Phần 3: Chương 5: Bệnh thành tích trong Toán học
Thu qua, đông tới, xuân về. Con đường quốc lộ bây giờ đang phủ màu xanh của đá lát, chuẩn bị cho công đoạn đổ nhựa đường. Mấy cột bê tông Châu Thới đã nghiễm nhiên nằm chễm trệ thành cầu qua sông.
Con đường nhựa nối liền với quốc lộ sắp hoàn thành đã mở ra một khuôn mặt mới cho kinh tế lẫn cảnh quan Hòa Thành. Các xưởng bánh ở khu Thiểm Trúc bắt đầu dời xưởng về đây nhằm thuận tiện cho quá trình vận chuyển bằng đường bộ thay vì đường thủy như trước. Lớn nhất là Nhiên Anh, trước đó đã âm thầm thu mua đất kinh cùng từ trước, xây dựng đến tận 3 nhà xưởng với quy mô bạt ngàn ha đất, bao gồm cảnh quan, nhà xưởng, nhà kho, sân bãi. Theo tiến độ của đường nhựa, khu phức hợp này đang ngày một hoàn thiện. Có lẽ không lâu nữa, gia đình Duy Khang sẽ dọn vào đây, bắt đầu sống cuộc sống của giới giàu có bậc nhất Thiểm Trúc.
Cửa tiệm nhà Châu Thi ngày một đắt hàng, mẹ cô vay nợ gom vốn, chủ động đi tìm mối làm ăn, cuối cùng cũng có được một hợp đồng với một cửa hàng quần áo lớn ở Hòa Thành, tập trung may đồ theo kích cỡ định sẵn, không nhất thiết phải đo ni đóng giày như trước. Cửa tiệm nhà cô còn lấn sân sang may áo dài, bên cạnh những kiểu truyền thống, mẹ cô còn sáng tạo ra nhiều kiểu cách tân vừa đẹp vừa thoải mái nhưng vẫn đảm bảo nét cổ truyền được rất nhiều học sinh và giáo viên ưa thích. Mẹ cô còn dự tính dời nhà ra ngoài quốc lộ để thuận tiện cho việc mở rộng kinh doanh và thu hút khách hàng, dù sao sống ở đây cũng không dễ dàng, suốt ngày bị dòng họ nội làm khó dễ, ganh ghét, đố kị ảnh hưởng đến phong thủy làm ăn.
Dưới sự vận động không ngừng của vạn vật xung quanh, Châu Thi như con rùa cần mẫn kiên trì bò lết tới vạch đích học tập. Học kì 1 vừa rồi kết thúc hết sức trầy trật vì môn Toán, cũng may điểm Toán của cô vừa đủ điểm giỏi, nếu không cô đã bị tước danh hiệu học sinh giỏi rồi.
Không phải Châu Thi chưa từng cân nhắc đến việc học thêm Toán, nhưng nhìn lại hoàn cảnh nhà mình và các bạn xung quanh, cuối cùng cô quyết định làm một con rùa chăm chỉ.
Để không phụ lòng con rùa cần mẫn, cô còn từ chối tham gia đội tuyển vẽ cấp Trung học cơ sở. Hoặc cũng là vì một câu nhận xét “vẽ nét khá cứng” của cô dạy vẽ đã khiến cô nhận ra khoảng cách giữa thiên phú và cần cù, cũng không còn tâm trạng và sức lực cho việc tham gia thi vẽ nữa.
Đầu học kì hai, cô Ngân đổi chổ toàn bộ lớp. Theo đó, Châu Thi dời xuống ngồi cùng bàn với Lê Vũ, phía trước là Kim Mãi và Thanh Khiết, sau lưng là Phước Tỷ và Thư Quỳnh. Châu Thi hơi buồn bã vì bị tách khỏi Kim Mãi, nhưng cũng may là chỉ dời xuống ngồi sau lưng, thậm chí còn được đoàn tụ với Thư Quỳnh nữa.
“Xin chào, sau này xin được chỉ bảo nhiều hơn!” Lê Vũ tươi cười nhìn Châu Thi, còn làm động tác chấp tay như phim kiếm hiệp
Phước Tỷ sắp xếp đồ đạc ở phía sau chọt vào: “Ghê quá đi, Châu Thi tránh xa nó ra, nó bẩn lắm đấy!”
Châu Thi cười cười, ngồi an vị trên ghế. Không khí bỗng trở nên ngượng nghịu. Lê Vũ thấy Châu Thi im im cũng không nói gì nhiều, cậu tập trung vào quá trình làm sao để có thể dựng đồ dùng học tập chồng lên nhau mà không bị đổ.
Lê Vũ có một sở thích rất kì quái, cậu hay bắt sâu, côn trùng bỏ vào hộp đặt trên bệ cửa sổ để quan sát. Cũng vì sở thích này mà cậu thường xuyên bị Phước Tỷ khinh bỉ chê bẩn. Châu Thi lúc đầu cũng thấy ghê rợn, nhưng từ từ quen dần nên bình thường, cô bật chế độ mắt không thấy tâm không phiền, nhiều lúc nổi hứng còn cùng Lê Vũ quan sát sâu ăn lá rồi giăng tơ xung quanh.
Không biết tự khi nào, cả hai dần dần thân thiết hơn, thỉnh thoảng Châu Thi còn tham gia vào trò chơi xếp đồ dùng học tập của Lê Vũ, cậu cũng thường hay tranh đua với cô xem ai chép bài nhanh hơn, chép xong sẽ cùng nhau chơi trò vẽ tam giác hoặc khoanh số. Ai thắng có nhiệm vụ dọn rác học bàn sau khi tan học.
Châu Thi không liên lạc với Duy Khang nữa, mỗi khi nhớ đến cậu, cô luôn giằng xé giữa cảm giác có lỗi và tức giận cậu tuyệt tình. Nhiều lần muốn gọi điện cho cậu lại nhớ đến câu nói “cái loại bạn bè ẩm ương phiền hà” của Duy Khang làm cho não nề. Mẹ cô lại mới lắp điện thoại bàn khác, ba cô sẵn dịp đổi luôn sim mạng quốc gia, vì vậy, Châu Thi âm thầm mà tự nhiên cắt đứt liên lạc với Duy Khang.
Giữa thời đại công nghệ chưa phát triển, mất liên lạc với ai đó thật dễ dàng. Châu Thi nhìn tờ giấy số điện thoại của Duy Khang, cẩn thận ép vào vở nhật kí, dù nhìn thấy rất buồn nhưng không đành lòng vứt đi. Dù gì đây cũng là nét chữ của cậu ấy, là niềm hi vọng cuối cùng còn lưu lại. Châu Thi thi thoảng nhớ lại mấy chuyện cũ, tự hỏi không biết Duy Khang có tiếc một người bạn như cô không, nếu có tại sao cậu lại nói câu đó?
Quan hệ của Châu Thi và Lê Vũ tiến một bậc sau khi có kết quả kiểm tra giữa học kì hai. Mấy môn Văn sử địa không nói, chỉ có môn Toán là giáng một cú chí mạng vào thành tích học tập của Châu Thi.
4,5 điểm, chỉ có 4,5 điểm! Châu Thi sốc đến mức không nói nổi câu nào, rơi nước mắt không kiểm soát nổi, từng giọt từng giọt như thể chuỗi ngọc bị đứt dây.
“Nhìn cái gì mà nhìn, điểm toán như thế khóc có gì sai!” Châu Thi liếc tên Lê Vũ đang nhìn chăm chăm cô, làm như cậu chưa từng thấy con gái khóc bao giờ vậy, nhìn công khai không chớp cả mắt.
Cô không muốn bày cái dáng vẻ đáng thương quá tội nghiệp vì tội ngu toán.
Lê Vũ áy náy giải thích: “Tại nhìn bạn khóc thật quá, nước mắt rơi như hạt chuỗi, rất tự nhiên, không hề phát ra tiếng sụt sịt nào. Trong mà thương tâm ghê.”
Châu Thi không thèm để ý đến Lê Vũ, cô chìm trong lo lắng và sợ hãi. Nếu mẹ biết được điểm này, cô bị ăn chổi lông gà là cái chắc.
“Có gì đâu, lần sau gỡ lại là được thôi mà!” Lê Vũ cười như thể chuyện nhỏ xíu, lộ hàm răng trắng muốt.
Châu Thi ỉu xìu không trả lời, cô buồn bã nằm úp mặt trên bàn. Cậu tưởng điểm toán dễ gở lắm sao, làm như ai cũng giỏi như cậu để được tận 9,5 điểm vậy.
Cuộc đời Châu Thi mịt mờ tăm tối từ đây.
“Cốc, cốc, cốc!”
Âm thanh vọng vào mặt Châu Thi, cô giận dỗi ngẩng mặt nhìn Lê Vũ. Cậu ấy đưa tờ giấy qua cho Châu Thi, nhướng mày bảo cô xem.
“9, 8, 8.3, 7.3x2, 4.5x2. Đây là điểm của mình mà?” Châu Thi ngạc nhiên, sao Lê Vũ lại nhớ chính xác như thế.
“Ừa” Lê Vũ gõ gõ lên mặt giấy, nói: “Chúng ta có 4 cột 15 phút, 3 cột một tiết và cột thi cuối kì. Nếu muốn gỡ điểm thì 3 lần kiểm tra tiếp theo bạn phải trên 9 điểm mới không bị không chế toán”
“Làm sao gỡ nổi chứ, 8 điểm là may phước với mình lắm rồi.” Châu Thi càng thêm tuyệt vọng, cô còn thấy tức giận vì để cô biết cụ thể số điểm cần gỡ. Như vậy Bụt dù hiện ra cũng phải bất lực mà nói: “Thôi, ta đi đây!”
Lê Vũ bày ra điệu bộ ngẫm nghĩ, mắt chớp chớp nhìn Châu Thi, không biết nghĩ cái gì bỗng dưng nở nụ cười như gian thương: “Chúng ta làm giao dịch đi!”
Châu Thi thấy mình sắp hiểu vấn đề, cô có chút chờ mong hỏi: “Giao dịch gì?”
“Mình sẽ giúp đỡ bạn môn toán, còn bạn chỉ mình mấy môn học bài lúc kiểm tra.” Lê Vũ vỗ ngực tự tin: “Yên tâm, với năng lực của mình, đảm bảo bạn sẽ không bị khống chế toán đâu!”
Quả thật khi thượng đế đóng cảnh cửa này, ngài sẽ mở ra một cánh cửa khác. Với Châu Thi, cánh cửa mang tên Lê Vũ này còn quý giá hơn cả vàng bạc. Không cần biết hàm ý chỉ bài của Lê Vũ là lành mạnh hay gian lận, chỉ cần nâng được điểm số lên, Châu Thi ngần ngại gì mà không gật đầu. Mặc dù, cô cảm thấy trong giao dịch này Lê Vũ được lợi nhiều nhất. Cậu chỉ cần giúp cô duy nhất môn Toán, còn cô thì thầu hết tất cả các môn liên quan đến việc học thuộc lòng. Rõ là không công bằng nhưng biết trách ai khi Châu Thi là nô lệ của điểm số chứ!
Lê Vũ làm điệu bộ bạnh cằm nghiêm mặt của thầy hiệu trưởng khi phát biểu trong giờ chào cờ hàng tuần: “Chúng ta cần phải tránh xa bệnh thành tích trong giáo dục. Học để hiểu, để mở mang tri thức của nhân loại chứ không phải là những con điểm đỏ chót trên vở. Học là để áp dụng kiến thức vào thực tiễn, tôi luyện khả năng nhìn nhận, phân tích và đánh giá sự vật sự việc. Học để biết bản thân mình là ai, cần làm gì và sẽ làm gì để xây dựng quê hương đất nước, đem những tinh hoa tiến bộ của thế giới về cải tạo và phát triển đất nước....”
Châu Thi nghe ù cả tai: “Nếu khi làm bài viết mà bạn có thể văn hay ý đẹp như vậy thì đâu bị khống chế Ngữ văn”
Lê Vũ phất tay: “Nói bạn đấy. Người ta là bệnh thành tích trong giáo dục còn bạn là bệnh thành tích trong toán học. Rõ ràng rất sợ toán lại còn ám ảnh với những con số điểm. Mình chưa từng thấy ai quan trọng điểm số như thế. Bạn không mệt sao?”
Châu Thi thở dài.
Mệt, rất mệt là đằng khác. Từ nhỏ cô đã ám ảnh với điểm số rồi, năm lớp 1 tranh đua với đám Phong Dinh, năm lớp 2 điểm số thấp gắn liền với những lời chê cười, nhạo báng, hơn nữa là sự quản thúc nghiêm ngặt của mẹ về thành tích học tập suốt những năm qua để lại trong lòng cô một bóng ma tâm lí. Mẹ nói chỉ có học giỏi thì mới có thể ngẩng mặt sống giữa dòng họ nội gai góc này, Kính – người anh ngang ngược kiêu ngạo của cô là một học sinh ưu tú, năm nào cũng nhận bằng khen học sinh giỏi, là tấm gương sáng chói để nội khinh thường Châu Thi. Cho nên nếu không muốn bị chê bai là ngu dốt thì chỉ có con đường học thật giỏi!
Phải học thật giỏi, cô phải làm gia đình nở mày nở mặt!
Nhưng học giỏi rất mệt, đặc biệt là khi bạn không có năng lực. Việc thi rớt học sinh giỏi tiểu học vừa rồi đã bị Kính cười nhạo một trận rồi. Nếu năm lớp 6 này học kém nữa chắc chắn sẽ rất mất mặt. Lầm lì học dốt là câu cô ghét nghe nhất trên đời này.
“Nhưng chỉ cần một trong hai môn Văn hoặc Toán có điểm trung bình trên 8 là đạt rồi mà, bạn đèo bồng chi môn Toán vậy hả?” Lê Vũ quả thực không hiểu.
“Như vậy loại giỏi có gì hay đâu, mình muốn tất cả các môn đều trên 8 điểm hết. Đó là nguyên tắc”. Chỉ cần tưởng tượng hai môn chính một môn bị điểm thấp là Châu Thi đã thấy khó thở, hơn nữa, đâu chỉ có cô xem, còn có ba mẹ, người thân, họ sẽ đánh giá thế nào? ‘Con bé này cũng chỉ có thế thôi, nếu không có mấy môn học bài thì nó khá là cái chắc rồi.’ Hơn nữa, môn Toán còn là môn Kính học giỏi nhất, cho nên ngàn vạn lần không thể bị toán đánh bại. Lòng tự trọng của Châu Thi không cho phép!
Lê Vũ nhún vai, tỏ ý bất lực: “Đúng là không hiểu nổi! Bạn cứ thích làm khó mình!”
“Yêu cầu cao mới tiến bộ chứ!” Châu Thi nghiêm túc chữa lại.
“Được được, bạn nói sao thì vậy!” Nói rồi, Lê Vũ lại chăm chú xây nhà bằng bút bi.
Lúc Châu Thi tưởng như mọi chuyện đến đây là xong, thì Lê Vũ lên tiếng, cậu đặt cục tẩy lên cây cầu bằng thước, hoàn thành khối mô hình của mình, giọng chắc nịch: “Yên tâm, mình sẽ giúp bạn tiến bộ, nhất định!”
Châu Thi đứng hình mất mấy giây, thoạt tiên là ngỡ ngàng sau đó lại chìm đắm trong con suối vui vẻ.
Tại sao là con suối? Vì nó ào ạt nước chảy, lấp đầy nỗi lo sợ hoang mang trong lòng cô, làm cả người lâng lâng vì vui sướng.
Châu Thi không rõ mình là vui vì tương lai được đảm bảo hay còn vì sự từ bi hỉ xả của Lê Vũ, nhưng từ lâu lắm rồi, cô chưa được nghe câu này. Đã rất lâu!
Lê Vũ bị Châu Thi nhìn đến ngứa ngáy, cậu mất tự nhiên, gãi đầu cười hê hê: “Đừng nói là bạn cảm động đến đơ người luôn rồi nha?! Tiện tay, tiện tay thôi! Haizz, thôi bỏ đi, đến chính mình còn cảm động nữa là, Phước Tỷ cũng chẳng có phúc đó đâu!”
“Sao bạn chẳng để mình tịnh tâm nói lời cảm ơn thế nhỉ? Nhất định phải phá hoại hình tượng nghìn năm mới nghiêm túc một lần này!”
Đáp lại Châu Thi là nụ cười có phần ngây ngô của Lê Vũ: “A di phò phò, cứu một mạng người hơn xây bảy tầng biệt thự!”
“Thần kinh! Chùa là để phổ độ chúng sinh. Còn biệt thự thì phổ độ cái gì hả?”
Lê Vũ ngớ ra, bật cười: “Ừ nhỉ! Châu Thi vẫn lợi hại hơn! Lần sau mình không dám chế bậy bạ nữa, được chưa?”
Châu Thi còn chưa kịp trả lời thì Lê Vũ nói tiếp: “Phổ độ một mình bạn là đủ rồi!”
Cái đồ cá ngựa này! Châu Thi quay sang chỗ khác, khóe môi cong lên thành nụ cười.