Chương 15. Chúng ta đều không thực hiện được.
Chương 15. Chúng ta đều không thực hiện được.
Hôm 18 giỗ chính, cậu Quân dậy từ sớm, sớm hơn mọi ngày nửa canh giờ. Cậu mặc áo dài đen bình thường nhất mà mình có trong tủ. Ông Điền dặn người làm hôm nay chỉ sắp đôi mâm không cần nhiều, chủ yếu để ông thắp hương cúng cơm. Ông không mời ai, vốn cũng chẳng có ai tâm trạng ăn cỗ ngày này, hơn nữa Tết nhất mới xong. Hôm qua Lý đã chuẩn bị vàng mã đầy đủ, tiền vàng, tiền lá, quần áo giấy, cả ít hoa cúc tươi. Lý để gọn trong cái giỏ xếp riêng, đặt trên xe sẵn, dặn với gia đinh lúc ông Điền với cậu cả tới nơi thì nhắc ông cầm lên cho bà.
Mộ của bà cả nằm trong khu mộ riêng của Điền gia, người họ Điền chết đi đều mai táng nơi này. Khuôn viên nghĩa trang Điền gia cách bãi tha ma của làng một chút, ở khu cao hơn tựa lưng chừng đồi, nhìn xuống bao quát được thôn làng Lỵ.
Sáng, gia đinh đánh xe đến tận cổng nghĩa trang riêng nhà họ Điền rồi đứng bên dưới đợi. Ông Điền không cho người ở đi theo. Ông đi trước, cậu Quân đi theo sau. Ông Điền mở khóa xích sắt đẩy cổng nghĩa trang. Ông Điền đốt hai ba bó nhang to, chia cho cậu Quân một nửa. Ngoài trời hơi gió, bó nhang mãi mới được đốt cháy. Ông bảo cậu Quân:
"Đi cắm nhang đi, mỗi nơi ba nén, cha đi xung quanh."
Cậu Quân gật đầu, hôm nay cậu nghiêm túc ít nói, ông bảo gì cậu làm nấy. Những ngày nhà công việc thế này, cậu vốn ít nói lại càng kiệm lời hơn. Trong khuôn viên mộ Điền gia, mộ xây to nhất là cụ Tổ họ Điền, người đã chọn làng Lỵ là nơi an cư lạc nghiệp cho con cháu sau này.
Mộ các cụ ông sẽ xếp bên mộ các cụ bà. Sống bầu bạn làm vợ chồng son sắt, thác vẫn nằm cạnh nhau. Điền gia khi xưa cũng có người nhiều vợ, nhưng bắt đầu từ đời kỵ của cậu Quân thì chỉ còn một, ông Điền bảo với cậu:
"Đào đâu ra lắm người để mình yêu trọn như thế?"
Ánh mắt cậu Quân chăm chú khi nghe ông Điền nói lời này. Một đời một người. Thì ra cha cũng nghĩ vậy. Không chỉ nghĩ thôi đâu, ông đã làm như thế thật, bao năm cách biệt âm dương, ông chẳng hề tính toán cho mình niềm riêng mới, ông ở vậy nuôi con, nhoáng cái cậu đã chừng này.
Nửa canh giờ sau, hai cha con cũng thắp hương hết lượt xong xuôi. Ông Điền khấn vái bên mộ cụ Tổ, cậu Quân đứng chắp tay vái phía sau cha. Ông Điền xin phép đưa cậu Quân đi thăm mẹ.
Mộ bà cả nằm tận hàng sâu phía trong. Mộ bên cạnh còn trống. Hai cha con không ai nói gì, nhưng đều ngầm hiểu. Ông Điền đứng lặng hồi lâu nhìn tấm bia khắc trên mộ người vợ của mình, còn cả đứa con chưa chào đời mà ông không kịp biết mặt kia nữa. Khói hương nghi ngút, không biết là khói hương phủ hay là sương trong mắt người.
Ông Điền vốn là người sành sỏi buôn bán, ngang dọc cả nửa đời, có dạng người nào chưa gặp qua? Người nào ông không xử lý được? Ông khiến người khác phải kính sợ, nể trọng, chưa một ai có thể tìm được điểm yếu của ông để bắt thóp. Vì điểm yếu ấy của ông:
Một người đã lớn chừng này, đủ sức gánh vác chuyện nhỏ to trong gia đình. Hai người còn lại nằm dưới ba tấc đất sâu kia mất rồi.
Mợ cả của tôi, mợ ra đi từng ấy năm nhưng mỗi đêm tôi đều nhớ như in về mợ. Đặc biệt là cái ngày mợ gả cho tôi. Tôi từng hứa sẽ chăm sóc cho mợ đến khi cả hai đều già, ngắm nhìn con cháu đầy đàn.
Nhưng mợ không giữ lời hứa, tôi cũng không thể thực hiện được.
Chúng ta đều không thực hiện được.
Chúng ta đều là những kẻ lừa dối.
Nhưng điều làm tôi thấy hạnh phúc nhất cả cuộc đời này lại chính là giây phút hai chúng ta nói ra những điều ấy.
“Mợ sống khôn thác thiêng, mợ thương tôi, thương con…”
Cậu Quân không thể nói rõ cảm xúc của mình khi đứng trước mộ mẹ. Mỗi năm khi ngày này tới, cậu đều mất ngủ từ trước. Không rõ có phải vì buồn hay không? Buồn ư? Có người nào buồn mà luôn ngóng đợi chứ?
“Mẹ, con đã 20 tuổi.” Cậu nhỏ giọng, ông Điền không nghe thấy.
Cậu Quân mất mẹ lâu lắm rồi, không còn nhớ rõ mẹ mình trông thế nào. Lần đầu tiên ông Điền cho cậu ra đây, bảo cậu chào mẹ, hai năm đầu cậu còn sợ hãi, đến sau này cũng dần chấp nhận đây là mẹ mình. Cậu không biết nói gì, mỗi năm lại thêm một tuổi. Dần thành quen, mười tám tháng Giêng gặp mẹ, cậu lại chào mẹ như thế. Thời gian chẳng đợi chờ một ai, đứa trẻ sợ sệt năm nào đã chững chạc ra dáng, đứa trẻ không còn là đứa trẻ cần có mẹ ôm ấp bảo bọc như ngày bé. Nó sẽ không vì người ta có mẹ mà nhìn theo. Có lẽ thời gian thay đổi nhiều thứ, cảm xúc lắng lại, sâu dưới kia, nấm mồ chắc cũng trắng xương chẳng còn gì nữa. Chuyện sống chết là như thế, cách biệt như thế.
Ông Điền vẫn còn đứng cạnh mộ nhỏ giọng. Không giống khấn vái, giống như nói chuyện với mợ bình thường thôi. Cậu Quân đặt tiền vàng xuống, vái lạy phía sau rồi đi ra ngoài trước. Cậu nghĩ cha cần nói chuyện riêng đôi câu với mẹ. Cậu Quân đứng đợi ngoài cổng nghĩa trang, không ai biết cậu đang nghĩ gì trong lúc chờ đợi. Bên dưới là bãi tha ma của người dân làng Lỵ, đôi lúc cũng là nơi an nghỉ của những kẻ xấu số vất vưởng được dân làng cuốn chiếu chôn tạm.
Ngày này người ra bãi tha ma không có nhiều, đã qua Tết mới, qua rằm tháng Giêng, không còn dịp gì nữa. Thế nhưng, lẩn khuất ở đằng xa, có nấm mộ đất lẻ loi nằm, cậu Quân thấy dáng người thấp thấp lùn lùn đứng đấy, hình như là cái đứa từng mất hụt trâu nhà cậu.
Tên gì? Tình ư?
Cậu Quân biết tên nó khi nghe được thằng Lý gọi nó như thế, cậu gặp nó đôi ba lần, nó bé tí, nhỏ con. Cả bãi tha ma bên dưới có mỗi mình nó thăm nom. Một mình ra bãi tha ma toàn người chết, không sợ à? Hình như nó không biết sợ. Cậu thấy nó đứng đấy, khoảng cách quá xa, nhìn không rõ ràng. Nó lì một lúc thế rồi bỏ đi.
Cậu Quân nghĩ mình nhàm chán đến mức phải đi xem người ta tảo mộ. Bóng nó khuất rồi, cậu cũng trở lại trong, thời gian vừa đủ. Cậu lôi xấp vàng mã đốt cạnh mộ, nhỏ giọng gọi tên người nhận đồ. Theo tục lệ, hoá vàng không gọi tên thì khó mà người đó nhận được, dưới địa phủ sẽ bị tranh cướp. Sống đã khổ, cả đời giành giật, chết đi cũng không yên. Có thật bên dưới như thế không? Nào ai biết chứ. Tin là có còn hơn không.
Mọi việc xong xuôi, trời cũng về chiều, từ xa bên đồi nhìn sang sông Dạ, bọn trẻ con đang lùa trâu về trại. Toàn trâu của nhà ông Điền, làng này của nả nhìn đâu cũng nhà ông. Cậu Quân với ông Điền nhìn nhau.
“Về thôi cha.”
Ông Điền “Ừ” một tiếng.
Tối đó, ông Điền ngủ sớm, ăn cơm xong ông về gian ở trước, bảo cậu công việc thôi để sau. Cậu Quân ở buồng đọc nốt cuốn sách rồi cũng lên giường nằm. Đám người hầu biết hôm nay ngày buồn, bảo nhau ai làm việc nấy cấm ồn ào, xong việc thì đi nghỉ hết lượt.
Cả Điền gia to như vậy mà im ắng, chỉ nghe tiếng gió và tiếng côn trùng râm ran. Xuân đến, xuân sang, người lại thấy xuân như những ngày bình thường khác, chẳng có gì đặc biệt.
Cậu Quân đặt lưng trên nệm, chớp mắt không lâu, bên tai ù ù như có tiếng gọi. Cậu Quân mơ thấy một giấc mơ kì lạ. Xung quanh tối đen, cậu không nhìn thấy gì cả, một lát, có ánh mờ mờ, cậu đi theo nó lần về phía trước.
Bấy giờ, cậu thấy mình lạc giữa mảnh đồng hoang, ánh sáng trăng trắng mờ mờ ảo ảo nhưng âm u rờn rợn, cỏ cây đang úa tàn, một người không thấy rõ mặt mũi mặc cái áo dài lụa bay là là cạnh cậu, người ấy chạm tay lên má câu, nắm lấy tay cậu trao cho người khác. Cậu không thấy mặt người đối diện, cậu chỉ thấy tiếng ào ào như sóng đập vỡ thuyền, nước cuộn tới, mênh mông chảy xiết, họ buông tay nhau.
“Không!”
Cậu Quân giật mình tỉnh giấc, mắt mở nhìn đỉnh màn. Một giấc mơ không đầu không cuối, lộn xộn.
Cậu thất thần, gác tay lên trán, trở mình. Mãi quá nửa khuya, cậu mới lần nữa chìm vào giấc ngủ.