Tuổi Thơ Không Ngờ Được Của Thầy Từ

“Lạ chỗ nên ta bị khó ngủ.”

Thầy Từ nhâm nhi chén rượu trên tay rồi chậm rãi đáp lời ba Hiền, trong đêm khuya tối muộn có chút rượu ấm nồng cay xè làm cho tâm trạng thầy trở nên tốt hơn. Những nỗi niềm suy tư cũng có căn cứ, dựa dẫm lấy lý do rượu vào lời ra để trút ra hết bầu tâm sự. 

“Con có thể hỏi thầy một chút chuyện được không ạ?”

“Hỏi vì sao ta nhận con làm trò à?”

Thầy Từ đi tuốt trong đầu của cậu ba, hiểu rõ những suy tư trăn trở không nói rõ, khi cậu vừa cất lời thì thầy liền biết được câu hỏi sẽ được nhắc đến. 

Cậu ngạc nhiên, những hoang mang hiện rõ, nhưng rất nhanh đã tự trấn chỉnh được sự ngu ngơ trên mặt. Cậu có chút tự cười sự ngốc nghếch của bản thân, thầy Từ là ai cơ chứ, một chút tâm tư nhỏ nhoi này của cậu chẳng lẽ thầy lại không nhìn ra được.

“Dạ, con với thầy lần đầu gặp gỡ, dù cho con có giúp thầy lấy được ngọc bội từ tên kia cũng không thể hiên ngang được thầy nhận như vậy.”

Cậu ba thành thật nói ra tiếng lòng của chính mình, không chút giấu giếm phô bày trước mặt thầy Từ.  Vì sự chân thật của cậu mà thầy ưng mắt lắm, so với sự giả nhân giả nghĩa của một nhà phú ông Thời, thì quyết định nhận cậu làm trò là vô cùng sáng suốt. 

Thầy rót ra chén thêm chút rượu, rồi đưa nó đến trước mặt cho cậu, ý cười hiện hữu nơi khóe mắt. Cậu cũng nhận lấy, sau khi cảm ơn thầy thì uống liền một ngụm. 

“Ta kể con nghe chuyện xưa, rồi con sẽ biết được một phần của lý do. Ta không chỉ vì hành động của con, mà còn có nhiều thứ sâu xa chưa kịp nói rõ.”

“Dạ.”

Thầy Từ nhận lại cái chén trống rỗng từ tay cậu, rồi từ tốn đáp lời không chút nghĩ ngợi. Thầy muốn có một người tâm sự, hiểu được tâm tư xa vời của mình, mà ba Hiền bên cạnh chính là sự lựa chọn tốt nhất.

“Ngày xưa, có chàng trai sinh ra đã ở vạch đích, cha là trấn thủ xứ Thanh nổi danh một vùng. Ai nhìn vào cũng ngưỡng mộ, rồi ao ước có một gia đình như vậy…”

Thầy Từ đưa mắt nhìn ra bên ngoài trời đêm, có chút hoài niệm lại những ngày xưa cũ, người con trai đó không ai khác xa lạ, mà chính là thầy Từ của hiện tại. 

“Nhưng vẻ ngoài lúc nào cũng hào nhoáng mạ vàng bóng bẩy, còn ở bên trong thì mục nát thối rữa chẳng ai biết đến. Gia đình trấn thủ đó cũng năm thê bảy thiếp, mà cái kiếp chồng chung mới là cái thứ mấu chốt của vấn đề.”

Từng dòng hồi ức tràn về trong tâm trí, chiếm trọn những cảm xúc ngổn ngang ở trong lòng. Làm cho một người vốn điềm tĩnh như thầy trở nên trầm tư, cũng dạt dào những câu từ cần được bộc lộ. 

Có lẽ hiện tại ngoài ba Hiền ra, sẽ chẳng ai có thể hiểu hết được thầy, châm chước cho những đứa con vợ lẽ, những số phận bị chèn ép chẳng ngóc đầu lên được.

“Mà số trời đã định, người con trai đó sinh ra là con của vợ lẽ, người vợ thứ bảy của trấn thủ xứ Thanh, trong một dinh thự rộng lớn thì con của vợ lẽ bỗng trở nên tầm thường. Trước mặt trấn thủ thì được nói giúp vài lời, sau lưng thì bị chèn ép chẳng ai thấy được. Người đó… đã trải qua những năm tháng tuổi thơ cùng cực, sống một cuộc đời hèn mọn đến năm mười sáu tuổi.”

“Sau đó thì thế nào ạ?”

Cậu ba có cảm giác câu chuyện này là của thầy Từ, vì những cảm xúc đó đang gợn sóng trong đáy mắt của thầy. Cậu ba cũng hiểu rõ sự chèn ép đáng sợ ở nơi hoa lệ này, nơi đầy rẫy những toan tính thiệt hơn đang tồn tại, danh hào quyền quý đã che mắt khiến người ta tranh đấu lẫn nhau. 

“Khi bu mất, người con trai đó chỉ còn một mình nên đã cuốn gói lên huyện thi thố. May mắn trời không tuyệt đường, may mắn những cố gắng được đền đáp. Người đó đỗ làm quan, nhưng con đường quan cử một mình chắc chắn cũng không dễ dàng. Bị chèn ép, bị khinh khi, khom lưng bó gối những mấy năm trời để tìm được chỗ đứng vững chắc. Qua mười mấy năm thì nổi danh bốn phía, trở thành một thầy đồ không ai dám chọc đến.”

“Người đó là thầy ạ?”

Cậu ba cũng không quá ngạc nhiên, nghe xong câu chuyện chỉ từ tốn hỏi lại thầy, những cảm xúc được thầy bộc lộ, chắc chắn sẽ không thể là giả vờ. 

Cậu ba hiện tại mới hiểu rõ nhiều điều khuất sâu, một người đức cao vọng trọng như thầy Từ cũng có một quá khứ gian truân không muốn bị nhắc đến. 

“Con không ngờ đến ta có một quá khứ gần giống con đúng không?”

Thầy Từ mỉm cười đặt câu hỏi cho cậu ba, rồi trầm tư vào khoảng lặng của riêng mình, đã nhiều năm thầy không nhắc đến, những nỗi niềm xưa cũ chẳng có một ai biết. 

Hôm nay được nói rõ, thầy cảm thấy lòng an yên hơn hẳn. Những câu chuyện dài một chuỗi, những sự tranh đấu nơi hoa lệ khốc liệt, cùng với những tiếng cười rôm rả trên sự khinh khi kẻ khác, tất cả như một bức tranh sống động tồn tại, tô vẽ lên màu sắc u tối cho cuộc đời.

Cậu ba nhìn thầy, hai con người với hai tâm hồn vụn vỡ có vết thương lòng chằng chịt, mỗi người một suy tư, trầm lặng cùng nhau uống hết chén rượu cay nồng giữa đêm khuya. 

“Lúc nhìn con, ta thấy mình của mấy mươi năm trước. Dáng vẻ tự lực gánh sinh của con làm ta cảm thấy thương, con không chỉ có được sự tự lập, mà còn có một trái tim chân thành.”

“Con cũng muốn được như thầy, chạy khỏi gông xích của nơi hào nhoáng đầy cạm bẫy này.”

Thầy Từ nghiêm túc nói lên suy nghĩ, cậu ba cũng chân thành đáp lời, sau đó cả hai thầy trò ngước mắt nhìn trăng sáng.  

“Thầy có một điều muốn nhắc con, chân tình thì khó tìm, đừng vì mây mù che lối mà bỏ lỡ những điều trước mắt… Thôi, cũng khuya rồi, thầy quay trở về phòng đây, con cũng ngủ sớm đi.”

Thầy phủi phủi hai ống tay áo rồi đứng lên, vỗ vỗ vai cậu ba Hiền rồi quay gót rời đi, thầy ngáp dài một cái sau đó nhanh chân đi trở về phòng để nghỉ ngơi. Có chút men say trong người nên hai mắt thầy cũng díp lại, màn đêm tĩnh lặng cũng trở nên buồn bã hơn một chút. 

Bên ngoài còn có thêm tiếng của côn trùng ve vãn, hòa cùng tiếng gió rầm rì đáng sợ, ánh trăng lẻ loi trên cao chính là minh chứng duy nhất cho sự tương tư của cậu. 

“Chân tình…”

Cậu lẩm bà lẩm bẩm, rồi như mất hồn đứng lên dọn dẹp lại một góc, cậu đóng cửa sau đó quay người đi vào trong, ngả lưng xuống chiếc giường bằng tre nứa. Cậu đưa mắt nhìn lên trần, rồi nhớ đến nụ cười như nắng của ai kia, chẳng biết người ta đã phát hiện ra nhành lan rừng cậu để lại hay chưa.

Cùng lúc đó ở nhà thầy Lãng, Thị Nhu ngồi ngoài cửa ôm nhành lan rừng ngẩn ngơ mỉm cười. Cứ nghĩ là cậu gói nhầm cho mình, nhưng theo lời bu với thằng Tín thì mới biết là cậu cố ý gửi tặng. Thị Nhu vui lắm, nhìn nhành lan rừng mà mãn nguyện trong lòng, cảm tưởng thành đôi hạnh phúc đang cuộn trào trong trái tim.

“Có nhành lan mà ngẩn ngơ một tối, chắc tặng tấm lụa bà chẳng dám may áo mặc luôn quá.”

“Khuya rồi, ngủ đi bây, mai còn ra chợ sớm đó nghen.”

Thằng Tín ngáp ngắn ngáp dài chọc ghẹo Thị Nhu, người đang thả hồn theo mớ tình duyên trắc trở. Bu vừa ra nhìn thấy cũng chêm vào, nhắc nhở những đứa con đi ngủ sớm để ngày mai lại bắt đầu những công việc mới. 

Dù có mơ mộng cũng không thể thức khuya, đúng vào đầu giờ Dần đã phải dậy sớm chuẩn bị buôn bán. Bu nấu nước dùng bún riêu, còn Thị Nhu dọn dẹp chuẩn bị gánh hàng ra chợ, một nhà quần quật làm việc từ tờ mờ sớm, bận bịu đến chẳng kịp thở.

Bu Nhàn dậy sớm thì thầy cũng chẳng ngủ thêm, loay hoay dưới bếp phụ giúp cho bu kịp giờ ra chợ. Khi bu Nhàn cùng Thị Nhu gánh hàng ra chợ, thì cũng là lúc thằng Tín thức giấc dọn dẹp, còn thầy với cu Toàn thì lại lao đầu vào mấy mẻ thuốc, châm chút từng li từng tí.