CHƯƠNG 13: CƠN MƯA ĐẦU MÙA
Buổi trưa hầm hập như cái xửng xôi đậy kín nắp, mây đen từ mé sông Lớn đùn lên đen kịt một góc trời. Gió bắt đầu thổi giật từng cơn qua rặng gáo nước, cuốn theo lớp bụi đất đỏ ngoài bến chạy lòng vòng trên mặt đường xóm. Mùi đất khô rang gặp hơi ẩm bốc lên ngột ngạt. Chợ làng nhóm bên khúc quanh bến đò lúc này vẫn còn đông người mua kẻ bán. Tiếng mấy bà bạn hàng chộn rộn giục nhau thu dọn đồ đạc nghe nháo nhào cả một góc mé sông. Dưới bến, mấy chiếc ghe tam bản chở dưa, chở củi va vào nhau lộp cộp theo từng đợt sóng dồi. Bạn vừa rảo bước tới đầu nhà lồng chợ thì những hạt mưa đầu tiên bự bằng đầu ngón tay cái đã rớt lộp bộp xuống mấy mái tôn cũ.
"Mưa rào rồi bà con ơi! Kéo bạt mau lên chớ ướt hết đậu xanh bắp khô bây giờ!"
Tiếng chú Tám Bạc coi dãy sạp hàng xén hét tướng lên giữa tiếng sấm nổ đì đùng trên ngọn trâm bầu. Cả khu chợ bỗng chốc đảo lộn như một tổ ong vò vẽ vỡ tổ. Người ta chạy đôn chạy đáo tìm bao bố, đòn tay, những tấm bạt nhựa sọc xanh đỏ được lôi ra sột soạt, giũ bụi mù mịt. Mấy người đẩy xe ba gác vội vàng tròng tấm bạt rách trùm kín những thùng mì gói và dầu ăn, cột dây chuối xoắn tít vào cọc gỗ.
Mẹ con dì Bảy Béo bán chuối sứ luộc ngồi ngay lối đi mé ngoài hốt hoảng ôm mấy nải chuối chín nhét vội vô cái giỏ đệm. Dì luống cuống làm rớt khúc mía gọt dở lăn lông lốc xuống rãnh thoát nước. Kế bên sạp dì Bảy là chỗ chị Hai Nhỏ bán rau muống đồng và dưa leo. Hai góc sạp của hai người chỉ cách nhau một lối đi nhỏ bằng hai gang tay người lớn, lúc kéo tấm bạt nhựa lớn che chung thì mối nối bị mắc kẹt vô nhánh tre gai cắm góc cột. Chị Hai Nhỏ kéo giật một đầu, dì Bảy Béo bên kia níu ngược lại làm tấm bạt kêu roạt một tiếng, rách toạc một đường dài ở mép viền.
"Trời đất quỷ thần ơi! Sao chị kéo giật mạnh tay dữ vậy Hai Nhỏ? Rách miếng bạt của tui rồi nước nó dột tràn trề xuống nia dưa leo của ai!"
"Tui đâu có cố ý giật đâu dì Bảy! Gió nó tạt ngược chiều thì tui phải gồng tay kéo chớ để nước mưa nó quất vô rổ rau muống thì dập nát hết bán chác gì được cho ai nữa!"
"Nói chuyện như người ta có lỗi với chị vậy đó! Mỗi lần mưa tới là sạp của chị cứ lấn qua mé bên này nửa tấc đất, tấm bạt nhà tui mua tiền trăm chớ đâu phải lá chuối khô lượm ngoài bờ mương!"
"Dì đừng có mà đặt điều nghen! Tấc đất tấc vàng đóng tiền thuế chợ đàng hoàng, ai thèm lấn của dì cọng rác nào đâu!"
Hai người phụ nữ vừa níu hai góc bạt rách vừa cãi qua cãi lại, mặt ai nấy đỏ như mặt trời lặn sau giông. Chú Tám Bạc vừa chạy tới phụ che giùm cái giỏ cải xanh vừa thở hổn hển gạt tay cả hai người ra.
"Thôi thôi hai bà! Nước ngập tới mắt cá chân bây giờ mà còn đứng đó cự nự giành từng khúc vải! Thằng Cu đâu, đem mấy cục gạch tàu bể lại đây dằn góc bạt xuống lẹ coi!"
Một thằng nhóc chừng mười tuổi, đầu trần mình mẩy ướt mem, chạy lúp xúp từ chái vựa dừa ra ôm theo ba bốn mảnh gạch vỡ đè chặt lên mép bạt trên nền đất bùn. Nước mưa từ mé hiên tôn trút xuống xối xả làm bắn tung tóe những bọt nước đùng đục lên ống quần xắn cao của mọi người.
Bạn nép sát người vào một góc cột gỗ tròn bên mé sạp tạp hóa của thím Năm Hột, hai bàn chân co ro ép chặt vào nhau để tránh những giọt nước mưa tạt xéo qua mé rào tre. Chiếc dép đỏ bên chân trái sạch trơn ôm khít bàn chân, còn chiếc dép xanh to bè của mẹ bên chân phải thì dính bết một lớp bùn non trơn tuột. Nước từ máng xối tôn rỉ sét rỏ tong tòng từng giọt lớn xuống cái thùng thiếc đựng dầu lửa đã dùng hết để góc hiên, phát ra những tiếng kêu cùm cụp đều đặn.
Bên trong sạp, thím Năm Hột đang lúi húi dùng bao tải lau khô mấy cái keo chao, keo đường phổi bị nước mưa hắt ướt nhẹp. Chồng thím Năm cởi trần mặc quần đùi hoa, tay cầm cây sào tre dài đầu có buộc móc sắt ráng chọc cho mấy cái bọc ni lông nghẹt trên máng xối trôi đi. Đất bùn từ máng xối rơi tọt xuống trúng ngay vai chú, chú chép miệng chửi thề một tiếng rồi lại giơ cây sào lên chọc tiếp. Hơi đất gặp nước mưa xộc lên nồng nặc, lẫn vào mùi dầu hỏa cùng cái vị ngọt của mấy bao đường tán chất đằng sau lưng.
Bạn nhìn ra khoảnh sân chợ trước mặt. Trời đất mịt mù một màu trắng xóa. Những rặng dừa nước bên kia sông Lớn chao đảo ngả nghiêng theo từng lốc gió giật, lá dừa đập vào nhau phành phạch như đàn vịt bị người ta lùa vô chuồng lúc sụp tối. Dưới lòng sông, những đợt sóng cuồn cuộn đỏ ngầu, mang theo bọt nước đập ầm ầm vào chân mấy cây cừ tràm đóng ngoài mé bến.
Bạn giơ bàn tay gầy gò ra ngoài mé hiên, hứng lấy mấy giọt nước mưa mát rượi chảy tràn qua kẽ ngón tay. Giữa tiếng sấm rền vang rạch ngang bầu trời đen thẫm, bỗng nhiên có một tiếng động gì đó đập mạnh vào màng nhĩ, lấn át cả tiếng mưa gầm rú trên nóc chợ.
Tiếng nước cuộn xoáy ùng ục, sâu thẳm và buốt lạnh. Một hình ảnh lướt qua thật nhanh trước mắt bạn, rõ ràng như thể vừa mới diễn ra cách đây một gang tay: một chiếc dép màu đỏ viền trắng, chiếc dép của bạn, đang dập dềnh trôi trên mặt nước sông đục ngầu phù sa, dập dềnh bên cạnh mấy bẹ dừa nước mục và đám lục bình tím ngắt. Kèm theo đó là một tiếng gọi thật to, một giọng đàn bà thất thanh xé toạc cả không gian tĩnh mịch: "Thơm ơi! Về ăn cơm con ơi!". Tiếng gọi như bị bóp nghẹt dưới một đáy xoáy nước tối đen, vang lên dồn dập rồi đứt quãng.
Bạn chớp chớp mắt hai cái, đầu giật thót một nhịp. Bàn tay đang giơ ra hứng nước mưa bỗng khựng lại giữa chừng, năm ngón tay co rúm lại. Cái đầu tròn nhỏ của bạn lắc lắc thật mạnh làm mấy cọng tóc mái dính mồ hôi văng lưa thưa qua trán.
Cái gì kỳ cục vậy cà? Chắc hồi trưa ham chơi chuyền dưới gốc me với con nhỏ Út, hổng chịu về nhà ăn cơm nguội với cá kho quéo* nên cái bụng đói meo nó làm mắt hoa lên, nhìn bậy nhìn bạ ra chiếc dép trôi sông chớ gì. Bụng bạn lúc này đang réo lên rột rột từng tràng dài. Mẹ hay dặn con nít mà bỏ bữa trưa là con ma đói nó nhập vô làm đầu óc mụ mẫm, thấy con gà ra con vịt, thấy chiếc dép ngoài bến ra cái bánh tráng nướng liền. Bạn vội vàng xoa xoa cái bụng lép kẹp dưới lần áo hoa nhí, thầm nghĩ bụng lát nữa tạnh mưa phải chạy ù về nhà sục cái niêu đất tìm cơm cháy chấm mắm quẹt ăn cho đã thèm.
Ngoài sân chợ, tiếng cãi cọ của dì Bảy Béo với chị Hai Nhỏ đã lắng dần xuống dưới tiếng mưa rơi đều đều. Hai người phụ nữ giờ ngồi chung dưới một khoảng bạt khô ráo còn sót lại, người têm miếng trầu, người lấy chiếc khăn rằn vắt khô nước trên tóc.
"Ủa mà Hai Nhỏ nè, hồi sớm tao ghé ngoài vàm, nghe người ta đồn dưới xóm Đèn có chiếc ghe chở dưa hấu từ mạn Vĩnh Long cập bến bị bể bánh lái trôi dạt vô mé vườn dừa ông Cả, mày có nghe vụ đó hông?" Dì Bảy Béo nhổ một bãi nước trầu đỏ lòm ra mép rãnh nước, giọng đã trở lại vẻ rù rì quen thuộc của mấy bà buôn bán.
"Có chớ dì! Sáng nay tui đi cắt rau muống cũng thấy người ta xúm đông xúm đỏ ngoài mé lộ. May mà ông Cả với đám thanh niên trong xóm bơi xuồng ra quăng dây kéo vô kịp, chớ hổng thôi cả chục tấn dưa đỏ chìm nghỉm dưới đáy sông thì kể như tiêu đời chủ ghe. Người ta bảo mạng ghe lớn nhờ ơn bà Thủy Long chở che dữ lắm mới qua được cái khúc sông sâu đó."
"Ừ, khúc sông đó ngặt nghèo lắm, nước xoáy ngầm bên dưới dữ tợn, ghe máy đi ẩu một chút là lật úp như chơi..."
Dì Bảy Béo đưa tay vuốt lại nếp áo bà ba ướt sũng, ngước nhìn ra trời mưa rồi chép miệng thở dài một tiếng sườn sượt. Chị Hai Nhỏ với tay lấy cái nón lá rách vành che lên mấy rổ rau dập nát, hai người ngồi im thin thít bên nhau, chỉ có tiếng nhai trầu bỏm bẻm của dì Bảy hòa vào tiếng róc rách của nước bùn chảy qua khe gạch.
Mưa rào mùa này đến nhanh mà đi cũng lẹ. Chỉ một lát sau, tiếng sấm đã dội xa dần về hướng núi Bà Đen. Màn nước trắng xóa loãng ra thành những hạt mưa mỏng dính bay lất phất trên mấy ngọn chuối sau hè nhà lồng. Bầu trời mé đông hửng lên một vệt sáng màu mỡ gà, ánh nắng chiều lại le lói chiếu qua những giọt nước còn đọng long lanh trên chùm lá ổi.
Mấy bà tiểu thương bắt đầu tháo những viên gạch tàu dằn bạt, lục tục giũ nước trên mấy tấm ni lông rồi xếp lại gọn gàng. Tiếng người gọi nhau dọn hàng, tiếng guốc gỗ gõ lốc cốc trên sàn gạch men của tiệm thuốc tây đầu chợ lại vang lên rộn rã.
Bạn bước ra khỏi chỗ trú dưới mái hiên tạp hóa, chân phải kéo theo chiếc dép xanh nặng trịch vì bùn dính đầy ở mũi. Nước mưa trên mặt đường xóm chảy thành từng dòng nước quánh bùn đỏ, cuốn theo mấy cọng rác và cánh hoa phượng rụng trôi về phía mương rạch. Bạn ngó nghiêng ra phía bờ sông Lớn một hồi. Mặt sông giờ phẳng lặng mênh mông, những dề lục bình hoa tím trôi lững lờ dưới bóng chiều tà, tuyệt nhiên chẳng có chiếc dép đỏ nào trôi nổi như cái hình ảnh bạn vừa tưởng tượng lúc đói lả ban nãy.
"Đói bụng thấy mồ hà, lo đi về kiếm cơm ăn thôi!"
Bạn tự lẩm bẩm một mình rồi co cẳng chạy dọc theo con đường đất đỏ quen thuộc dẫn về nhà. Chiếc dép xanh lỏng le cứ chực tuột ra khỏi gót chân làm bạn phải vừa chạy vừa nhón từng bước khập khiễng. Qua ngã ba bụi tre hoang, gió chiều thổi xào xạc làm những giọt nước mưa còn đọng trên cành tre rơi lộp độp xuống vai áo bạn. Bạn ngó nghiêng vào khoảng đất trống sau bụi tre, không thấy bóng dáng con Út đâu hết, đống hòn chuyền bằng quả me khô trưa nay hai đứa chơi dở vẫn còn nằm ngay ngắn trên mô đất cao. Chắc nó sợ mưa ướt đầu nên đã chui tọt về cái chòi lá của bà ngoại nó từ hồi sớm rồi.
Bạn chạy một mạch qua khúc quanh rào râm bụt ướt sũng, nhảy chân sáo qua chiếc cầu ván bắc qua con mương nhỏ trước sân nhà mình.
Gian nhà lá quen thuộc hiện ra yên ả dưới bóng râm của cây khế ngọt đang đọng đầy nước mưa. Mấy con gà ri núp dưới chái bếp bắt đầu lục tục kéo nhau ra sân rỉa lông rỉa cánh. Khói từ chái bếp sau hè bay lên là đà, mang theo mùi tro trấu ấm áp quyện lẫn mùi cá bống kho tiêu thơm lừng nức mũi.
Bạn đẩy nhẹ tấm liếp tre bước vào hàng ba, hai mắt sáng rỡ khi dòm thấy mâm cơm đậy chiếc lồng bàn bằng tre đã đặt sẵn trên bộ ván gõ. Mẹ đang ngồi quay lưng ra cửa, lúi húi nhặt mấy cọng rau ngót đựng trong cái rổ sảo cạnh lu nước.
"Mẹ ơi, con về rồi nè! Bữa nay có cơm cháy hông mẹ, con đói bụng muốn xỉu luôn rồi nè!"
Bạn reo lên một tiếng giòn tan, chiếc dép cọc cạch cởi ra để ngay ngắn bên mé bậu cửa gỗ, rồi tung tăng chạy sà về phía bóng lưng của mẹ.
CHÚ THÍCH
*Cá kho quéo: Món cá kho tộ dân dã của người Nam Bộ; cá đồng được ướp nước mắm, đường, tiêu rồi kho trên lửa riu riu cho đến khi nước cạn sệt lại, bám chặt vào từng thớ thịt cá và thành nồi đất.