Chương 23: Ngày N - 3
“14. Không nhận thương hại”.
- Kế hoạch hè của Khoa
Cái Chi bảo cô điên. Rồi nó đi cùng cô đến ba cái siêu thị và hai cái chợ.
Linh chụp từng kệ hàng, ghi giá vào vở: Măng khô đóng gói, măng khô cân lẻ, loại lưỡi lợn, loại rối. Cô chia cột, tính trung bình, trừ tiền túi, tiền xe khách, tiền công phơi mà cô ước bằng số nong bà Tâm bày ra sân mỗi sáng. Ra con số hai trăm rưỡi. Cô nhìn nó, và thấy trong người rộn lên một thứ rất lạ.
Bấy lâu nay, “kinh tế” với cô là ba chữ cái in hoa và một tỉ lệ chọi đỏ chót. Là thứ bố muốn. Là cái đích cô chạy tới mà không biết ở đó có gì. Chiều nay, lần đầu tiên, nó là một việc: Có người làm ra một thứ tốt, có người cần thứ ấy, và ở giữa thiếu một người đứng nối.
“Mày làm cái này vì măng ngon hay vì anh bộ đội?” Chi hỏi, miệng ngậm ống hút, mắt nheo lại.
“Đương nhiên là vì măng ngon”. Linh đáp, không ngẩng lên khỏi cuốn vở. Hai tai cô nóng ran. Cô viết thêm một dòng cho có việc.
Sáu nhà đặt, hai mươi cân măng, năm cân nấm. Cô gửi lên mỏm đồi bốn tin nhắn, soạn kỹ như soạn bài luận.
Rồi cuộc mặc cả kỳ quặc nhất đời cô bắt đầu. Cô trả hai trăm rưỡi. Trên ấy đòi bán trăm rưỡi, vì lấy hơn sợ người ta cười. Cô gửi ảnh kệ siêu thị. Trên ấy lên trăm tám, và dọa không bán nếu cô trả cao hơn. Mỗi tin trả lời đến cách nhau một quãng dài. Cô hình dung ra rất rõ một cậu con trai đang chạy lên chạy xuống một quả đồi, mặt nghiêm như đi đưa công văn.
Cô ngồi ôm điện thoại cười một mình. Chi nhìn cô như nhìn một ca bệnh.
Chốt giá xong, còn lại một tin khó nhất. Cô gõ: Anh đừng nghĩ em thương hại. Xóa. Chữ ấy nói ra là hỏng.
Cô gõ: Em biết chuyện cái kho rồi. Xóa ngay. Cô nghĩ đến hai bàn tay khum lại quanh một nhánh tre, đến cái cách cậu giấu mà vẫn ngồi thẳng. Cậu có quyền giấu.
Cuối cùng cô gửi đi một câu thật, dù không phải là tất cả sự thật. “Anh đừng nghĩ gì nhé. Em làm vì măng ngon thật. Mẹ cái Chi ăn xong hỏi em ba lần”.
Trên ấy im một lúc. Rồi một câu hỏi rơi xuống, khô khốc, đúng giọng người gửi. “Bạn tốn mấy thanh sô-cô-la cho thằng Học?”
Cô bật cười thành tiếng, giữa phòng, một mình.
“Một. Nó đòi hai. Em mặc cả”.
* * *
Hai ngày liền, cái loa đầu bản không kêu.
Sáng thứ nhất, người ta tưởng mất điện. Sáng thứ hai, bà Loan sang tận cổng, ngó vào xem cái máy có hỏng không mà chẳng thấy trưởng thôn đọc tin. Bố đang ngồi chẻ lạt ở hiên. Ông không ngẩng lên, chỉ rọc tiếp một đường lạt thật dài. Máy không hỏng, chỉ là chưa có tin gì đáng đọc. Bà Loan đứng thêm một lúc, mặt như người vừa nghe con gà trống xin nghỉ gáy, rồi đi về.
Khoa ở nhà đúng như lệnh. Cậu kê xong cái chuồng gà, vá lại cái máng nước, thay cái bản lề cửa bếp đã kêu từ Tết. Mẹ đi qua đi lại, không nhắc một lời đến chuyện hôm trước. Cuốn sổ bìa xanh đã về chỗ của nó trong buồng. Chỉ có bữa cơm là khác. Bố gắp một miếng thịt, đặt vào bát cậu, không nói câu nào. Mười tám năm nay, ông chỉ gắp thức ăn cho khách.
Đến chiều ngày thứ hai thì trong nhà hết thứ để sửa. Cậu leo lên mỏm đồi phía trên xem lại mấy cái bẫy chim. Thằng Học lẽo đẽo theo sau. Từ hôm ấy đến giờ nó không có tin gì bán được, đang chán đời.
Lên đến chỗ tảng đá phẳng, cái điện thoại trong túi quần cậu rung một hồi dài. Ở bản này, điện thoại chỉ sống lại khi người ta leo đủ cao. Cậu rút nó ra, lấy vạt áo lau màn hình.
Zalo báo có tin nhắn từ một số lạ. Ảnh đại diện là một cốc trà sữa.
“Anh Khoa ơi, em Linh đây. Số của anh là em xin thằng Học”.
Khoa quay sang nhìn thằng em. Nó đang cúi xuống sửa lại quai dép, rất chăm chú, dù dép nó là dép tổ ong, chẳng có cái quai nào để sửa.
Cậu kéo màn hình xuống. Còn ba tin nữa, tin nào cũng dài.
“Túi măng với nấm bà Tâm cho, em mang chia cho mấy nhà trong ngõ với nhà cái Chi. Giờ có sáu nhà hỏi mua. Tổng cộng hai mươi cân măng khô, năm cân nấm hương”.
“Em hỏi giá rồi. Măng khô loại này hai trăm rưỡi một cân, nấm bốn trăm rưỡi. Em trả đúng giá ấy, không xin bớt. Cái Chi nhận đi giao”.
“Anh hỏi cô Hoa giúp em nhé”.
Khoa đọc hết một lượt, rồi đọc lại. Cậu nhẩm nhanh hơn cả lúc làm đề Lý. Bảy triệu hai trăm rưỡi. Hơn một tuần vác phân, cậu mang về được một triệu sáu.
Tai cậu nóng lên trước, rồi đến cổ. Hôm ở sân, Linh đã nhìn miếng băng trên tay cậu. Cô đã thì thầm với thằng Học, và thằng Học đã chỉ về phía con dốc xuống xã. Bây giờ, sáu ngày sau, sáu nhà ở Hà Nội đồng loạt thèm măng khô. Cậu không giỏi chuyện con gái, nhưng cậu giỏi xác suất.
Cậu gõ: “Cảm ơn bạn. Nhà tớ không cần”. Ngón tay cái dừng lại trên nút gửi.
Thằng Học đã bỏ cái dép, ghé đầu vào màn hình từ lúc nào. Nó đọc chậm, môi mấp máy. Đến chữ “không cần”, nó ngẩng phắt lên.
“Anh có cộng sổ đâu mà anh biết cần hay không”. Nói xong, nó lùi ra một bước, đề phòng bị cốc đầu.
Khoa nhìn dòng chữ mình vừa gõ. Đó là một câu rất đẹp, rất thẳng lưng. Đó cũng là kiểu câu mà bố cậu sẽ đem đọc lên loa.
Cậu xóa nó đi, nhét điện thoại vào túi, và đi xuống đồi.
*
Mẹ đang đảo nong đỗ ngoài sân. Khoa đứng trước mặt bà, đọc to bốn cái tin nhắn, không thêm không bớt, như đọc một bản báo cáo.
Hai bàn tay mẹ dừng lại giữa nong.
“Hai trăm rưỡi?” Bà phủi vỏ đỗ dính ở cổ tay, mày nhíu lại. “Chợ xã người ta bán có trăm tư. Bảo nó trăm rưỡi thôi. Lấy hơn, người ta cười cho”.
Khoa leo lại lên đồi, vì dưới sân không có lấy nửa vạch sóng. Cậu gõ lại đúng lời mẹ. Chưa đầy một phút sau, điện thoại rung. Linh gửi một tấm ảnh chụp kệ hàng siêu thị: Một gói măng khô nửa cân, dán giá một trăm sáu mươi nghìn.
“Siêu thị gần nhà em bán thế này, măng còn đen hơn của bà. Một trăm rưỡi thì cô lỗ. Cô chưa tính tiền túi, chưa tính cước xe khách, chưa tính công phơi”.
Khoa lại xuống đồi. Mẹ lau tay vào vạt áo rồi mới dám cầm lấy cái điện thoại. Bà lấy hai ngón tay kéo tấm ảnh cho to ra, nhìn cái nhãn giá rất lâu.
“Người Hà Nội dại nhỉ”. Bà trả điện thoại cho cậu, cúi xuống đảo đỗ tiếp. “Trăm tám. Hơn nữa thì tao không bán”.
Lên đồi. Lần này tin trả lời đến còn nhanh hơn.
“Hai trăm hai. Thấp hơn nữa thì em không mua”.
Khoa đứng trên tảng đá, bật cười một mình. Cậu chưa thấy cuộc mặc cả nào như thế. Người bán đòi rẻ, người mua đòi đắt, còn cậu là sợi dây điện nối ở giữa, dài đúng một quả đồi.
Thằng Học ngồi ở lưng chừng dốc, đếm nhẩm từng lượt cậu chạy. Mỗi lần cậu đi ngang, nó hô kết quả. Lượt ba chậm hơn lượt hai ba chục tiếng đếm. Đến lượt bốn, nó đề nghị thu phí bấm giờ. Khoa không nói gì, chỉ chìa cái điện thoại ra, hất cằm về phía đỉnh đồi. Nó nhìn con dốc, rồi rút lại đề nghị.
Mỗi sáng cậu vẫn chạy đủ năm cây số. Chưa sáng nào mệt bằng buổi chiều nay.
“Con bé này học gì?” Mẹ hỏi khi cậu xuống đến sân lần thứ tư. Bà đã thôi đảo đỗ, ngồi hẳn xuống bậc cầu thang, quạt bằng cái nón.
“Bạn ấy định thi Kinh tế”. Khoa chống hai tay lên đầu gối, thở.
“Thảo nào”. Bà gật gù, mắt nhìn lên phía quả đồi như nhìn một người đang ngồi ở đấy. “Hai trăm. Nấm thì ba trăm tám, nấm năm nay được mùa. Bảo nó tao không mặc cả nữa, mỏi mồm. Mà mày cũng mỏi chân rồi”.
Lượt thứ năm, Khoa đi bộ. Linh chốt bằng một chữ “Vâng”, kèm một cái mặt cười. Tiền cọc một nửa, cô sẽ nhờ cô Hạnh mang sang. Rồi thêm một tin nữa, đến chậm hơn những tin trước, như thể người gửi đã gõ rồi xóa mấy lần.
“Anh đừng nghĩ gì nhé. Em làm vì măng ngon thật. Mẹ cái Chi ăn xong hỏi em ba lần”.
Khoa ngồi xuống tảng đá. Gió trên đồi thổi khô lưng áo. Cậu nhìn dòng tin ấy một lúc, rồi gõ câu hỏi duy nhất mà cậu thấy mình có quyền hỏi.
“Bạn tốn mấy thanh sô-cô-la cho thằng Học?”
Màn hình hiện ba dấu chấm, tắt, rồi lại hiện.
“Một. Nó đòi hai. Em mặc cả”.
Lần này cậu cười thành tiếng. Thằng Học ở lưng chừng dốc ngóc cổ lên, hỏi có chuyện gì.
“Người ta bảo mày bán rẻ”. Khoa giơ cái điện thoại lên cho nó thấy từ xa.
Thằng bé xị mặt, bứt một ngọn cỏ. “Tại… em chưa biết giá”.
*
Trên gác bếp chỉ còn chín cân măng khô. Mẹ lôi cả ba cái bao xuống, cân đi cân lại hai lần, vẫn chín cân. Nấm thì được hơn hai cân.
Bà không ngồi lo lâu. Bà đứng giữa sân, chống nạnh, và chỉ một loáng, cả nhà đã có việc. Khoa sang nhà bà Loan, nhà ông Phúc hỏi mua thêm măng, thêm nấm, trả đúng giá chợ, không ép ai. Thằng Học đi đếm túi. Gom đủ hàng thì thằng Hải chở ra bến xe, tiền xăng trả cho nó đàng hoàng.
Rồi bà vào buồng lấy cuốn sổ, lật sang một trang trắng. Khoa đứng ở cửa, nhìn bà viết. Từ hôm cỗ đến giờ, đây là dòng đầu tiên trong sổ không nằm ở cột nợ.
Năm triệu chín. Không phải lãi cả. Còn tiền măng của nhà khác, tiền túi, tiền xe. Nhưng còn món lãi ngày của bà Lành dưới xã.
Bố vẫn ngồi chẻ lạt ở hiên suốt từ đầu. Ông đã nghe hết, từ cái giá trăm rưỡi đến cái giá hai trăm, không chen vào câu nào. Lúc mẹ đi ngang, ông đặt con dao xuống.
“Nhà ông Phúc còn mấy cái nong to né”. Ông nói nhỏ, mắt nhìn bó lạt. “Để tôi sang mượn”.
Ông đứng dậy, phủi quần, đi ra cổng.
Tối ấy, Khoa đứng trước tờ giấy trên vách. Dòng mười một vẫn nằm đó với nét gạch của mẹ. Dòng mười ba vẫn là ba dấu hỏi. Cậu viết xuống dưới kế hoạch số 14.
Cậu lùi lại một bước, đọc. Câu ấy vẫn thẳng lưng. Nhưng thẳng lưng kiểu ấy thì hai mươi cân măng không tự đi được xuống Hà Nội. Cậu mở ngoặc, viết thêm: “(Đơn hàng thì nhận. Đúng giá)”.
Dưới bếp, mẹ đang đếm túi. Ngoài hiên, bố xếp ba cái nong vừa mượn về, rất khẽ, như sợ đánh thức cái loa.