CHƯƠNG 5: ĐỨA BẠN MỚI Ở BỤI TRE

Bạn ngồi ôm gối ngoài bậu cửa một hồi, gió dưới mé mương thổi lên mát rượi làm hai mí mắt bạn díp cả lại. Nhưng ngủ trưa lúc bụng rỗng chẳng dễ chịu chút nào. Bạn đứng dậy, phủi bụi bám sau mông rồi quyết định đi lang thang kiếm gì bỏ bụng. Trong đầu bạn bỗng nhớ tới mấy trái ổi sẻ mọc hoang ngoài bãi đất trống cuối xóm, nơi có bụi tre gai rậm rịt mà mẹ vẫn thường cấm tiệt không cho bén mảng.

Mẹ hay dọa trong bụi tre có rắn cạp nong* quấn quanh gốc, đứa nào thò chân vào là bị mổ phù cả giò. Nhưng con nít chín tuổi lúc đói cồn cào thì rắn rết cũng phải xếp sau mấy trái ổi sẻ chín ửng thơm lừng.

Bạn lại xỏ chân vào hai chiếc dép cọc cạch. Chiếc dép xanh rộng rinh của mẹ cứ tuột tới tuột lui, quẹt từng vệt dài trên cỏ gà. Đi ngang qua mé vườn nhà bác Ba, bạn thấy bác Ba đang lúi húi cột lại mấy gióng mía ngã rạp sau đợt gió lớn đêm nọ. Bác Ba mải mê siết sợi lạt dừa, mồ hôi ướt đẫm lưng áo cánh, miệng ngậm chặt điếu thuốc rê cháy dở khói bốc nghi ngút. Chẳng ai để ý tới một đứa nhỏ đang lén lút trốn nhà đi chơi trưa.

Khoảnh đất hoang nằm tách biệt phía sau mấy vườn chuối. Giữa vạt đất mọc đầy cỏ may là một bụi tre gai to đùng. Gốc tre ken dày những mắt gai nhọn hoắt đâm tua tủa, rễ tre nổi trồi lên mặt đất uốn lượn như bầy lươn. Nắng trưa rọi thẳng từ trên đọt tre xuống, rải những đốm sáng tròn vo bằng miệng chén nhảy múa trên thảm lá tre khô rụng dầy cộm.

Bạn đang rón rén kiếm nhánh ổi sẻ thì nghe có tiếng lục cục vang lên sau lùm tre.

Bạn nín thở, nép người sau thân cây me nước* dòm qua khe lá. Không có con rắn cạp nong nào hết. Ở khoảng đất trống trơn nhẵn bóng dưới vòm tre mát rượi, có một đứa con gái trạc tuổi bạn đang ngồi chồm hổm một mình.

Con nhỏ gầy nhom, mặc bộ đồ bộ vải tôn* hoa tím đã phai màu, gấu quần xắn cao bên lửng bên dài. Đầu nó buộc hai chỏm tóc đuôi gà so le, chỏm bên trái cột bằng cọng dây chuối khô, chỏm bên phải thắt thun ruột xe đen thui. Trước mặt nó là một vốc sỏi tròn mài nhẵn thín và một quả chanh non màu xanh đậm. Nó đang chơi chuyền.

Con nhỏ tung quả chanh lên trời, bàn tay khẳng khiu thoăn thoắt quơ lấy hai hòn sỏi dưới đất rồi ngửa mu bàn tay đón trọn quả chanh rơi xuống, êm ru.

“Bộ tính đứng rình miệt mài ở trỏng luôn hả?”

Con nhỏ đột ngột cất tiếng mà không thèm ngước đầu lên, ngón tay vẫn lùa mấy hòn sỏi kêu lách cách trên mặt đất.

Bạn giật nảy mình, ngượng ngùng bước ra khỏi thân cây me nước, chân đá vấp phải một cọng rễ tre nhô cao.

“Ai thèm rình. Tui đi kiếm ổi sẻ chớ bộ.”

Đứa con gái ngẩng mặt lên nhìn bạn. Mặt nó nhỏ choắt, hai con mắt to tròn đen láy sáng rực dưới vầng trán dính mấy vệt lọ nồi. Nó không tỏ vẻ gì là ngạc nhiên khi thấy bạn xuất hiện, miệng nhoẻn cười để lộ hai cái răng cửa sứt mép, trông lém lỉnh vô cùng.

“Ổi sẻ chim ăn sạch trơn từ sáng rồi. Lại đây chơi banh chuyền nè!”

Nó vỗ vỗ tay xuống khoảng đất cạnh mình. Lời mời rủ ngọt xớt làm bạn quên béng mất cái bụng đói và nỗi sợ rắn cạp nong mẹ dọa khi nãy. Bạn lẹt xẹt bước lại, ngồi xếp bằng đối diện với nó.

“Bà tên gì? Ở xóm nào sao tui hổng thấy mặt bà bao giờ?” bạn tò mò hỏi. Xóm này nhỏ xíu, từ đầu cầu đò tới cuối mé rạch bạn nhẵn mặt từng đứa con nít. Đứa nào hay trốn ngủ trưa, đứa nào hay bắn chim ở ngọn gừa bạn đều biết rõ mười mươi.

“Người ta gọi tui là Út. Cứ kêu Út là được rồi.” Con nhỏ xua tay tỉnh queo, chùi bàn tay dính cát vào ống quần. “Bà chơi tay đôi hay tay ba? Tui giao banh trước nghen.”

“Chơi từ bàn một chớ!” bạn giành lấy quả chanh non. “Bà chơi ăn gian, chưa oẳn tù tì mà đòi đi trước.”

Út cười hì hì, xòe bàn tay nhỏ xíu ra. Hai đứa đưa tay thụt thò ba bận. Bạn ra cái kéo, Út ra cái bao. Bạn đắc thắng cầm lấy vốc sỏi mười viên rải đều ra nền đất, tay thảy quả chanh lên cao rồi nhanh nhẹn nhặt từng que một.

Gió luồn qua kẽ lá tre xào xạc trên đầu. Không khí mát rượi xua tan cái hầm hập của buổi trưa đứng bóng. Út ngồi chồm hổm chõng mông lên dòm từng cử động tay của bạn, hai mắt mở to không chớp. Bạn chơi một lèo tới bàn năm thì run tay, lúc chụp quả chanh lỡ làm một hòn sỏi văng trúng ngón chân cái Út.

“Đứt gánh rồi! Tới lượt tui!” Út reo tướng lên, chộp lấy quả chanh giật phắt về phía mình.

Út chơi chuyền tài nghệ tới mức bạn phải trố mắt nhìn. Bàn tay nó thoăn thoắt, lượn qua lượn lại trên đám sỏi cứ như múa. Tới bàn mười, nó chuyền một hơi gọn hơ rồi chuyền qua chuyền lại không rớt một hạt sỏi nào. Đến lúc gom sỏi quẹt đất ba vòng, ngón tay nó lướt hơi chạm phải một viên đá mồ côi nằm ngoài rìa.

“Ê! Đụng bàn*! Bà đụng hòn đá kia rồi, đứt lượt!” bạn la lên, chồm tới chỉ tay vào viên sỏi.

“Đâu có! Tui né kịp mà!” Út chối đây đẩy, giấu vốc sỏi ra sau lưng. “Gió tre thổi viên đá nhúc nhích chớ tay tui chạm hồi nào!”

“Bà xạo quá Út! Rõ ràng ngón út bà quẹt trúng nó lay một cái!”

“Hổng có! Bà nhìn lộn rồi!”

“Có mà! Bà ăn gian tui nghỉ chơi à nghen!” bạn xụ mặt xuống, khoanh tay trước ngực làm bộ giận dỗi, quay mặt sang hướng bụi chuối.

Út thấy bạn làm căng thì chột dạ. Nó ngồi im thin thít độ chừng nửa phút, đưa ngón tay gãi gãi chỏm tóc buộc dây chuối. Rồi nó bò lại gần, chìa quả chanh non tròn ủng cùng vốc sỏi mài nhẵn bóng sang phía bạn.

“Thôi nè, nhường bà đi bàn một lại từ đầu đó. Đừng có nghỉ chơi, ở đây buồn thiu hà.”

Giọng nó xẹp xuống nghe mềm xèo. Bạn liếc mắt nhìn quả chanh non với mấy hòn sỏi xám mịn, cơn bực bội trôi tuột đi đâu mất. Con nít giận nhau mau mà làm hòa cũng lẹ. Bạn cầm lấy quả chanh, hếch mũi lên một cái cho ra vẻ ta đây tha thứ:

“Ngoéo tay cái đi, cấm chơi ăn gian nữa đó!”

Út toe toét cười, chìa ngón tay út gầy teo ra móc chặt vào ngón út của bạn, giật giật ba cái thật mạnh. Bàn tay nó ram ráp, ngón tay mát rượi như vừa vớt dưới đáy mương lên.

Hai đứa lại chụm đầu vào nhau chơi tiếp. Chơi chuyền chán chê, Út rủ chơi trò trốn tìm. Quanh bụi tre già có mấy hốc đất sâu hoắm bị nước mưa xói mòn, chui tọt vào đó là chẳng ai tìm ra. Bạn làm người đi tìm, úp mặt vào thân cây tre, nhắm tịt mắt đếm từ một tới mười. Đếm xong vừa quay lưng lại thì đã thấy Út nhảy tót ra từ sau một lùm gai tre, vỗ tay bôm bốp vào vai bạn cười ha hả. Hai đứa đuổi nhau vòng quanh bụi tre rậm, tiếng chân đạp trên lớp lá khô giòn tan phát ra những âm thanh rộn rã cả góc vườn.

Chạy mệt lử, hai đứa ngồi bệt xuống đống lá tre êm ái, lưng tựa vào gốc tre nghỉ mệt. Bạn bứt một cọng cỏ may cắn cắn ở đầu răng, nhìn sang Út thắc mắc:

“Ủa Út, bà ở xóm nào mà hồi nào tới giờ tui đi học trường làng hổng thấy bà bao giờ hết trơn vậy?”

Trường tiểu học trong làng có vỏn vẹn bốn gian phòng lợp ngói âm dương, con nít cùng lứa gom lại học chung lớp cô Năm. Đứa nào trốn học hay bị phạt quỳ gối ngoài cột cờ ai mà chẳng biết.

Út ngửa cổ nhìn lên những vòm lá tre đan cài trên cao, miệng cười xòa, giọng nhẹ tênh tỉnh rụi:

“Tui ở đây lâu rồi, có đi học đâu.”

“Sao hổng đi học? Mẹ bà hổng bắt đi hả?” bạn hỏi dồn. Bạn mà dám mở miệng đòi nghỉ học một bữa là mẹ đã cầm sẵn cây roi dâu* đứng canh ngay ngõ rồi.

“Hổng có ai bắt hết trơn,” Út trả lời gọn lỏn, mắt nó chợt dán vào một con bọ rầy màu xanh biếc đang bò lổm ngổm trên mắt tre gần đó. “Coi kìa! Con bọ rầy này bự ghê chưa! Bắt nó cột chỉ thả cho nó bay chơi bà!”

Chỉ một câu đó là đầu óc bạn bị lôi tuột sang hướng khác. Bạn quên bẵng luôn chuyện trường lớp hay chuyện Út ở đây bao lâu. Hai đứa chồm hổm bò lại gần mắt tre, nín thở rình bắt con bọ rầy cánh cứng.

Nắng trưa rọi qua kẽ tre gay gắt hơn. Mặt đất hầm hập phả hơi nóng lên da. Xa xa ngoài ngõ, có tiếng mấy bà xóm trên quảy gánh đi ngang nói chuyện râm ran, tiếng đòn gánh kĩu kịt hòa lẫn trong tiếng ve sầu ran rát. Góc bụi tre hoang bỗng chốc trở thành khoảng trời riêng tư, náo nức tiếng cười giòn tan của hai đứa nhỏ vô lo.

CHÚ THÍCH

*Cạp nong: Loài rắn độc cỡ lớn thân có các khoanh tròn đen vàng xen kẽ, sống phổ biến ở vùng sông rạch Nam Bộ.

*Me nước: Loài cây thân gỗ có gai mọc hoang ven bờ mương bãi bồi, trái cong cong khi chín cơm quả ngọt chát.

*Vải tôn: Loại vải sợi bông mỏng, mềm, dệt thưa và rất mát, người miền Nam thường may đồ bộ mặc nhà mùa nắng nóng.

*Đụng bàn: Luật chơi chuyền dân gian, khi tay người chơi lỡ chạm vào viên sỏi khác hoặc mặt đất sai quy định thì bị tính là phạm luật và mất lượt.

*Cây roi dâu: Nhánh của cây dâu tằm, người xưa hay dùng làm roi răn dạy con cái vì thân dẻo dai và theo quan niệm dân gian là trừ tà.