Chương 17: Ngày N - 14
“Tôi đã hé lộ một chút về mớ hỗn độn trong lòng mình, một vết nứt nhỏ trên lớp vỏ bọc cứng rắn. Vừa nhẹ nhõm, lại vừa hoảng sợ”.
- Nhật ký của Linh, nhiều năm sau
“5b. Không để nó ra suối một mình. → Đi cùng thì không phải một mình”.
- Kế hoạch hè của Khoa (ghi chú bút chì)
Buổi sáng hôm sau, sự yên tĩnh trả lại cho núi rừng nghe gần như lạ lẫm sau một đêm ồn ã. Không còn tiếng nhạc xập xình, tiếng cười nói ồn ào, chỉ còn tiếng chim hót lảnh lót và tiếng gió vi vu qua những rặng cây.
Sân nhà Khoa vẫn còn lại dấu vết của bữa tiệc lớn đêm qua - vài chiếc bàn ghế nhựa chưa kịp thu vào, vỏ chai bia, vỏ hạt hướng dương vương vãi cần được quét dọn.
Linh thức dậy với cảm giác hơi uể oải. Đêm qua cô ngủ không ngon giấc, có lẽ vì tiếng ồn kéo dài hoặc vì những cảm xúc phức tạp sau bữa tiệc. Bước ra sân, cô thấy bà Tâm và dì Hạnh cũng đang chậm rãi dọn dẹp lại nhà cửa, sân vườn sau khi đón tiếp bao nhiêu khách khứa. Vẻ mệt mỏi hiện rõ trên gương mặt họ, nhưng xen lẫn là sự hài lòng, mãn nguyện.
“Vui thì vui nhưng mà mệt lắm ớ cháu ạ”, bà Tâm vừa quét sân vừa nói với Linh khi thấy cô bước ra.
“Vâng ạ”, dì Hạnh tiếp lời, tay thu dọn mấy chiếc cốc còn sót lại trên bàn. “Cô Hoa nhà bác Chính chắc còn mệt hơn”.
Nhìn hai người phụ nữ lặng lẽ làm việc, Linh chợt cảm thấy hơi áy náy vì sự thờ ơ của mình suốt mấy ngày qua.
Cô ngập ngừng một lát rồi cũng cầm lấy chiếc chổi tre dựng ở góc sân, bắt đầu quét dọn những đám lá khô và rác vụn còn sót lại sau bữa tiệc. Hành động nhỏ đó khiến bà Tâm và dì Hạnh nhìn nhau, khẽ mỉm cười.
* * *
Buổi sáng sau cỗ, cái yên tĩnh trở về với bản nghe gần như lạ tai. Khoa chạy đủ năm cây số với hai con mắt cay xè, rồi về dọn sân. Cậu thu bàn ghế, quét vỏ hướng dương, nhặt từng cái vỏ chai bỏ vào bao. Bố vẫn còn ngủ. Mẹ ngồi xếp lại một trăm tám mươi cái bát, thằng Học ngồi cạnh, xếp chúng thành từng chồng theo ký hiệu để trả từng nhà.
Trong đống ghế nhựa có sáu cái mượn của nhà ông Chiến. Khoa chồng chúng lên nhau, ôm sang.
Bên sân ấy cũng đang dọn dẹp. Bà Tâm quét hiên, cô Hạnh thu mấy cái cốc. Còn Linh thì đang cầm một cây chổi tre. Cô cầm nó như cầm một cây bút quá to, quét từ giữa sân quét ra, lá khô bay ngược trở lại chân. Nhưng cô vẫn quét. Khoa đứng ở cổng với chồng ghế trên tay, nhìn cảnh ấy lâu hơn mức cần thiết.
“Chào bạn”. Cậu gật đầu, đặt chồng ghế xuống. “Đêm qua... chắc ồn ào quá bạn không ngủ được à?”
Câu hỏi ấy thật ra là để dò đường. Cái loa là do cậu sửa, còn bài hát là do cậu phá. Linh dừng chổi, hơi lúng túng vì bị bắt gặp đang làm việc.
“À, cũng không hẳn”. Cô gạt một chiếc lá bằng mũi giày. “Chỉ là hơi lạ chỗ thôi”.
Khóe miệng cô giật nhẹ một cái, rất nhanh, rồi mím ngay lại. Hai vành tai cậu nóng lên. Cậu vội bê chồng ghế vào góc sân, xếp cho thật thẳng hàng, thẳng hơn mức một chồng ghế nhựa cần đến.
Xếp xong, cậu đứng lại. Cậu không muốn về nhà ngay. Ở nhà có cuốn sổ bìa xanh trong ngăn kéo tủ, có bố đang ngủ với một nụ cười, và có mười chín triệu tư. Cậu cần ra khỏi đấy một lúc.
Vả lại, đêm qua trong lúc nằm không ngủ, cậu đã tìm ra một kẽ hở trong quy tắc của ông Chiến. Ông bảo không để nó ra suối một mình. Ông không bảo không cho nó ra suối.
“Bạn có muốn... đi dạo một lát không? Ra chỗ bờ suối hôm trước ấy”. Cậu chỉ về phía con dốc, tay kia phủi bụi ghế trên ống quần. “Ở đây dọn dẹp chắc cũng còn lâu”.
Linh nhìn cây chổi, rồi nhìn sang bà Tâm. Bà đã quay lưng lại từ lúc nào, đang rất chăm chú quét một góc hiên vốn đã sạch. Cô dựng chổi vào gốc mận, gật đầu.
*
Hai đứa đi bên nhau trên con đường mòn, không ai nói gì. Đến ngã ba có cây gạo, Khoa liếc nhanh vào cái thân cây xù xì, chỗ cậu từng đứng bốn mươi phút cùng một đàn kiến. Linh thì ngước lên tán cây, rồi rẽ trái, đúng như lời chỉ dẫn hôm nào.
Cô chưa đến đây lần nào. Còn cậu thì đã phục kích ở đây. Cậu quyết định không bao giờ kể chuyện đó.
Con suối chảy róc rách, nước trong vắt. Sau một đêm ồn ã, tiếng nước nghe êm như ai vỗ về. Họ tìm được phiến đá lớn và phẳng, rồi ngồi xuống, cách nhau một sải tay.
“Cuối cùng cũng xong”. Khoa thở ra một hơi, nhìn theo dòng nước. “Làm một bữa tiệc thế này cũng mệt thật”.
“Vui lắm ạ”. Linh co chân lên, ôm lấy gối. “Mọi người có vẻ rất tự hào về anh”.
Khoa cười nhẹ. Cậu nhặt một hòn sỏi, lăn qua lăn lại trong lòng bàn tay.
“Ừm, bố mẹ tớ vui là được rồi”.
Bố thì vui thật. Còn mẹ thì ngồi cộng sổ đến nửa đêm. Hòn sỏi dừng lại giữa lòng bàn tay cậu. Cậu im một lúc rồi nói tiếp, giọng trầm hơn.
“Nhưng mà vui xong thì cũng thấy áp lực hơn. Đỗ đạt rồi thì phải cố gắng nhiều hơn nữa, không phụ lòng mọi người. Vào trường quân đội kỷ luật nghiêm lắm, không biết có theo nổi không”.
Câu cuối cậu không định nói. Nó tự bật ra. Mà nó cũng mới chỉ là một nửa sự thật. Nửa còn lại, cái nửa nặng mười chín triệu tư, cậu giữ lại trong bụng.
Linh không đáp ngay. Cô nhìn xuống mấy ngón tay mình đang vân vê vạt áo.
“Ở đâu cũng có cái khó riêng thôi...” Giọng cô nhỏ hơn thường lệ. “Như em đây, năm cuối cấp rồi, áp lực thi cử khủng khiếp. Ai cũng phải cố sống cố chết để vào được trường tốt, không thì sẽ bị coi là thất bại...”
Cô ngập ngừng. Vạt áo đã bị xoắn lại thành một cái nút. Cô nói tiếp, mắt nhìn dòng nước chứ không nhìn cậu, như đang nói với chính mình.
“Bố thì muốn em phải vào NEU bằng được. Nhưng đôi khi... em thấy mình như đang chạy mà không biết đích đến ở đâu. Mệt mỏi lắm...”
Nói xong, cô giật mình, ngẩng phắt lên, vẻ mặt của người vừa đánh rơi một thứ gì xuống nước. Khoa không nói gì. Cậu chỉ nhìn cô, chăm chú. Chạy mà không biết đích đến ở đâu. Cậu là đứa đo đường chạy bằng công tơ mét, biết đích của mình đến từng mét một. Cậu chưa bao giờ nghĩ trên đời lại có người chạy mà không có đích. Chỉ nghe thôi đã thấy mệt.
Cậu gật đầu, chậm rãi. “Quan trọng là biết mình thực sự muốn gì”.
Rồi cậu ném hòn sỏi xuống nước. Những vòng sóng lan ra, chạm vào bờ đá, rồi tan.
Câu ấy nghe gọn, chắc, đúng kiểu cậu vẫn nói. Linh thở ra, hai vai hạ xuống, như vừa được ai đỡ giúp một đầu gánh. Còn Khoa thì ngồi nhìn mấy vòng sóng, và giật mình với chính câu mình vừa nói.
Cậu thì muốn gì?
Cậu vào quân đội vì cậu muốn, hay vì cái phép tính “bố mẹ đỡ được một đứa”? Xưa nay cậu vẫn tự bảo cả hai đều thật. Sáng nay, sau cuốn sổ bìa xanh, cậu không còn chắc cái nào thật hơn cái nào. Một câu khuyên người khác nghe gọn là thế, đem áp vào mình thì trượt đi đâu mất.
Linh nghiêng người nhìn xuống nước. Cô giơ tay chỉ.
“Hòn kia đẹp nhỉ”.
Khoa nhìn theo ngón tay cô. Dưới đáy suối, giữa đám cuội xám, có một hòn màu xanh ngọc, nằm lấp lánh dưới làn nước. Cậu đã ngồi ở phiến đá này suốt mười tám năm và chưa một lần để ý đến màu của một hòn cuội. Cậu ghi nhớ vị trí của nó: Cách mép phiến đá hai sải tay, ngay cạnh hòn đá hình cái yên ngựa. Cũng chỉ là thói quen thôi.
Họ ngồi thêm một lúc rồi quay về. Không phải đi một mình.
*
Đầu giờ chiều, Khoa tìm thằng Hải ở gốc gạo đầu bản, chỗ nó vẫn dựng xe đợi khách. Hải đang lấy giẻ lau cái yếm xe.
“Chở tao xuống xã. Ra kho phân bón”. Khoa vừa nói vừa leo lên yên sau.
“Mua phân à?” Hải vẫn lau, không quay lại. “Lúa nhà mày bón thúc xong rồi còn gì”.
“Xin việc”.
Hải xoay hẳn người ra sau nhìn cậu, cái giẻ lủng lẳng trên tay. Khoa kể, rất ngắn. Cuốn sổ. Hai con số. Hải nghe hết. Nó nhét cái giẻ vào giỏ xe rồi đạp nổ máy.
Xe lao xuống dốc, gió quất vào mặt. Được một quãng, Hải nghẻo đầu nói vọng lại.
“Bố mày mà biết thì sao?”
“Bố tao không biết đâu”. Khoa bám chặt vào thanh sắt sau yên khi xe xóc qua một cái ổ gà.
“Thì thế tao mới hỏi là biết thì sao”.
Khoa không trả lời được. Hải cũng không hỏi thêm. Nó vặn ga, cho xe vượt qua một đàn trâu đang lững thững giữa đường, rồi mới nói tiếp, giọng thản nhiên như báo giá cuốc xe.
“Tao không nói với ai đâu. Nhưng mà mày nói dối dở lắm. Cứ nói dối là đỏ tai”.
Khoa đưa tay lên sờ vành tai. Nó đang nóng thật, dù cậu chưa kịp nói dối.
*
Kho phân bón nằm cuối dãy phố xã, mái tôn hầm hập, mùi khai nồng xộc lên tận óc. Ông chủ kho tên Thụ, bụng to, cổ quàng cái khăn mặt. Ông nhìn Khoa từ đầu xuống chân, rồi nắn nắn bắp tay cậu như người ta xem một con trâu ở chợ phiên.
“Á khoa nhà ông Chính đấy hả?” Ông cười khùng khục. “Á khoa thì vác được mấy bao?”
Khoa không đáp. Cậu bước đến chồng bao đạm, khụy gối, xốc một bao năm mươi cân lên vai, đi mười bước lên tấm ván bắc vào thùng xe tải, đặt xuống, rồi quay lại. Ông Thụ gật gù, rút cây bút cài trên tai ra ghi vào một cuốn sổ nhàu nát.
“Hai trăm rưỡi một ngày. Làm nửa buổi thì trăm rưỡi. Chiều nào cũng có hàng về”. Ông hất hàm về phía chiếc xe tải đang chờ. “Làm luôn không?”
Khoa cởi áo ngoài, gấp lại, đặt lên yên xe thằng Hải. Làm luôn.
Đến khi trời nhá nhem, hai bàn tay cậu, vốn đã chai vì cán cuốc, cán rìu và cờ lê, phồng lên ở những chỗ chưa bao giờ phồng. Bao phân đạm không có cán để mà nắm.
Thằng Hải vẫn đợi ở cổng kho, không đi đón khách nào khác. Khoa móc túi lấy tờ tiền công đầu tiên, định trả tiền xe. Hải gạt tay cậu ra, đạp máy.
“Người nhà lấy bốn nghìn một cây”. Nó nói mà không nhìn cậu. “Riêng mày, tao cho ghi sổ”.
Khoa ngồi lên xe, hai bàn tay rát bỏng úp xuống đầu gối. Lại thêm một cuốn sổ nữa.