Trời đã xế chiều, thấy binh sĩ dàn trận luyện võ cũng đã thấm mệt, Nhật Duật liền ra lệnh giải tán để họ nghỉ ngơi. Quân Nguyên nổi tiếng thiện chiến vì vậy muốn giao chiến được với chúng thì phải đào tạo huấn luyện binh sĩ của mình thật tốt. Nhật Duật đang trên đường trở về trại của mình thì có một người lính chạy vào báo có người cần gặp. Chàng hỏi người đó trông thế nào thì người lính thưa là một thiếu nữ vô cùng xinh đẹp.
Trong lúc chờ đợi, An Tư tao nhã xoè cây quạt ra phe phẩy đồng thời ngầm đánh giá cách bố trí và xây dựng doanh trại của ông anh. Nàng chẳng phải đợi lâu thì ông anh đã xuất hiện, vừa nhìn thấy Nhật Duật, nàng liền mở miệng trêu chọc:
- Anh bị vợ đuổi ra khỏi nhà à?
- Em còn nói nữa, không phải tại em gây rắc rối cho anh sao? – Nhật Duật dí ngón trỏ vào cái trán bướng bỉnh của cô em.
- Đưa em đi xem doanh trại của anh đi! – Nàng thân mật khoác tay ông anh rồi hào hứng lôi xềnh xệch chàng vào bên trong khiến quân lính đứng gác hai bên cổng trố mắt thô lố nhìn.
- Anh kể lại cụ thể chuyện hiểu lầm giữa hai anh chị cho em xem nào. – An Tư vừa thích thú ngó nghiêng khắp xung quanh vừa hỏi Nhật Duật.
Sau khi nghe chàng kể xong, An Tư vỗ vai anh trai mà bảo:
– Yên tâm, em sẽ giúp anh được trở về nhà. – Rồi không kịp để Nhật Duật nói gì thêm, An Tư liền chạy lên phía trước khi nhìn thấy trước mặt là một bãi đất rất rộng.
Dọc mỗi bên để hai hàng hồng tâm so le nhau, ở dãy chính giữa bãi là hai cột cờ, chia bãi đất rộng lớn làm hai bên. Ở giữa một bên lại có những chướng ngại vật chắn ngang đường, cái nào cái nấy đều làm bằng gỗ vót nhọn. Cuối bãi, ở chính giữa chỉ có một cột cờ duy nhất. Đây chắc hẳn là nơi luyện cưỡi ngựa bắn cung rồi.
- Sao? Dám đấu với anh một lần không? – Nhật Duật ung dung tiến đến sau lưng nàng, nửa đùa nửa thật hỏi, giọng vừa thách thức, vừa pha chút chế giễu.
- Sao lại không dám? – An Tư vênh mặt.
Quân lính tò mò không biết người thiếu nữ thướt tha yểu điệu mới xuất hiện là ai mà dám thi đấu với tướng quân của họ liền hào hứng kéo lại xem và reo hò cổ vũ:
- Tướng quân cố lên. Tướng quân vô địch!
An Tư đành lắc đầu thở dài, đúng là chủ nhà bao giờ cũng có lợi thế hơn hẳn. Mà ông anh nàng dường như rất được lòng quân.
Tiếng trống hiệu thứ nhất vang lên, An Tư vai đeo giỏ đựng tên, kiếm giắt bên hông, một tay cầm cung, nàng nhảy lên lưng Vân Ảnh . Bên kia Nhật Duật cưỡi Lôi Minh cũng đã gươm giáo chỉnh tề.
- Nói trước là anh không nhường đâu đấy. – Nhật Duật cười ngạo mạn.
- Ai cần anh nhường! – An Tư nhếch môi. – Chưa đánh làm sao biết thắng thua, đừng vội đắc ý như vậy.
Tiếng trống hiệu thứ hai vang lên, Nhật Duật và An Tư liền thúc ngựa phi đi. An Tư rút tên, lắp vào cung ngắm bắn vào hồng tâm đầu tiên. Trúng. Sau đó, nàng rút kiếm chém gãy cây cột cờ thứ nhất. Binh lính lại chăm chú theo dõi nhất cử nhất động của nàng hơn là tướng quân vĩ đại của họ, vì tướng quân tài giỏi như thế nào họ biết rồi, chỉ tò mò người thiếu nữ không biết trời cao đất dày này thôi. Khi An Tư kéo dây cương, thúc con tuấn mã cất võ phi qua chướng ngại vật, trong khoảnh khắc ngắn ngủi khi con ngựa đang tung mình trên không, nàng liền rút tên ngắm bắn vào hồng tâm trước mặt. Lúc bốn vó của ngựa nhẹ nhàng tiếp đất cũng là lúc mũi tên găm đúng hồng tâm khiến quân lính sửng sốt, ngạc nhiên xen lẫn thán phục. Không ngờ một thiếu nữ mình hạc xương mai lại cưỡi ngựa bắn cung giỏi như vậy. Tiếng trống dồn dập, tiếng reo hò của khí thế của quân sĩ không ngớt:
- Hay! Hay lắm!
Nhật Duật phi ngựa đến cuối bãi trước An Tư, chàng vung kiếm định chặt cột cờ duy nhất ở bãi.
“Keng!”
Khi thanh kiếm của Nhật Duật vung xuống thì bị một thanh kiếm chặn lại. An Tư phi ngựa chỉ sau Nhật Duật có một chút nên nàng kịp cản Nhật Duật trước khi chàng cướp được cờ. Màn đấu kiếm giành cờ này thu hút sự chú ý của quân lính hơn hẳn màn cưỡi ngựa bắn tên lúc nãy. Kiếm pháp của An Tư tuy tốt nhưng vẫn không thể bằng Nhật Duật, lực ở tay nàng lại yếu. Chẳng khó khăn gì để Nhật Duật giành thế thượng phong. Chàng vung kiếm chém ngang, An Tư linh hoạt ngả lưng ra sau để tránh đòn. Lúc An Tư ngả người ra sau để tránh đòn, Nhật Duật nhanh như cắt đoạt lấy cột cờ cuối cùng, rồi phi ngựa trở về vạch xuất phát ban đầu. An Tư nhanh chóng đuổi theo. Tất nhiên là nàng thua. Thua nhưng không có gì đáng xấu hổ cả, mà Nhật Duật thắng nàng cũng chẳng vinh quang gì, điều này làm An Tư đắc ý.
- Bẩm tướng quân, vị nữ hiệp này là… – Một số thuộc tướng lên tiếng thắc mắc, các binh sĩ cũng đang đoán già đoán non thiếu nữ này là ai.
- À, giới thiệu với mọi người, đây là em gái của ta. An Tư công chúa – Nhật Duật mỉm cười.
- Bái kiến công chúa! - Nghe Nhật Duật nói thiếu nữ mặc nam trang là công chúa, các tướng và binh sĩ liền quỳ xuống hành lễ.
- Các khanh mau bình thân. – An Tư nhẹ nhàng nói.
- Đa tạ công chúa! – Quan quân đồng thanh.
Công chúa là lá ngọc cành vàng, một thiếu nữ chân yếu tay mềm, liễu yếu đào tơ mà võ công còn cao cường như vậy, cưỡi ngựa bắn tên còn xuất chúng như vậy, nhiều kẻ tự xưng là nam tử hán đại trượng phu còn không bằng. Binh sĩ nhìn thấy như vậy mà cố gắng rèn luyện võ nghệ, nếu không thì thật đáng hổ thẹn. Mục đích của Nhật Duật muốn An Tư thi đấu cùng mình chính là thế. Đây là một cách đánh vào nhân tâm. Tất nhiên là ý đồ “đen tối” này của chàng không thể qua được mắt An Tư, nàng còn phối hợp ăn ý cùng ông anh của mình.
***
Trời còn chưa sáng tỏ, Vọng Hương đã tỉnh giấc. Không ngủ tiếp được nữa vả lại cũng sắp đến lúc phải dậy rồi nên nàng rời giường và mở cửa bước ra ngoài để hít thở không khí trong lành còn vương hơi sương của sáng ban mai. Nàng tựa lưng vào cây cột ngay trước cửa phòng, đưa mắt nhìn vô định vào khoảng không trước mặt, lơ đãng nhìn những chiếc đèn lồng đã tắt nến đung đưa theo gió. Nhật Duật đã đến doanh trại nên vắng phủ mấy ngày.
Một đôi tay mát lạnh tinh nghịch bịt mắt nàng lại, người đó hỏi giọng bí ẩn:
- Đoán xem, ai đây?
- Chị An Tư? – Vọng Hương ngờ vực. Nghe giọng thì đúng là của vị công chúa đó, nhưng bây giờ công chúa đáng ra phải ở kinh thành, chứ sao lại có thể ở đây được.
- Sao em đoán giỏi thế? – An Tư bỏ hai bàn tay đang bịt mắt Vọng Hương xuống, nàng vờ xụ mặt xuống.
- Sao chị lại ở đây? – Vọng Hương không khỏi ngạc nhiên.
…
Chuyện của Nhật Duật và Trinh Túc xảy ra hôm ấy, trừ Vi ra thì trong phủ không ai biết cả. Chuyện không hay trong nhà tốt nhất nên đóng cửa bảo nhau, xấu chàng hổ ai, một người như Trinh Túc sao lại không hiểu những điều ấy. Sau hôm đó, Trinh Túc cũng không đến gặp Vọng Hương để dò hỏi, truy vấn, hay gây khó dễ. Dù cho đứa bé gái đó có là con riêng của Nhật Duật thật đi chăng nữa thì nàng cũng không làm vậy vì trẻ con không có tội. Nhưng nàng không phải bồ tát nên không muốn nhìn thấy Vọng Hương trong lúc này, chỉ sợ không kiềm chế được sự xúc động, để cảm xúc chi phối lý trí làm ra những điều không hay.
An Tư dẫn Vọng Hương đến phòng của Trinh Túc để giải thích mọi chuyện hiểu lầm. Vọng Hương không ngờ vì mình lại dẫn đến hiểu lầm như vậy giữa vợ chồng Nhật Duật, lại còn làm phiền An Tư phải đi đường xa đến tận đây. Thảo nào mấy ngày nay không thấy Nhật Duật ở trong phủ, ra là đang cãi nhau với vợ. Khi hai người đến phòng Trinh Túc thì thầy lang đang khám cho Trinh Túc. Túc rất ngạc nhiên khi thấy An Tư, nàng chưa kịp nói gì thì An Tư đã lên tiếng trước:
- Chị cứ để cho thầy lang khám xong đi đã. Chị em mình nói chuyện sau. Em và cô bé này ngồi đây đợi là được rồi. – An Tư vừa cười nói vừa kéo Vọng Hương ngồi vào lòng mình.
- Lệnh bà, con đã giã xong thuốc để đắp vào chân rồi ạ. - Vừa vặn lúc đấy, Vi bê chiếc khay gỗ đựng cái bát chứa bã thuốc lá vào trong phòng.
Vi hỏi vị thầy lang đang chẩn mạch cho Trinh Túc:
– Thưa thầy, sức khoẻ của lệnh bà như thế nào rồi ạ?
- Sức khoẻ của lệnh bà tốt lắm, không có gì đáng ngại cả, hai ba hôm nữa là đi lại được bình thường rồi. Cô cứ cho lệnh bà uống hết đơn thuốc đã kê là ổn. Con xin cáo lui. Lệnh bà nghỉ ngơi ạ - Thầy lang đáp.
Lúc đi qua Vi ông ta liền dừng lại khi nhìn thấy bát thuốc lá liền gật gù.
- Đúng rồi, đắp loại thuốc này vào vết thương ở chân sẽ rất tốt, chỉ có điều thuốc này phải dùng ngay sau khi hái mới có tác dụng, hái lúc trời sớm vẫn còn sương, mà loại này chỉ mọc ở những vách núi cao hiểm trở thôi.
- Ta tưởng thuốc này cũng nằm trong đơn của thầy? – Trinh Túc ngạc nhiên.
- Dạ bẩm lệnh bà, không có ạ. Vì con thấy không thực sự cần thiết cho bệnh của lệnh bà và hiệu thuốc nhà con không có loại thuốc này ạ.
- Em tiễn thầy lang cho ta. – Trinh Túc bảo một nàng hầu khác đứng bên cạnh, sau đó nàng nghiêm khắc nhìn Vi. – Em nói thật cho ta biết, thuốc này ở đâu ra.
- Dạ bẩm, là do đức ông mấy sáng sớm nay đều leo lên núi Ngọc hái về rồi ghé qua phủ đưa cho em, dặn em không được cho lệnh bà biết, đức ông sợ lệnh bà vẫn còn giận sẽ không dùng thuốc. Đưa thuốc cho em xong, đức ông lại trở về doanh trại ạ. - Vi lúng túng thưa.
Nghe Vi nói vậy, đôi mắt Trinh Túc liền long lanh, nàng không ngờ Nhật Duật lại vì mình mà không quản khó nhọc, vào lúc sáng sớm còn sương lạnh, lên tận núi cao hái loại thuốc chỉ mọc ở nơi vách cheo leo hiểm trở cho nàng. Chàng quan tâm nàng như thế, lo lắng như thế… Cơn giận và nỗi ấm ức của Trinh Túc dịu đi một nửa. Nàng khẽ bảo Vi:
- Được rồi, em lui ra ngoài trước đi, để ta nói chuyện với công chúa.
An Tư dịu dàng lên tiếng:
- Chắc chị rất ngạc nhiên khi em đến đây đúng không? Em đến để giải thích hộ anh Chiêu Văn. Chị hiểu lầm anh ấy rồi. Cô bé này là do em nhờ anh Chiêu Văn cưu mang giùm. Chị cũng biết trong cung có nhiều quy tắc nên em không tiện đưa cô bé vào cung. Cô bé không phải người Đại Việt nên không biết tiếng nói, trong khi anh Chiêu Văn am hiểu tiếng Cao Ly nên em bất đắc dĩ mới phải nhờ anh ấy. – An Tư đưa tay khẽ vuốt tóc Vọng Hương.
- Bẩm lệnh bà, cha mẹ con đều là thương buôn trên biển. Vì không có ai trông nom nên cha mẹ con lần nào có chuyến hàng cũng mang con theo. Chẳng may đợt ra khơi lần này thuyền gặp phải bão biển lớn nên bị đánh chìm, con trôi dạt vào đất liền, rồi cũng chẳng biết mình đã lưu lạc đến đâu. Hôm ấy con gặp nạn giữa đường may mắn được công chúa và đức ông ra tay cứu giúp. – Vọng Hương lên tiếng.
- Được rồi, em ra ngoài đợi chị một lá.t – An Tư xoa đầu Vọng Hương, khi bóng Vọng Hương khuất hẳn, An Tư tiếp tục nói với Trinh Túc. – Chuyện chỉ có như vậy. Chị tin lời em nói chứ?
- Chị thực sự đã nghĩ oan cho vương gia ư? – Trinh Túc khẽ cụp mắt, cắn môi dưới bối rối.
- Giặc phương Bắc lúc nào cũng lăm le xâm lược, anh Chiêu Văn bận rất nhiều việc, may mà có chị ở bên giúp đỡ, nếu ngay cả chị cũng không tin anh ấy thì anh ấy biết dựa vào ai. – An Tư nhẹ giọng. – Em hiểu tâm trạng của chị. Nhưng khi nắm cát trong lòng bàn tay, càng nắm chặt thì cát càng tuột khỏi lòng bàn tay nhiều hơn. Lúc mới thành hôn, anh Chiêu Minh lạnh nhạt với Phụng Dương công chúa vì mải say mê một người thiếp, nhưng bây giờ thì lại khác, lạt mềm buộc chặt. Chị là người tri thư đạt lễ, cả tuổi đời và kinh nghiệm sống đều hơn em, em còn nhỏ tuổi chưa hiểu sự đời nhưng có mấy lời muốn nói với chị, nghĩ sao nói vậy, mong chị đừng để bụng.
Nói xong những gì cần nói, An Tư lễ phép xin rời đi, trong phòng chỉ còn lại mình Trinh Túc. Nhật Duật đối với nàng rất tốt, có quan tâm, có chăm sóc, có chu đáo nhưng chỉ giống như anh trai đối với em gái. Là vợ chồng 6 năm rồi vẫn tương kính như tân, khách sáo và giữ lễ. Nàng biết chứ, biết rất rõ giới hạn của một cuộc hôn nhân chính trị đến đâu, chỉ là nàng không muốn chấp nhận, chỉ là nàng muốn nhiều hơn thế, nàng muốn có được cả tình yêu của Nhật Duật…
“Khi nắm cát trong lòng bàn tay, càng nắm chặt thì cát càng tuột khỏi lòng bàn tay nhiều hơn”.
“Em còn nhỏ tuổi chưa hiểu sự đời nhưng có mấy lời muốn nói với chị, nghĩ sao nói vậy, mong chị đừng để bụng.”
Nàng nghĩ lại lời của An Tư. Đúng là người sinh ra và trưởng thành trong thâm cung có khác.
…
- Đi thôi, chị dẫn em ra ngoài chơi.
Nghe tiếng nói, Vọng Hương quay lại thì thấy An Tư đã thay bộ quần áo lụa sang trọng bằng một bộ quần áo bình dân.
Vừa vặn hôm nay có phiên họp chợ nên An Tư dẫn nàng dạo một vòng. Đến chợ phải đi hết một con đường đất nhỏ, hai bên là ruộng lúa. Con đường tương đối nhiều người qua lại, người gánh hàng, người dắt trâu, người vác cuốc…
Trên nền xanh mướt tràn đầy sức sống của lúa, thấp thoáng nhấp nhô những mái nón trắng của những người đang làm đồng. Xa xa vọng lại tiếng cười đùa vui tươi trong trẻo của những thôn nữ, gương mặt trăng rằm làn da bánh mật thấp thoáng dưới mái nón nghiêng nghiêng. Hoà vào tiếng cười có cả tiếng hát yêu đời cao vút
May gặp được người đánh xe bò chở hàng ra chợ , An Tư và Vọng Hương xin ngồi nhờ. An Tư thoải mái đung đưa hai chân.
Chợ của chốn thôn quê không có nhiều mặt hàng đắt tiền và phong phú như ở kinh thành nhưng vẫn rất tấp nập. Những mặt hàng đủ màu sắc từ rau quả đến vải vóc gà vịt bày dưới mái lá đơn sơ. Tiếng chào mua gọi bán í ới. Dạo quanh hết một vòng chợ, An Tư dẫn Vọng Hương ra triền đê xanh mướt ven sông. Dưới bóng tre xanh râm mát, có vài con trâu lười biếng đang lim dim mắt ngủ, cái tai thi thoảng lại phe phẩy đuổi ruồi muỗi. Một số khác thì nhởn nhơ ăn cỏ. Lũ trẻ chăn trâu, tóc còn để chỏm tranh thủ rủ nhau chơi đánh khăng, thi bơi, nặn đất, rồng rắn lên mây… Dù mải chơi nhưng chúng vẫn không quên để ý đến những con vật của mình.
“..Rồng rắn lên mây có cây xúc xắc
Có nhà điểm sinh hỏi thăm thầy thuốc có nhà hay không…”
Một đám trẻ nối đuôi nhau thành hàng dài, vừa đi lòng vòng vừa hát một bài đồng dao rồi sau đó một đứa trẻ sẽ đuổi để bắt đứa xếp cuối hàng, còn đứa đầu hàng thì cố giang tay để bảo vệ cho cái “đuôi” của mình.
Mải ngắm nhìn bọn trẻ nô đùa, Vọng Hương giật mình khi thấy có cái gì nhột nhột chạm vào chân, nàng liền ngó xuống:
- Trông ngộ quá! – Vọng Hương reo lên.
Đó là một con voi đất. Nhưng con voi đất ấy biết đi, có đôi tai, cái vòi và cả đuôi nữa đều cử động được. Vọng Hương thích thú nhấc con voi ngộ nghĩnh ấy lên để xem cho kỹ. Hai tai voi là hai con bướm được dùng đất nhão gắn vào cái đầu, đuôi là con giun đất, còn vòi là con đỉa, dưới bốn cái chân là bốn con cua, mai của chúng cũng được gắn chặt vào chân voi bằng đất nhão.
- Con voi này là của các bạn hả, các bạn khéo tay quá! – Vọng Hương hỏi lũ trẻ vừa đuổi theo con voi đến chỗ nàng.
- Nếu bạn thích thì tụi này cho đấy! – Đám trẻ dễ dãi.
- Nhưng các bạn đang chơi mà? – Vọng Hương lắc đầu, mỉm cười trả con voi cho lũ trẻ.
- Làm cái này dễ ấy mà. Bọn này đứa nào cũng biết làm. Bạn cứ cầm lấy. – Đám trẻ đáp rồi hè nhau chạy đi sau khi vẫy chào Vọng Hương.
Nàng cầm con voi ngắm nghía.
- Em nhớ lần anh Chiêu Văn đố em xỏ sợi chỉ mảnh qua mình con ốc xoắn không? – An Tư thong thả bước đến bên Vọng Hương, trên tay nàng cầm hai con diều có ống sáo. – Lần đó chị đã nhắc đến người nghĩ ra đáp án câu đố với em. Trạng Hiền, cũng chính Trạng hồi còn bé lúc còn ở làng quê, khi chơi đùa với các bạn đã nghĩ ra cách làm cho con voi đất biết cử động đấy.
- Thì ra là vậy. – Vọng Hương mỉm cười.
…
An Tư cầm con diều chạy dọc triền đê. Gió nổi, con diều bay lên, càng lúc càng cao. Gió luồn vào ống sáo, âm thanh văng vẳng. Vọng Hương cũng chạy để lấy đà cho diều bay lên như An Tư. Những ngọn cỏ trên triền đê quệt vào bàn chân trần vừa thấy ngưa ngứa vừa thấy thinh thích. Tiếng cười trong trẻo của An Tư hoà vào tiếng sáo diều. Sau này sóng gió ập đến, bão tố vùi dập thì nụ cười ấy vẫn luôn nở trên đôi môi xinh đẹp như cánh hoa của An Tư…
…
An Tư nằm xuống thảm cỏ xanh mướt trên triền đê. Nàng dùng hai tay gối đầu, nhìn bầu trời trong xanh được điểm xuyết bằng những cánh diều của lũ trẻ. Thật thoải mái. Vọng Hương thì ngồi bó gối bên cạnh An Tư, đưa mắt nhìn con đò trên dòng sông xa xa.
- Giá mà cuộc sống của dân chúng cứ được thanh bình như thế này thì tốt biết mấy. – An Tư chợt thở dài. Một khi chiến tranh xảy ra, khung cảnh xinh đẹp êm ả như thế này sẽ chẳng còn nữa.
Vọng Hương biết An Tư chắc hẳn lại nghĩ đến nước láng giềng to lớn giáp ranh là Đại Nguyên lúc nào cũng lăm le xâm lược nước mình. Nàng cũng không biết nói gì nên đành im lặng. Vọng Hương chưa tận mắt chứng kiến chiến tranh bao giờ. Nhưng nàng biết chiến tranh nhất định rất tàn khốc, nhất định có đầu rơi máu chảy, nhất định sẽ có vô số người bỏ mạng, gia đình ly tán….
***
Ráng chiều nhuộm hồng áng mây trắng. Lúc An Tư và Vọng Hương về đến phủ thì cũng vừa vặn gặp Nhật Duật cưỡi ngựa từ doanh trại trở về. Chàng kìm dây cương cho ngựa đứng hẳn lại rồi nhảy xuống. Nhật Duật nhìn An Tư từ đầu đến chân rồi lắc đầu:
- Lại vừa đi chơi về hả? Em đã giải thích mọi chuyện rõ ràng với Trinh Túc chưa?
- Em đã nói ạ – An Tư gật đầu – Anh có thể về nhà được rồi. – Nàng trêu.
- Lần này là em hại anh chứ còn ai nữa. – Nhật Duật cốc đầu An Tư rồi ngó sang Vọng Hương đang thiêm thiếp trên lưng nàng, không chút nhân đạo mà vỗ vỗ vào má Vọng Hương. – Ê, dậy đi, đã dọn dẹp thư phòng của ta chưa?
- Anh thật là… – An Tư lườm. – Cô bé đang ngủ mà…
Vọng Hương bị đánh thức liền mở mắt ra, đập ngay vào mắt nàng là gương mặt nhăn nhở đang cười cười hì hì của Nhật Duật:
- Mau đi dọn dẹp thư phòng cho ta nhanh lên.
Vọng Hương bảo An Tư cho nàng xuống. Hừ, Nhật Duật vừa mới về đã sai bảo, hạch sách nàng rồi. An Tư nhìn ông anh với ánh mắt “khinh bỉ”, đúng là người lớn đầu rồi mà còn cứ thích bắt nạt trẻ con.
…
Buổi tối, ngoài sân đình làng có hát chèo, hát nhà trò, An Tư rủ Vọng Hương đi xem, Nhật Duật cũng đi cùng. Ba người đi khá sớm nên khi đến nơi chỗ ngồi xem hát mới có lác đác vài người, nhưng chỉ một chốc nữa thể nào dân làng cũng kéo đến xem đông đúc, thiếu cả chỗ ngồi, nhiều người phải đứng. Vọng Hương đưa mắt chiêm ngưỡng ngôi đình thênh thênh sừng sững đứng một góc trời. Đó là một ngôi nhà to, rộng được dựng bằng những cột lim tròn to thẳng tắp đặt trên những hòn đá tảng lớn. Vì, kèo, xà ngang, xà dọc của đình cũng làm toàn bằng gỗ lim, bên trên có những hoạ tiết hoa văn hình long phượng được chạm trổ tinh xảo, uốn lượn mềm mại tựa mây sóng. Tường đình xây bằng gạch. Mái đình lợp ngói mũi hài cong vút. Trên nóc đình là hai con rồng chầu mặt nguyệt. Sân đình khá rộng được lát gạch bằng phẳng. Trong sân ngoài một cây đa cổ thụ cành lá sum suê còn trồng cả trúc và mai.
Ba người ngồi ở hàng ghế đầu. Chỉ một lúc mấy hàng ghế đã chật kín. Vọng Hương ngồi giữa Nhật Duật và An Tư. Những người biểu diễn không phải gánh hát, họ chỉ là người trong làng nhưng có năng khiếu và yêu thích ca hát nên cùng nhau luyện tập rồi diễn cho dân làng xem. Nhật Duật rất khuyến khích, chàng còn cho họ tiền để sắm nhạc cụ, trang phục rồi viết nhiều điệu hát để họ diễn theo.
Buổi biểu diễn bắt đầu bằng những điệu hát nhà trò Văn Trinh. Những lời ca được xướng lên đặc biệt tự hào, ca ngợi những anh hùng dân tộc, những cảnh đẹp của sông nước, núi non hữu tình. Mỗi khi câu hát xướng lên khiến người nghe như cảm nhận được từng dòng chảy của thăng trầm lịch sử và từng hơi thở, nhịp điệu của cuộc sống vẫn đang âm thầm chảy theo thời gian của biết bao thế hệ, của những vùng đất “tàng phong tích thủy”. Vọng Hương nghe An Tư kể rằng Nhật Duật chính là người sáng tác những điệu hát này. An Tư còn bảo thêm rằng nhiều tao nhân, mặc khách trên đường thiên lý Bắc Nam nếu đã dừng chân ghé lại vùng đất Văn Trinh thì ai cũng mê mẩn, đắm say trước tiếng đàn phách mê li, lời ca mượt mà của các đào hát để rồi ngẩn ngơ, lưu luyến mãi không dời.
Khi hát nhà trò sắp kết thúc để nhường chỗ cho vở chèo thì người đứng đầu đoàn chèo của làng ra nói nhỏ với Nhật Duật:
- Bẩm đức ông, cô gái đóng vai thị Đào trong vở bị mất giọng nên không diễn được. Những người diễn tốt đều có vai cả rồi, vai đào lệch này khó quá, hiện chẳng có ai thích hợp để giao cho cả. - Ông bối rối khi nhìn thấy những gương mặt chất phác hiền lành của bà con dân làng đang háo hức chớ xem vở chèo.
- Để ta diễn cho! – An Tư ngồi bên thấy thế liền hăng hái.
- Cháu đã từng diễn chèo rồi? – Ông đoàn chèo hỏi, đôi mắt thấp thoáng hi vọng nhưng ngay sau đó liền vụt tắt khi nhận được cái lắc đầu rất hồn nhiên của An Tư.
- Em nhắm làm được không đó? – Nhật Duật nghi ngờ nhìn An Tư. Vở chèo này là do chàng soạn, chàng không muốn tâm huyết và công sức của mình bị cô em gái yêu quý này làm cho đổ bể đâu.
- Cứ để ta thử đi. – Phớt lờ Nhật Duật, An Tư nói với ông đoàn chèo khiến ông ta lúng túng, phân vân đến khi nghe Nhật Duật lên tiếng bảo: “Bác cứ để nó thử đi.” thì ông đành nghe theo.
An Tư vội theo người đó vào thay trang phục và hoá trang. Trong lúc ấy, Vọng Hương quay sang hỏi Nhật Duật:
- Đào lệch là gì vậy ạ?
- Đó là những vai diễn dành cho nữ, thường là những nhân vật phản diện, lẳng lơ, không chính chuyên, ghê gớm và sắc sảo. – Nhật Duật giải thích.
- Chú đồng ý để chị An Tư diễn kiểu vai như vậy sao? – Vọng Hương ngạc nhiên. An Tư là công chúa, làm vậy không sợ ảnh hưởng đến danh phận hay sao.
- Nó đòi đấy chứ! - Nhật Duật chớp mắt ra vẻ vô tội đáp. – Nhưng cháu nhớ đừng nói chuyện này cho ai khác đấy. – Nhật Duật cẩn thận dặn dò, chàng sợ chuyện này đến tai các anh, nếu chuyện đó xảy ra thể nào chàng cũng bị mắng.
Đến khi An Tư xuất hiện trên sân khấu, Vọng Hương thực sự thấy đó là một người hoàn toàn khác, chỉ giống nhau về diện mạo mà thôi. Đó không phải là một An Tư công chúa đoan trang, chính chuyên, phong thái cao quý mà nàng vẫn thấy nữa, thay vào đó là một cô gái phong lưu, dạn dĩ, lẳng lơ. Cô gái cầm cái quạt duyên dáng che nửa mặt, đôi mắt lúng liếng đong đưa sóng sánh xuân tình, đuôi mắt hơi cong cong xuống khi nàng cười, giọng nói lả lơi trêu ghẹo đưa đẩy. Quả thật là một người khác!
An Tư không nhớ hết lời hát, nàng chỉ nhớ được nội dung chính và dựa theo người diễn cùng để tuỳ cơ ứng biến. Tuy rằng An Tư diễn chưa hoàn toàn tròn vai, nhưng Nhật Duật không ngờ ánh mắt của nàng lại có thể lột tả nhân vật mà chàng xây dựng xuất sắc như vậy: Phóng khoáng, lẳng lơ, trào phúng, đùa cợt… Chính chàng cũng không nhận ra và tin được thiếu nữ trên sân khấu là em gái của mình. Rõ ràng đấy là một người khác!
Hầu như ai gặp An Tư đều khen nàng có đôi mắt đẹp hoặc bảo là đôi mắt nàng biết nói nhưng điều chàng nhớ nhất là hồi An Tư còn bé, có một vị đạo sĩ khi nhìn thấy nàng đã từng bảo đôi mắt nàng là “nhãn trung hữu thuỷ”, nghĩa là trong mắt có nước, nữ nhân có đôi mắt ấy có thể nhấn chìm bất kỳ người đàn ông nào chỉ bằng một ánh nhìn. Vị đạo sĩ đó còn nói thêm là An Tư lớn lên chắc chắn sẽ là một đại mỹ nhân khuynh quốc khuynh thành, quốc sắc thiên hương, chim sa cá lặn, hoa nhượng nguyệt thẹn. Ngoài ra trước khi bỏ đi vị đạo sĩ bí ẩn ấy có đọc mấy câu thơ bí ẩn không vần không điệu:
Nam thiên đệ nhất mỹ nhân.
Tự cổ chí kim hồng nhan đồng bạc mệnh.
Tấm thân ngàn vàng trả nợ nước non.
Nhãn trung hữu thuỷ say lòng giặc.
Một đi không trở lại, thân thác trên dặm đường.
Nhật Duật lắc đầu để xua tan những ý nghĩ không đâu trong đầu, không hiểu sao mỗi lần vô tình nhớ lại mấy câu thơ không đầu không đũa của vị đạo sĩ đó, trong lòng chàng lại dâng lên bất an và một nỗi lo vô hình về cô em gái của mình.
- Chú làm sao vậy? – Thấy Nhật Duật có vẻ hơi khác, Vọng Hương bèn hỏi.
- Không có gì. – Nhật Duật mỉm cười lắc đầu. Rồi chàng đưa mắt nhìn quanh và nhận ra hầu hết các trai làng đều đang nhìn An Tư với ánh mắt ngẩn ngơ như mất hồn.
Thấy chàng nói vậy nên Vọng Hương cũng không hỏi gì thêm nữa.
Nhịp trống chèo đều đều êm ái. Trăng thanh, gió mát. Khác với nơi kinh thành phồn hoa đô hội náo nhiệt, chốn làng quê thật thanh bình yên ả, khiến lòng người thư thái thanh thản.
....
Trần Hoảng vì lo lắng nên không cho nàng đi quá lâu, do đó An Tư chỉ ở chơi mấy ngày rồi lên đường hồi kinh. Nhật Duật cùng Vọng Hương ra tiễn An Tư. Để khỏi điếc tai do bị ông anh lải nhải cằn nhằn quá nhiều, nào là phải đi đường cẩn thận này nọ, đừng có gây chuyện này kia, An Tư nhanh chóng trèo lên xe ngựa. Nhật Duật và Vọng Hương đứng trông theo chiếc xe ngựa của nàng cho đến khi khuất hẳn sau làn bụi đường rồi mới trở vào trong phủ. Tiếng vó ngựa ngày càng xa dần…