Chương 3: Họ Khúc
Chương 3: Họ Khúc
Mộc Miên trải qua những ngày dài học tập dưới sự nghiêm giáo của cha. Thiếu giấy mực, hai cha con lấy đất làm giấy, lấy que làm bút để học chữ. Với đầu óc nhạy bén, cô sớm tinh thông mặt chữ và luôn cẩn thận ôn lại mỗi đêm. Sự nghiêm khắc của Mộc Hạ còn thể hiện qua những bài luyện thân thể: từ việc thức dậy lúc tinh sương để đứng tấn, chạy bộ cho đến việc gánh nước, chẻ củi. Mọi việc nặng nhọc đều được ông tận dụng để trui rèn cho con gái ý chí và sức mạnh.
Ngoài học chữ ra thì cô còn phải học võ, đánh quyền, kiếm thuật, bắn cung, múa thương. Mộc Miên chưa bao giờ nghĩ mình có thể học những thứ này. Đời trước hai chân tàn phế, thân thể cũng yếu ớt nên hầu như không làm được chuyện gì. Đời này được sống lại lần nữa, cô dồn hết tâm huyết vào việc học, có thể giỏi giang ở một phương diện nào đó thì cũng rất tốt mà. Huống hồ thân xác Mộc Miên còn lĩnh hội nhanh hơn người khác mấy phần. Cơ thể này thật sự sinh ra để học võ, không hổ danh là con nhà nòi.
Mấy năm qua, phái Vô Pháp dưới sự dẫn dắt của cha cô ngày một lớn mạnh, thế nhưng mọi hành tung vẫn được giữ kín như bưng. Căn cứ bí mật ẩn sâu trong rừng luôn được thay đổi vị trí định kỳ để tránh tai mắt quân triều đình. Tuy binh hùng tướng mạnh nhưng lực lượng luôn được xé lẻ thành từng nhóm nhỏ lẻ hành sự. Mỗi tháng, cả phái chỉ tụ họp đông đủ duy nhất một lần, và cuộc gặp mặt ấy chưa bao giờ kéo dài quá một canh giờ để đảm bảo sự an toàn tuyệt đối.
Bọn họ vốn là những người lương thiện bị cường quyền dồn ép đến mức không còn đường lui. Kẻ mất trắng gia sản, người lạc mất người thân, hay đau lòng nhất là cảnh vợ con phải làm nô bộc cho kẻ khác. Trong cái thời đại tàn khốc này, dường như nỗi đau đã trở thành hơi thở hằng ngày của bách tính, chẳng trừ một ai.
Tại đây mọi người chủ yếu luyện võ, một số ít tinh nhuệ sẽ được giao nhiệm vụ cải trang đi thám thính điều tra. Võ nghệ không phải chỉ để bảo vệ bản thân mà còn phải giúp đỡ người gặp cảnh hoạn nạn. Đó là lời mà Mộc Hạ thường xuyên nói với cô.
Suốt bao năm ròng, họ nung nấu ý chí tự chủ, khát khao cuộc sống bình an, yên ổn. Kiên trì ẩn nhẫn chờ đợi một cơ hội vùng lên.
Chứng kiến cảnh tượng ấy trong lòng Mộc Miên vừa cảm phục lại vừa dằn vặt.
Mọi nỗ lực cố gắng của họ trong thời buổi nhiễu nhương này liệu có thể mang lại một ngày mai tươi sáng hơn không, nhiều lúc cô cũng tự hỏi bản thân điều ấy.
Mộc Miên chưa từng để lộ nửa lời về những gì sắp xảy ra ở tương lai. Cô chẳng đủ can đảm, cũng chẳng dám đặt lòng tin trọn vẹn vào bất kỳ ai, bởi chỉ sợ một câu lỡ lời sẽ làm chệch đi bánh xe lịch sử của dân tộc. Sau tất cả, cô chọn cách lặng lẽ nương mình theo con tạo, mặc cho số mệnh đẩy đưa, nước chảy đến đâu thì thuyền xuôi theo đến đó.
Chẳng mấy chốc mà Mộc Miên đã tròn mười hai, chiều buông ánh nắng vàng rực rỡ, tiết trời oi bức khiến căn nhà nhỏ càng trở nên ngột ngạt khó chịu. Đêm khuya hôm ấy cha con họ lại một lần nữa đi về phía rừng thông, trong rừng không khí mát mẻ hơn nhiều, khi đến nơi thì Mộc Miên nhìn thấy tất cả mọi người đã tề tựu đông đủ, ánh lửa chập chờn phản chiếu lên từng gương mặt thật thà chân chất, ai nấy đều có vẻ phấn khởi lắm.
"Hạ huynh, tất cả đã được chuẩn bị xong."
Mộc Miên nhìn cây kim sắc nhọn cùng chén mực đen ngòm kia, khẽ nhíu mày.
"Miên, ta đã truyền dạy tất cả những gì ta có ta biết cho con. Con cũng không phụ lòng ta mà ngày đêm luyện tập, thật khiến ta vô cùng tự hào. Nay con đã thành thạo võ nghệ, biết đọc biết viết và cũng tới tuổi trưởng thành rồi. Hôm nay sẽ là lễ kết nạp của con."
Mộc Miên tròn mắt, mới mười hai tuổi mà gọi là trưởng thành thì có quá lố không, ở đời trước thì tầm tuổi này cô vẫn còn cột tóc hai chùm, đeo khăn quàng đỏ đi học đó!
"Còn mấy thứ này để làm gì vậy cha?" Cô hỏi.
"Xăm mình." Mộc Hạ ôn tồn đáp.
"Xăm mình ạ?" Mộc Miên lớn giọng, cô nhớ tục xăm mình là một tục cổ có từ thời Vua Hùng. Vốn bắt nguồn từ kỷ Hồng Bàng Thị, người dân ở trên rừng núi bắt đầu xuống sông hồ đánh bắt nhưng thường bị Giao Long hại.
Chuyện được bạch lại với vua, vua cho rằng con Giao Long chỉ ưa cùng loài mà ghét khác loài, từ đó gây nên tai nạn. Vua bèn sai mọi người lấy mực vẽ hình giống "thủy quái", từ đó con Giao Long không cắn hại nữa. Hơn nữa tục xăm mình còn rất phổ biến dưới thời nhà Lý, nhà Trần.
Nhưng nhìn đầu kim nhỏ xíu nhọn hoắt kia liền khiến sống lưng cô ớn lạnh từng cơn, không phải cô sợ đau nhưng trời đất ơi cô sợ kim! Bảo sao lúc vua Trần Anh Tông bị thượng hoàng Trần Nhân Tông gọi ra xăm hình thì liền chạy mất tiêu. Gặp tôi thì tôi cũng chạy!
Thế rồi vai trái Mộc Miên được xăm hình một con quạ, cha cô nói con quạ biểu thị sự kết nối tinh thần, tượng trưng cho sự hướng dẫn, bảo vệ, khôn ngoan và sự tái sinh. Nó cũng là truyền thống của bọn họ, phàm là người của phái Vô Pháp đều sẽ có xăm một hình chim quạ trên người.
Đêm ấy, hai cha con không tài nào vào giấc. Mộc Hạ ngồi ngoài trời cả đêm, thỉnh thoảng sẽ khẽ thở dài. Mộc Miên biết ông đang lo lắng cho cô, mặc dù những năm qua ông luôn rất nghiêm khắc, nhưng cô cảm nhận được ông rất yêu thương cô con gái này.
Có thứ gì ngon thứ gì tốt đều để dành cho cô, lúc cô bị thương sẽ xót xa, lúc cô làm sai cũng không nỡ đánh mắng. Bây giờ phải chính tay đẩy con vào chỗ nguy hiểm, thử hỏi có người cha nào mà không đau lòng, không sốt ruột.
Nhưng thân mang trọng trách, chỉ đành vì nghĩa diệt thân mà thôi. Tuy con đường phía trước vẫn luôn mờ mịt và u ám nhưng chỉ cần có thể cho những con người này một tia hy vọng để kiên trì tiếp tục sống thì Mộc Miên cũng đã rất vui rồi.
Ba ngày sau, ánh mặt trời bắt đầu lấp ló sau tàu chuối xanh ngắt. Chiếc bím tóc xinh xinh được chính tay cha tết cho, mặc trên người bộ quần áo lành lặn nhất mà cô có, Mộc Miên đứng soi bóng mình trong cái lu nước nhỏ trước nhà.
"Miên, con tới đây."
"Dạ."
"Cả đời cha không có bất kỳ tài sản gì, cũng không thể cho con được một cuộc sống tốt. Nếu kiếp sau ta vẫn được làm cha của con, ta nhất định nâng niu con như viên ngọc quý trong tay, yêu thương và che chở con suốt đời."
"Cha ơi." Mộc Miên cảm thấy hốc mắt mình cay rát, chín năm qua làm con gái của ông, tình cảm phụ tử đã dần bén rễ trong lòng cô rồi.
"Đây là thứ cha đã cất giữ rất lâu. Con hãy mang nó bên mình, sau này nếu gặp phải nguy hiểm thì lấy mà dùng." Mộc Hạ dúi vào tay cô một con dao găm được bọc trong bao da trâu, cán dao bằng gỗ lim màu nâu đen rắn chắc, lưỡi dao đúc bằng sắt, thanh mảnh mà sắc bén vô cùng.
Mộc Miên run rẩy đón lấy vật ấy bằng cả hai tay. Trong thời buổi này, sắt là thứ kim loại quý hiếm và bị kiểm soát gắt gao hơn cả vàng bạc. Dân ta vốn sống bằng nghề nông, nhưng sưu thuế sắt nặng nề đã khiến nông cụ trở nên khan hiếm. Thiếu công cụ, năng suất lao động sụt giảm, dẫn đến cái đói quay quắt bám riết lấy xóm làng.
Chính quyền phương Bắc thực sự thâm độc khi thực hiện chính sách một mũi tên trúng hai đích. Vừa kìm hãm sản xuất để dân ta mãi lạc hậu, dễ bề cai trị, vừa triệt hạ mọi nguồn lực chế tạo vũ khí để ngăn chặn các cuộc khởi nghĩa. Thứ Mộc Miên đang cầm trên tay không chỉ là một món vũ khí phòng thân sắc lạnh, mà là kết tinh từ mồ hôi, nước mắt và cả sự liều lĩnh đánh đổi mạng sống của cha dành cho cô.
Một khối sắt nặng nề, nhưng tình thương chứa đựng trong đó còn nặng hơn gấp bội.
Họ Khúc là một trong những đại hào tộc lừng lẫy, đời đời giàu sang và có uy thế bậc nhất vùng đất này. Người đứng đầu gia tộc hiện tại là Khúc Nhan – vị hào trưởng nổi tiếng với lòng khoan hòa, trọng nghĩa khinh tài nên rất được dân chúng Giao Châu kính phục. Lúc bấy giờ, Khúc Nhan đang giữ chức Hào trưởng tại Tống Bình, còn kẻ nắm quyền cai trị cao nhất An Nam chính là Kinh lược sứ Cao Biền.
Đứng trước những cái tên hiển hách ấy, Mộc Miên cố lục tìm trong trí nhớ nhưng mọi kiến thức lịch sử đều đã mờ mịt. Dẫu sao, gần mười năm sống kiếp tàm tạm ở thời đại này cũng đủ để những dòng chữ trong sách vở hiện đại trở nên xa xăm, mang máng.
Dẫu Khúc Nhan có được tiếng tăm tốt đẹp, nhưng Mộc Hạ vẫn luôn nuôi nghi ngờ. Với vị thế đại hào tộc đời đời hưng thịnh, lẽ nào họ Khúc lại cam chịu phận Hào trưởng nhỏ nhoi dưới trướng giặc? Ông lo sợ đằng sau vẻ khoan hòa ấy là một âm mưu mua chuộc lòng dân thâm hiểm, dùng sự tín nhiệm của bách tính làm bàn đạp để thiết lập một ách cai trị mới, chẳng khác gì bọn đô hộ phương Bắc. Suốt nhiều năm âm thầm bám sát, Mộc Hạ chỉ nhận thấy họ Khúc có mối quan hệ thâm giao, thậm chí là thông gia với giới quyền quý người Hán tại Giao Châu.
Tuy nhiên, mọi hành tung của dòng họ này đều được canh phòng cẩn mật. Dù nỗ lực đến đâu, ông cũng chẳng thể tìm thêm được kẽ hở nào
Khúc phủ đang cần tuyển thêm gia đinh và hầu gái, một thời cơ vàng mà cha con cô không thể bỏ lỡ. Mộc Hạ mượn cớ cảnh nhà bần hàn, con gái đã đến tuổi trăng tròn mà chẳng lo nổi của hồi môn, đành dứt ruột bán con vào làm nô tì để bớt đi một gánh nặng.
Dẫu biết đây chỉ là màn kịch được dựng lên trên danh nghĩa, Mộc Miên vẫn không nén nổi tiếng thở dài chua xót cho thân phận con người nơi đây. Ở thời đại này, việc bán con làm nô lệ vốn phổ biến như cơm bữa. Sinh mệnh của họ chẳng khác nào những quân tốt thí trên bàn cờ của kẻ quyền thế, nơi ranh giới giữa sống và chết, giữa thiện và ác mỏng manh tựa hồ một tờ giấy.
Phủ đệ họ Khúc nằm ở trung tâm của huyện Tống Bình, tọa lạc ở con đường sầm uất tấp nập nhất là khu biệt viện to lớn tráng lệ, tường gạch cao năm thước bao quanh kiên cố, diềm mái thẳng, mặt mái phẳng có viền nổi sắc sảo. Cánh cửa chính đúc bằng gỗ lim xanh sẫm, cặp vòng cửa bằng sắt sáng loáng toát lên vẻ uy nghiêm của bậc quyền quý. Cửa lớn làm bằng gỗ lim xanh, tay cầm sắt toát ra sự sang trọng giàu có.
Trong phủ chia làm ba khu tách biệt, gian nhà chính nằm giữa là nơi ở của Khúc Nhan, dùng để thờ tự gia tiên và tiếp đón khách quý. Gian nhà phía Đông dành riêng cho Khúc Thừa Dụ — người nối dõi duy nhất của dòng tộc. Sau cùng là dãy hậu viện, nơi đặt bếp núc, nhà kho, chỗ giặt giũ và buồng ngủ của đám gia nhân.
Nơi này vô cùng rộng, chỉ riêng kẻ hầu người hạ thôi cũng có đến vài trăm người. Mộc Miên được phân công dọn dẹp và quét tước trong vườn, suốt hai tháng qua đến cả cái gót chân của chủ nhân còn chưa được thấy.
Hơn nữa mọi việc trong phủ diễn ra hết sức bình thường, không có một chút đáng nghi nào. Họ Khúc đối với người ăn kẻ ở cũng rất tốt, lúc đến đây sẽ được cấp quần áo, tuy có vẻ đã được người trước mặc qua, nhưng vẫn còn rất mới.
Chân đi giày rơm, cơm ngày hai bữa, chỉ cần làm tốt phận sự của mình, không tọc mạch chuyện của người khác thì ở đây lâu dài quả là món hời. Tốt hơn việc ở bên ngoài đi chân trần, chịu đói chịu rét, nơm nớp lo sợ.
Dù nhập vai hầu gái, Mộc Miên vẫn âm thầm quan sát mọi kẽ hở trong phủ. Cô không phải người phiến diện, sẽ không vì những lời nói của Mộc Hạ mà có ác cảm với họ Khúc, trái lại cũng không vì thế mà buông lỏng cảnh giác.
Quan điểm của cô rất rõ ràng.
Họ Khúc nhân từ, cô sẽ trọng nể; họ Khúc gian tà, cô sẽ đối đầu. Nếu Khúc Nhan thực sự ủ mưu bóc lột khiến dân chúng lầm than, cô chắc chắn sẽ không bao giờ dung thứ.
Hết Chương 3
Chú thích:
1. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, kỷ Hồng Bàng Thị, thời bấy giờ người dân ở rừng núi tụ họp xuống sông ngòi bắt cá để ăn thường bị con Giao Long làm hại, gây hoang mang cả vùng. Chuyện được bạch lại với vua, vua cho rằng con Giao Long chỉ ưa cùng loài mà ghét khác loài, từ đó gây nên tai nạn. Vua bèn sai mọi người lấy mực vẽ hình giống "thủy quái", từ đó con Giao Long không cắn hại nữa. Tục "vẽ mình" của người Bạch Việt cũng khởi nguồn từ đây.
2. Cao Biền là một tướng lĩnh triều Đường, được giữ chức An Nam đô hộ, kinh lược chiêu thảo sứ.
3. Năm 679, Giao Châu đô đốc phủ đổi thành An Nam đô hộ phủ, chia làm 12 châu, trong đó có Giao Châu. Giao Châu mới bao gồm 8 huyện: Tống Bình, Long Biên, Chu Diên, Giao Chỉ, Bình Đạo, Vũ Bình, Nam Định, Thái Bình và chỉ là một phần nhỏ của miền Bắc Việt Nam.
4. 1 thước theo hệ thống đo lường cổ Việt Nam bằng 40 cm.
5. Kinh lược sứ: chức danh đại diện nhà vua đi thi hành một sứ mệnh cụ thể và nhất thời.
6. Hào trưởng: người có quyền lực lớn nhất trong một địa phương ở nông thôn thời phong kiến.