CHƯƠNG IX. TẾT ĐỘC LẬP

Sắp 5.9 chuẩn bị cho công tác khai giảng, Phong bận túi bụi. Hôm trước, bọn bí thư lớp có rủ Phong đi chơi 2.9, chúng khoe 2.9 vui lắm, ở đây gọi là “tết độc lập”. Phong cũng chưa tưởng tượng ra khung cảnh sẽ như thế nào, chỉ thấy học sinh kháo nhau không đi sẽ tiếc lắm. Nhung và Vi Mai cũng bảo hôm đó bọn em đón thầy nhé. Phong vui vẻ nhận lời, tò mò vì không hiểu thế nào là  “tết độc lập”.

Chiều 1.9 khi từ trường bước ra đường Phong đã tròn mắt kinh ngạc khi thấy hàng nghìn người từ khắp nơi đổ về khu trung tâm huyện. Một cảnh tượng mà Phong không hề ngờ tới. Ngày thường nơi này là nơi sinh hoạt của chung bà con người Kinh và các các dân tộc khác như Thái, Hmong,.. Bà con dân tộc ngày thường ít mặc trang phục truyền thống nên khó phân biệt. Nhưng hôm nay tất cả đều diện những bộ trang phục truyền thống của dân tộc mình, những bộ quần áo đẹp nhất.

Các cô gái Hmong nổi bật trong bộ váy áo thổ cẩm màu đỏ với vòng bạc cầu kì quanh cổ. Các chàng trai mặc áo xám, buộc khăn xanh, có vài anh chàng còn cầm theo chiếc khèn bằng tre, không biết có thổi được không vì Phong không thấy nhiều người thổi khèn. Những cô gái dân tộc Thái trắng ngần trong bộ váy áo Cóm truyền thống gồm váy đen bó, áo trắng, cúc bạc vô cùng xinh đẹp. Tất cả hối hả đổ về trung tâm huyện.

Những nơi công cộng như sân vận động, chợ, quảng trường,… đều đông nghịt người. Có nhiều trò chơi hay thấy ở các khu hội chợ dưới xuôi. Những gia đình có nhà ở trung tâm huyện tranh thủ mở hàng bán. Một không khí náo nhiệt khác hoàn toàn với sự bình yên hàng ngày.

Đám học sinh khoe với Phong:

- Ngày mai mới là hoạt động chính, hôm nay mới là nháp thôi. Đêm nay, cả huyện sẽ không ngủ vui lắm thầy ạ.

Bọn nam sinh thì háo hức chúng bảo tối nay sẽ có rất nhiều gái xinh ở huyện. Đây cũng là dịp trai gái hò hẹn.

Các cô gái trang điểm cẩn thận, chọn những bộ váy đẹp nhất. Họ đang độ tuổi thanh xuân háo hức, sức sống căng tràn. Những e ấp, xao xuyến của độ tuổi mới lớn khiến các chàng trai say đắm. Các chàng trai cũng cố gắng phô diễn những gì mạnh mẽ nhất, đẹp nhất của bản thân. Họ khéo léo trong các điệu khèn, mạnh mẽ với trò chơi đẩy gậy, leo cột,…Những anh chàng đã có bạn gái thì thích chơi phi tiêu, ném vòng kiếm quà tặng người yêu.

Tờ mờ sáng hôm sau, Phong đã nghe tiếng Nhung í ới gọi đầu khu trọ giáo viên. Phong cũng đã chuẩn bị xong liền phi nhanh ra cổng. Phong ngạc nhiên thấy chỉ có mình Nhung.

 Phong hỏi:

- Vi Mai đâu?

Nhung chìa môi:

- Thầy lúc nào cũng Vi Mai, nó đang chuẩn bị, tí hẹn thầy trò mình ở cổng sân vận động.

Hai thầy trò đi ra ngoài đường, cả con đường chật kín người, nếu nhìn từ trên cao giống như một dòng suối người chảy về trung tâm. Nổi bật là sắc đỏ của áo thổ cẩm, những chiếc khăn xanh, áo trắng đan xen vô cùng đẹp mắt.

Nhung giật áo Phong nháy mắt:  

- Thầy thấy nhiều gái xinh không?  

Phong gật đầu:  

- Công nhận con gái trên này xinh thật.  

Nhung cười bí hiểm:  

- Tí nữa thầy sẽ ngạc nhiên cho mà xem.  

Nhung hăng hái chen về phía trước, ra vẻ ta đã quá quen cảnh này rồi. Phong vừa đi theo sau vừa ngơ ngác nhìn ngắm. Đến cổng sân vận động Nhung ráo rác tìm kiếm gì đó. Phong thì xoay tròn xung quanh quan sát, Phong không nhận ra nơi này nữa. Ngày thường cái sân vận động vắng teo tắt. Chiều tối thi thoảng có vài bác công chức chạy bộ thể dục, nay thì không thể chen chân nổi.

Thích nhất là được nhìn ngắm các cô gái trong các màu áo truyền thống. Họ xinh đẹp như rừng hoa ban, hoa lê, hoa mận,.. tuy không sặc sỡ nhưng đủ để làm mê đắm lòng người.

Phong xoay tròn để nhìn ngắm, rồi bất chợt anh dừng lại khi thấy hai bóng hình quen thuộc, đúng hơn là chỉ có Nhung là Phong quen mắt. Bên cạnh Nhung một cô gái trong trang phục dân tộc Thái vô cùng quyến rũ. Chiếc váy đen bó sát theo đôi chân dài. Đôi guốc cao làm tôn thêm dáng người thanh thoát của cô. Cơ thể căng tràn trong lớp vải áo màu trắng. Làn da trắng cộng với hàng cúc và đồ trang sức bằng bạc lấp lánh khiến Phong cảm thấy người cô gái như tỏa sáng. Cô gái bẽn lẽn đứng cạnh Nhung giống cô dâu lần đầu ra mắt nhà chồng.

Nhung như hét lên:  

- Thầy thấy Vi Mai xinh không?  

Phong lắp bắp:  

- Sao Vi Mai lại mặc bộ quần áo này?  

Vi Mai cười duyên còn Nhung thanh minh hộ:  

- Vi Mai có bố là người dưới xuôi còn mẹ là người dân tộc Thái.  

Phong ngơ ngác nhận ra từ sáng đến giờ mải ngắm nhìn bao bông hoa đẹp của núi rừng mà không ngờ bông hoa đẹp nhất lại đang ngay cạnh anh.

Trong lúc Phong ngẩn ngơ, Vi Mai thì e thẹn, Nhung đã kéo tay Phong và Vi Mai:  

- Đi thôi thầy ơi, thầy còn cả ngày hôm nay để ngắm nó cơ mà.  

Ba thầy trò lang thang trong sân vận động, cũng chơi đủ trò từ phi tiêu, ném vòng,…Tiếng hai cô bé cười vui vẻ làm Phong thấy hạnh phúc. Mọi nơi đều đông nghịt người, có lúc Vi Mai bị xô vào Phong. Vài lần vội vã Vi Mai phải ôm chầm lấy Phong để tránh dòng người đang chen lấn.  Những lúc đó cô bé nhìn anh ngại ngùng, xấu hổ. Phong phải dành đi phía trước để tránh va chạm cho hai cô bé học trò.

Hôm nay Vi Mai đi giày cao gót, chắc chưa quen nên một lúc đã mỏi chân đòi ngồi nghỉ.

Nhung làu nhàu:  

- Đã bảo đi dép thì không nghe cứ đòi đi dày cao gót cho dáng đẹp cơ, mày sợ thầy chê à?  

Vi Mai cấu Nhung làm Nhung phải né tránh. Vi Mai xấu hổ vuốt mái tóc dài.

 Phong chợt nhận ra liền hỏi:  

- Sao Vi Mai không quấn tóc như mấy chị kia?  

Nhung cười khúc khích, Vi Mai nhỏ nhẹ giải thích:  

- Phụ nữ Thái bọn em khi lấy chồng sẽ quấn tóc lên cao gọi là “tằng cẩu”. Đây là tục lệ rất quan trọng đối với con gái Thái.  

Phong lại hỏi:  

- Thế sau này Vi Mai lấy chồng có quấn  “tằng cẩu”  không?

Vi Mai thoáng nhìn Phong cười:  

- Có chứ thầy! Nên bọn em phải nuôi tóc từ bây giờ.  

Phong lại tò mò hỏi:  

- Thế Vi Mai nói được tiếng Thái không?  

Vi Mai vuốt tóc:  

- Có ạ! Khi gặp bà con họ hàng, em sẽ nói tiếng Thái.  

Phong chợt nhớ đến mấy món mà các anh chị trên này hay mời, liền hỏi:

- Thế món “pa pỉnh tộp” nghĩa là gì vậy Vi Mai?

Vi Mai giải thích:

- “Pa” là cá,  “pỉnh tộp” là nướng thầy ạ, còn “giảng” là món gác bếp, “lạp” là món thịt sống.

Nhung liền chêm vào:

- Thầy phải học câu này: “ại mặc nọong” .

Phong đọc lại:

- “Ại mặc nọong” nghĩa là gì vậy Vi Mai?

Lần này thì Nhung cười ngặt nghẽo, Vi Mai thì đỏ mặt cúi gầm xuống, miệng lí nhí:

- Cái con này cứ xúi thầy linh tinh.

Mấy cô bé ngồi xung quanh cũng quay sang nhìn. Phong chột dạ biết Nhung lừa mình.

Thấy mặt Phong ngơ ngơ tội tội, Vi Mai nói rất nhỏ:  

- “Ại mặc nọong” nghĩa là  anh yêu em, ạ.

Phong à lên rồi lẩm nhẩm nhớ ba từ đó.

Nhung vẫn chưa tha cho Phong liền xúi:

- Thầy phải nói là  “ại mặc nọong lái lai” .

Phong lại quay sang Vi Mai, cô bé lí nhí:

-  “Lái lai” là  nhiều lắm ạ.

Nói đến câu này thì mặt Vi Mai đã đỏ hồng lên vì xấu hổ, cô bé quay sang lườm Nhung nhưng cô bạn vẫn cười một cách khoái trí.

Đám đông lúc này đổ dồn về một góc. Ba thầy trò cũng vội đứng dậy đi theo đến chỗ có trò ném còn.  Phong thấy ở giữa dựng mấy cây tre, trên đó có 4,5 cái vòng to bằng rổ, xung quanh trang trí tua dua xanh đỏ. Từng đôi nam nữ cầm quả còn ném qua ném lại sao cho lọt qua cái vòng tròn trên cao.

Quả còn được làm bằng vải có sợi dây để tung. Mỗi khi đôi nào ném qua được vòng tròn mọi người lại reo hò tán thưởng. Nhận ra Phong, một vị có vẻ có chức sắc mời Phong vào ném còn. Nhung nhanh nhẹn đẩy Vi Mai sang phía đối diện. Tiếng reo hò của đám đông, có đứa học sinh nhận ra Phong hú hét ầm ĩ:

- Thầy Phong ơi cố lên!

Phong cũng không lường trước được tình huống này nên tay lúng túng cầm quả còn. Ông chú lúc nãy ân cần chỉ Phong cách tung, phía bên kia Vi Mai cũng xấu hổ không kém. Nhìn cô bé e thẹn đứng phía đối diện, Phong bỗng trở nên run rẩy, hàng ngày đứng trước hàng nghìn học sinh tổ chức chào cờ, sinh hoạt tập thể Phong không hề ngại vậy mà giờ Phong như gà mắc tóc.

Quả còn trong tay Phong bay tứ tung, khổ thân Vi Mai phải đi nhặt. Nhìn cái vòng tròn cao tít phía trên Phong chả biết làm sao mà ném trúng được.

Nhung phải nhắc:

- Không quan trọng ném vào vòng đâu thầy ơi, ném cho cái Vi Mai bắt là được.

Như học sinh đi thi được nhắc bài, Phong bình tĩnh tung quả còn sang Vi Mai. Vi Mai chụp lấy rồi nhẹ nhàng tung lại cho Phong. Giờ Phong mới hiểu tung còn mang ý nghĩa giao duyên trai gái, việc tung trúng vòng chỉ là phụ. Tung một lúc Phong xin phép dừng lại. Ông chú tinh ý biếu thầy quả còn làm kỉ niệm. Phong vui vẻ nhận lấy.

Ba thầy trò mệt phờ tìm quán nước ngồi đỡ. Vi Mai ngồi xuống bóp chân chắc vì đi giày cao gót không quen. Phong nhìn thấy phía sau gót chân Vi Mai có vết sưng đỏ, anh liền mua miếng ego dán cho cô bé. Lúc này Nhung đang đi mua đồ ăn. Phong đánh bạo đề nghị:

- Để thầy dán cho.

Vi Mai rụt rè rồi cũng nghiêng sang một bên, duỗi chân cho Phong dán. Tay Phong chạm vừa vào chân, Vi Mai đã hơi rung lên. Phong nhẹ nhàng tháo đôi giày cao gót, tay nâng chân Vi Mai rồi dán miếng ego. Phong làm chậm dãi tranh thủ ngắm bàn chân cô bé. Đôi bàn chân trắng nhỏ xinh xắn, chắc Vi Mai không phải lao động nhiều như các bạn cùng trang lứa trên này. Phong ngước nhìn cô bé, mặt Vi Mai đỏ ửng, không dám nhìn Phong. Phong cười thầm: lần đầu được chạm vào Vi Mai lại không phải là cầm tay mà là cầm chân thế này.  

Nhung từ đâu ào về rồi thụp xuống thì thào:  

- Em vừa đi có một tí mà thầy và nó làm gì vậy?  

Rồi mắt Nhung ráo rác nhìn xung quanh như kiểu Phong và Vi Mai làm gì mờ ám lắm.

Phong hỏi Vi Mai:  

- Em đi được không? Thầy mua cho đôi dép nhé?  

Vi Mai lắc đầu. Nhung mắng Vi Mai:

- Cái tội muốn đẹp cho thầy ngắm cơ.

Vi Mai lại cấu làm Nhung la lên. Phong nhận món “cơm lam” từ tay Nhung, chơi từ sáng ba thầy trò cùng đói. “Cơm lam” là gạo nếp nương đúc trong ống nứa nướng trên bếp củi.  “Lam” tiếng dân tộc có nghĩa là  nướng . Gạo nếp nương dẻo, thơm, ăn không cũng ngon, chấm tí muối vừng hoặc  chẩm chéo  rất hợp.

Trên này còn có một món “xôi ngũ sắc” rất độc đáo. Vẫn là nếp nương nấu xôi nhưng được nhuộm rất nhiều màu khác nhau: có cây lá tím, cây lá đỏ, vàng… chỉ cần lấy lá cây luộc lấy nước nấu chung với xôi sẽ thành các màu rất đẹp.

Ban đầu Phong cứ tưởng xôi đỏ giống xôi gấc dưới xuôi nhưng hóa ra lại không phải. Xôi gấc dưới xuôi thường trộn đường ăn chóng ngán, xôi đỏ ở đây ăn như xôi bình thường chỉ khác là có màu đỏ. Xôi được đựng trong một cái giỏ mây gọi là “ệp” để giữ xôi được nóng. Trên này mâm cỗ nào cũng có xôi, ăn ngon và no lâu. Xôi phù hợp với những buổi đi làm xa của bà con.

Phong chợt nhớ đến lời bài thơ  “Tây Tiến”  của Quang Dũng:

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi

Mà điều khiến nhà thơ mê đắm có lẽ là:

Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp

Thế mới hiểu tại sao nhà thơ lại yêu thích vẻ đẹp của miền sơn cước này đến vậy. Phong cũng ngây ngất trước vẻ đẹp của nơi đây. Nó hợp với Phong, một con người yêu thiên nhiên và đặc biệt bên anh có bông hoa đẹp nhất của núi rừng.