương đen đúa, lỗ chỗ và tua tủa, không to hơn viên bi ve mấy, lông lốc dưới chân tôi. Thỉnh thoảng tôi cúi xuống lượm một quả dương mà những lá noãn khô giòn của nó chưa bị sứt mẻ, và thích thú mân mê giữa những đầu ngón tay. Cảm giác gai gai đâm vào da thịt đem tới niềm vui trong chốc lát, cho đến khi tôi ném quả dương đó đi, để lát sau lại nhặt lên một quả khác.
Có những lúc tôi nhìn về phía cuối hàng dương, nơi bức tường kết thúc. Chính chỗ mà Diễm đã từng một lần đưa tôi vào đó, khoảng sân nhỏ mọc đầy cỏ khô với một tán bàng bên trên. Tôi mỉm cười với một niềm vui thong thả. Đúng là một ngày đáng nhớ. Bây giờ nghĩ lại, tôi thường tự hỏi nếu như ngày hôm đó tôi bạo dạn hơn thì sẽ thế nào? Nếu như tôi nắm lấy bàn tay nàng, nếu như tôi cố gắng giữ mình trước ánh mắt của nàng lâu hơn? Thì có lẽ nhiều biến chuyển sẽ tới. Chưa bao giờ tôi cảm thấy mình gần với những ước mong hồi mới vào trường như trong những sáng mùa đông dạo chơi tha thẩn ấy. Tưởng như tôi đã có Diễm ở bên mình, tưởng như nàng đã trở thành bạn gái tôi, trở thành người cùng tôi bước qua những năm tháng trung học đẹp đẽ thơ mộng này. Nhưng tôi thực không có luyến tiếc gì trong những khi đó. Mọi thứ vẫn ở gần bên, vẫn có thể đưa tay đón lấy, vẫn chưa có ai khác hay điều gì khác tước đoạt đi khỏi mình. Đôi khi, tôi nghĩ vui, nếu chính lúc này Diễm đang ở trong khoảng sân kia thì sao? Có lẽ tôi nên tới đó ngó qua cho thỏa nỗi tò mò. Nhưng tôi chẳng bao giờ làm như thế. Một chút mơ hồ không rõ ràng, không cần khẳng định có lẽ có lợi hơn cho nỗi thích thú của tôi. Nghĩ rằng nàng có thể đang ở đó, còn tôi thì đi thẩn thơ ngoài này… tôi tự cười khoan khoái với chính mình.
- Cậu đang làm gì ở đây thế?
Giọng nói không thể nhầm lẫn được của Diễm vang lên phía sau tôi, khi tôi đang đứng sững nhìn về phía cuối hàng dương. Sự yên ắng của không gian chốn này càng làm giọng nàng trong và dễ nghe hơn. Trái tim tôi lạc nhịp trong một khoảnh khắc, vì bị bắt gặp. Tôi xoay người lại để đối diện với Diễm, không vội vàng, cũng không trì hoãn. Nhiều ngày nay tôi đã khốn khổ vì những nỗi day dứt, những sự lần khần. Còn chính lúc này, tôi khá thoải mái vô tư.
Diễm đứng cách tôi vài bước, hơi nghiêng mình sang một bên, nhưng khuôn mặt thì nhìn thẳng vào tôi. Trên môi và trên mắt nàng là một cái cười tươi xinh, và mái tóc vắt qua một bên vai thật duyên dáng. Nỗi bối rối chực chờ mỗi khi gặp Diễm lại có cơ dâng lên, nhưng tôi đè nén được. Gần đây, nỗi bối rối ấy đã vơi đi ít nhiều. Tôi cười chào nàng, và nói:
- Không có gì, đi loanh quanh một chút cho đỡ tù chân thôi. Cậu thì sao?
Diễm vẫn nhìn tôi không rời mắt, nụ cười vẫn thắm đượm trên làn môi cong. Bây giờ thì tôi bối rối thật rồi, nhưng vẫn còn gắng gượng được để tiếp tục nhìn vào mắt nàng. Nhưng chỉ giây lát sau tôi buộc phải nhìn đi nơi khác, dù sao tôi cũng đã không run lên. Tôi nhìn về phía cổng trường, một vài người đang qua lại. Diễm nói:
- Như cậu thôi, thực ra, tớ đang đến chỗ góc nhỏ của riêng tớ.
Tôi nhìn nàng, tự hỏi làm sao mà nụ cười nhẹ xinh tươi sáng của nàng cứ nở mãi như thế. Có điều gì đó khiến nàng vui vẻ hay sao? Cũng không có gì lạ, thường trong những sáng đẹp trời khô dịu như thế này, người ta khó lòng mang trong tâm những niềm u uất được. Tôi bỗng nghĩ ra vài điều để hỏi, và vì thế mà nỗi bối rối vơi đi hẳn. Tôi hỏi:
- Cậu thích ở trong chỗ đó quá nhỉ?
Diễm đáp lời tôi bằng một động tác gật đầu nhẹ nhàng. Nàng không còn nhìn tôi nữa, ánh mắt nàng hướng hẳn sang một bên. Nhưng tôi nghĩ chắc nàng cũng không hẳn đang nhìn cố định một thứ gì, bởi vì sắc thái trong cái nhìn của nàng, mà tôi có thể thấy từ phương nghiêng này, có vẻ xa xăm lắm, cái xa xăm của thiếu tập trung và mơ màng. Tôi hỏi tiếp:
- Nhưng lúc nào cũng ở một mình trong đó như vậy có tự kỷ quá không?
Diễm ngừng nhìn bâng quơ. Nàng hướng ánh mắt vào tôi, đáp:
- Cậu thấy như vậy à?
- Không hẳn, nhưng có thể người ta sẽ nghĩ như vậy. Cậu không đi chơi với Linh à?
- Linh? Không, mỗi khi tớ thích đến đây, tớ chỉ đi một mình thôi.
Nhớ lại thì khi tôi nhìn thấy Diễm lần đầu, nàng cũng chỉ có một mình trong một khung cảnh đẹp tươi. Thực lòng mà nói tôi không nghĩ rằng Diễm là một người có cá tính cô độc. Với tính cách hòa nhã dễ gần, Diễm luôn dễ dàng hòa đồng vào thế giới xung quanh. Nhưng chắc trong nàng cũng có những phần thích được ở trong không gian của riêng mình. Chính vì thế tôi mới hay bắt gặp nàng trong những khung cảnh cô đơn. Điểm nào trong những điểm đó mới là tính cách thực sự của nàng? Sự hòa đồng hay lòng yêu thích cô độc? Tôi khẽ giật mình nhận ra mình biết về Diễm ít làm sao. Mấy tháng quen nhau, và có thể nói từ khi toàn bộ thời gian ấy bắt đầu, tôi đã luôn luôn nhìn ngắm nàng, luôn luôn tìm hiểu nàng. Ấy thế mà tôi vẫn chưa biết nàng hợp với hình ảnh nào hơn nữa. Nhưng tôi thích hình ảnh nàng trong sự cô độc hơn? Vì sao lại thế? Có phải vì tôi cũng là một kẻ như vậy? Thuở đi học, tôi nghĩ thiên hướng đó của tôi cũng không nặng nề cho lắm, không như những năm tháng sau này, khi tôi trở nên cô độc chỉ bởi vì trong sự cô độc ấy tôi mới có thể hạnh phúc thả hồn trôi theo những hồi ức. Nhưng còn lúc bấy giờ thì sao? Ừ thì tôi có những buổi đi lang thang một mình trong giờ ra chơi. Điều ấy cũng không phải quá khó bắt gặp. Ở tuổi đang lớn lên, có thật nhiều người bắt đầu vướng vào vòng kìm giữ êm ả của nỗi cô độc. Nhưng trong sự một mình của tôi vẫn luôn có ấm áp đó những niềm vui thương nhớ. Có thể nói tôi ở một mình không phải để xa lánh thế giới, không phải để ủ ê giận hờn, mà để trong nỗi thanh bình yên hàn của cô đơn, tôi có thể nhớ thương nàng tha thiết hơn, có thể hình dung nàng sâu lắng hơn. Có điều nếu như Diễm là một người ưa thích cô độc, thì như thế hai chúng tôi có thể như thế nào chứ? Hai kẻ cô độc có thể đứng bên nhau mà cùng chung một nỗi cô độc hay không? Hay chỉ có thể mãi nhìn nhau như hai chủ thể hoàn toàn cách biệt, như hai đỉnh núi chung một làn gió thổi qua mà ngàn vạn năm cũng chỉ có đến vậy?
- Cậu có muốn vào đó chơi một lát không? – Diễm hỏi tôi. Nụ cười không bao giờ tắt của nàng như nói với tôi rằng nàng muốn tôi trả lời có. Riêng tôi, tôi chỉ biết rằng mình sẽ chẳng bao giờ từ chối kéo dài giờ phút ở bên nàng.
Tôi để nàng bước qua mình, đi về phía cuối hàng dương. Một hương thơm thoang thoảng bay vào mũi tôi, khơi gợi lên không biết bao nhiêu mà kể những niềm vui thi vị. Tôi nghĩ rằng niềm vui dễ được gợi lên nhất là qua con đường khứu giác, thứ niềm vui ý nhị. Khi một hương thơm dễ chịu đến với tâm trí ta, rất nhanh chóng ta tiếp nhận được sự dễ chịu đó, và lan tỏa ra khắp thân thể. Một mùi hương thanh tao làm toàn thân, và cả tâm hồn nữa, trở nên nhẹ nhàng và khoan khoái. Một mùi hương quyến rũ làm tâm trí đê mê, còn chân tay thì lạo xạo như có kiến bò, cảm giác gờn gợn thật thích thú. Điều tuyệt vời hơn nữa là khi một mùi hương gợi đến một ký ức đẹp đẽ. Rất lâu sau khi giã từ một tình yêu, người ta vẫn còn có thể nhớ được mùi hương của người tình, và đôi khi giật mình giữa một đám đông xa lạ, chỉ vì hình như vừa mới thoảng qua đây hương thơm của nàng. Những cơn xúc động trào dâng, tâm hồn lặng đi trong một thời khắc vì niềm vui được hồi nhớ những nỗi buồn.
Diễm đi thật chậm, khoan thai, nhẹ nhõm. Hai tay nàng thọc sâu vào túi áo khoác, chiếc áo khoác nỉ màu kem, ăn nhập với phong vị mùa đông. Tôi đi theo nàng, cách vài bước chân nho nhỏ. Tôi nhìn xuống. Đôi chân nàng, trong đôi chiếc giày cao cổ màu đen, mỗi bước chân đều làm xôn xao vài cành dương khô. Chúng ngả rạp, nhảy quanh, có khi tung hẳn lên lúc nàng nhấc gót. Dáng vẻ nhẹ nhàng của nàng lúc nào cũng ẩn chứa thật nhiều nỗi vô tư. Sau này tôi mới nghiệm ra rằng những người có vẻ ngoài khoan thư thường là những người cô độc. Bởi vì họ cô độc, cho nên họ dễ dàng cảm nhận và thống trị cái thế giới riêng nhỏ bé bao quanh họ. Ít bị ảnh hưởng từ những người khác hơn, và vì thế bước chân của họ cũng nhẹ nhàng, ít ràng buộc hơn. Nhưng như thế cũng có nghĩa là họ sẽ khó khăn hơn trong việc cho phép người khác bước vào cuộc đời họ, có đúng thế không? Tôi cũng không biết nữa. Giá mà ngày đó tôi hỏi Diễm rằng, có phải nàng là một người ưa thích sự cô độc hay không? Có những điều mơ hồ rất nhỏ, tưởng không đáng kể chi, nhưng hóa ra nếu không làm rõ chúng, thì chúng sẽ trở thành thứ vương vấn hoài, một cái đinh trong dĩ vãng, khiến ta phải ngó đến không ngừng trong suốt những cuộc hồi nhớ quá khứ của tương lai.
Chúng tôi cùng vào góc sân nhỏ của Diễm. Cảm giác của tôi lần này cũng không khác chi lần trước. Có lẽ vì quang cảnh, không khí và màu sắc vẫn như vậy. Vẫn những ngọn cỏ xanh vàng dưới chân, vẫn tán bàng lơ thơ khô rang trên đầu. Ở ngay chân một tòa nhà, nên hình như ở chỗ này gió thổi mạnh hơn.
“Lạnh hơn lần trước một chút”, tôi thầm nghĩ.
Diễm đã ngồi xuống trên gờ tường. Tôi thì vẫn đứng, hơi chếch so với hướng mặt của nàng. Tôi nhìn lên cao, nhưng thực ra vẫn thường liếc đến nàng luôn. Nàng cúi mặt, hai chân vắt chéo, hai bàn tay chống lên gờ tường. Một bàn chân nàng vung vẩy, tinh nghịch. Đó cũng lại là một dáng vẻ khác ở Diễm mà tôi yêu thích. Rõ ràng nàng ngồi một mình, chừng như cô đơn, nhưng nàng không ủ ê, không sầu não. Chẳng phải bây giờ tôi đang ở gần mà làm sai lệch đi nhận định này, nhiều lần tôi đã thấy nàng trong dáng vẻ như vậy từ xa, khi nàng quả thật chỉ có một mình. Diễm giống như đang chơi đùa với sự cô độc, chứ hoàn toàn không chìm đắm trong đó. Nàng đang đi tìm niềm vui ở trạng thái mà người khác sẽ buông mình cho những nỗi buồn?
Tôi không muốn phá vỡ giây phút này của nàng. Thực ra mà nói, tôi cũng không mấy khi cảm thấy cần phải nói gì nhiều mỗi khi ở gần Diễm. Đối với tôi, riêng được nhìn ngắm nàng đã là niềm hạnh phúc rồi. Bây giờ cũng thế, tôi thích được đứng im mà ngắm nàng trong dáng vẻ tha thẩn kia, thích hơn hẳn việc trò chuyện, vốn dễ làm xao nhãng một đôi mắt trung thành.
- Sao cậu không ngồi? – Cuối cùng Diễm cũng lên tiếng. Nhưng nàng không nhìn lên tôi.
- Tớ thích đứng hơn. Mà dù sao cũng sắp vào lớp rồi.
Diễm không đáp lời tôi. Thay vào đó, nàng nhìn lên. Bây giờ thì nàng nhìn lên tôi. Cài nhìn của nàng tư lự và chất chứa những gì như thể thắc mắc chứ không đong đầy sự vui tươi như lúc trước nữa. Và với một cái nhìn như vậy, chẳng khó khăn gì nàng khiến tôi phải bối rối lập tức.
Tôi nghe tiếng nàng hít vào một hơi sâu. Rồi nàng hỏi:
- Cậu lúc nào cũng có vẻ bí hiểm… xa lạ như vậy à?
Tôi không hiểu nàng hỏi thế có nghĩa là thế nào, và nàng muốn một câu trả lời như thế nào. Tôi hỏi lại:
- Gì cơ?
Diễm hít sâu lần nữa, và nàng còn quay mặt đi. Nàng nói:
- Không biết cậu cố ý tỏ ra như vậy, hay đó là bản chất của cậu. Nhưng tớ thấy cậu lúc nào cũng… xa lạ. Cái cách mà cậu hành động… Nói thật nhé, khác người lắm.
Không hiểu sao sự bối rối trong tôi, khi nãy vừa dấy lên vì ánh mắt của Diễm, bây giờ gần như đã biến hẳn. Tôi nói:
- Cậu đang nói về chuyện gì vậy? Tớ đã làm gì sai à?
Diễm nhìn thẳng vào mắt tôi và nói:
- Cậu không làm gì cả. Lúc nào cậu cũng không làm gì cả. Đó mới chính là vấn đề đấy.
Nàng hình như hơi giận dữ. Nhưng cho dù là thế thật thì tôi vẫn không hề bối rối. Tôi nói:
- Tớ không hiểu ý cậu.
Diễm mím môi và hơi nhăn trán lại. Nàng có vẻ thực sự băn khoăn. Còn tôi đứng im, chờ đợi. Dù điều gì sắp diễn ra, thì giây phút nhìn ngắm nàng vẫn luôn đáng giá. Chúng quả thực vô cùng đáng giá. Nếu ngày đó tôi biết trước được rằng Diễm sẽ chỉ còn xuất hiện trong đời tôi không bao lâu nữa, tôi đã cố gắng có được nhiều hơn nữa những giờ phút ở bên cạnh nàng, và với mỗi giờ phút như thế thì cố gắng để tận hưởng, để ghi nhớ nó trọn vẹn hơn. Và còn nữa, nếu tôi biết trước, những quyết định của tôi có thay đổi hay không? Người ta cứ mãi nhớ về dĩ vãng với những luyến tiếc như thế đấy, những luyến tiếc định hình trong những câu hỏi giả định. Đã qua rồi, đã xa rồi, có còn ích gì đâu những câu hỏi như thế chứ? Ngoài sự dằn vặt nó có thể mang lại những gì? Chẳng trách nhiều người muốn tìm quên. Nhưng có phải chính xác là nỗi dằn vặt? Tôi thấy mênh mang trong nỗi sầu nhớ tiếc một niềm vui thú dị kỳ, mơn trớn tôi như làn nước biển trong một ngày chớm lạnh.
Một thoáng trôi qua, Diễm nói:
- Tớ chẳng biết phải nói như thế nào nữa. Cậu dở hơi lắm.
Tôi phì cười, nói:
- Dở hơi? Thật sự nếu tớ có làm gì khiến cậu thấy khó chịu thì…
Tôi không nói hết câu vì thấy Diễm đã đứng dậy. Nàng bước một bước về phía tôi, đôi mắt nàng long lanh, mạnh mẽ. Nàng đặt một nắm tay lên ức, hít sâu và nói:
- Tớ thích cậu!
Nàng đứng thật gần tôi, gần đến mức tôi có thể thấy rõ những sợi tóc tách hẳn ra, vấn vương trên vầng trán nàng. Đôi má nàng ngây hồng, nhưng có một sắc thái trăng trắng như những đám mây trong ngày đông hanh lạnh. Tôi nghĩ đôi má ấy, làn da ấy sẽ mang tới cảm giác mát lành cho những ngón tay tôi nếu như tôi chạm vào chúng. Tôi đưa tay lên, chạm vào má nàng. Chúng quả mát lành thật, mềm mại, hơi ram rám một chút vì cái khô của mùa đông. Đó là lần đầu tiên tôi được chạm vào khuôn mặt của Diễm.