Cuộc tạm biệt
"Hoan hô chú bộ đội bắn Mỹ tài ghê
Tàu bay Mỹ đến đây chú bắn cho tan tành
Nòng súng cao chú giữ lấy trời xanh
Cho chúng em học hành, cho mái trường đỏ tươi
..."
Sau chiến dịch Điện Biên Phủ trên không, phía bên ta đã giành được chiến thắng một cách ngoạn mục. Người dân ai nấy đều tươi vui thấy rõ khi đế quốc Mỹ bị "vả thẳng mặt" tới mức nhục nhã.
Đã gần ba tháng trôi qua kể từ khi kết thúc chiến dịch, cứ cuối tuần, Việt Bắc cùng Thu Đông lẫn đám trẻ con trong làng, bao gồm cả Sim và Lùng đều được tham gia văn nghệ của thôn. Bài thơ dân gian vừa rồi chưa rõ ai sáng tác, nhưng mỗi khi lũ trẻ nghêu ngao tự phổ nhạc mà hát lên, niềm vui sướng trong những ánh mắt ngây thơ ấy lại đong đầy trên từng nét mặt. Tuy rằng chiến tranh chưa hoàn toàn kết thúc, nhưng trận chiến khốc liệt mười hai ngày đêm vừa rồi là niềm hi vọng, mở ra một tương lai hoà bình không còn xa.
Cả bốn rủ nhau lên triền đê ngắm mặt trời lặn. Cái lạnh cắt da cắt thịt dù đã sang xuân, Việt Bắc không bận tâm mà chỉ lo Sim bị trúng gió, cẩn thận lấy khăn của mình quàng thêm cho cô bé. Thu Đông cõng Lùng sau lưng, trông thấy cảnh tượng vừa rồi liền bật cười, cậu bông đùa vài câu trêu chọc.
- Quàng cho tao với? Tao cũng lạnh á mày.
- Kệ xác mày! - Việt Bắc lườm một cái. Thu Đông càng được thể cười lớn hơn. Thằng Lùng ngây ngô liền quàng tay qua cổ cậu, ôm chặt phía sau rồi hồn nhiên nói:
- Em ôm anh Đông cho ấm nhé?
- Cảm ơn em. - Thu Đông ngoái lại, nháy mắt với Lùng nhưng vẫn muốn trêu Việt Bắc. -... Đấy, có mỗi Lùng là quan tâm tao, mang tiếng bạn bè chả để ý gì nhau cả.
- Vậy em đưa khăn cho anh Đông nhé? Em không lạnh đâu ạ. - Tới lượt Sim hồn nhiên hỏi, Việt Bắc gắt lên rồi nhanh chóng chặn lại hành động của cô bé.
- Ê! Nó trêu anh đó. Em không phải đưa.
Thu Đông không thể ngừng cười. Lùng phía sau cũng rung lên đùng đùng theo cơ thể của cậu. Việt Bắc nhíu mày, ra chiều cảnh cáo.
- Mày còn trêu tao nữa thì đừng trách. Không bạn bè gì sất.
- Rồi rồi. Không trêu nữa. - Thu Đông sau đó chuyển hướng, thủ thỉ với Lùng vài câu. - Anh với em ra chỗ dốc kia chơi đi, kệ hai đứa nó.
- Dạ. Đi thôi anh. Dê ê ê! - Lùng hào hứng, giơ tay thành hình nắm đấm ra phía trước như thúc giục Thu Đông đi nhanh hơn. Triền đê về chiều ánh lên một màu vàng nghệ trải dài tít tắp, những đám mây trôi theo cơn gió giật, không đủ sức để bám víu lấy vẻ đẹp ấy đang dần dần kết thúc.
Việt Bắc đứng bên cạnh Sim, nhìn chăm chú vào quầng sáng hồng rực phía Tây, cả hai lại nắm lấy tay nhau như mọi lần. Đợt Tết vừa rồi, ông Tiến có quay lại để xem tình hình của cậu, cứ ngỡ sẽ phải cùng bố trở về Hà Nội nhưng ông lại thông báo một điều. Thà là về Hà Nội, rời xa Sim một thời gian rồi thi thoảng, cậu sẽ tiện đường mà vào thăm với chơi cùng cô bé, nhưng lần này cậu không còn về Hà Nội nữa. Cậu sẽ cùng bố vào miền Nam theo điều động công việc. Chi nhánh nhà máy trong đó rất cần người quản lý giỏi như ông Tiến nên không thể không đi dù rằng ông đã tìm đủ mọi lý do để khước từ.
Đúng một tuần nữa, ông Tiến sẽ lại tới đây, chính thức đưa cậu rời xa làng Hạ Mỗ cùng những kỉ niệm đẹp. Sim biết chẳng thể nào thay đổi được tình hình, cô bé suýt bật khóc rất nhiều lần nhưng vẫn cố kiềm nén, cười thật tươi mỗi khi nhìn về phía cậu.
- Chờ anh nhé... được không Sim? - Việt Bắc nắm chặt lấy tay cô bé hơn, Sim mím môi, cô bé sau đó quay sang cậu, gật đầu với lọn tóc đung đưa mà Việt Bắc luôn cảm thấy thật dễ thương mỗi khi nhìn cô bé.
- Em sẽ chờ anh Bắc quay về, anh Bắc vào trong miền Nam rồi nhớ thư cho em biết nhé. Em cũng sẽ gửi thư thật nhiều cho anh.
- Ừ, vào trong đó anh sẽ thư về cho em luôn.
Cả hai cùng bước xuống triền đê rồi gọi Thu Đông và Lùng trở về vì sương đã xuống dần. Sim đón lấy Lùng từ Thu Đông, dắt tay em trai đi phía trước. Cậu và Thu Đông thong dong theo sau, tranh thủ nhờ cậy bạn của mình vài điều.
- Tao vào Nam rồi, nhờ mày để ý Sim giúp tao trong khi mày vẫn còn ở đây nhé.
- Không thích! - Thu Đông thẳng thừng đáp lại, nháy mắt với Việt Bắc. Cậu nhíu mày khó chịu. - Người yêu mày thì mày trông chứ nhờ tao trông hộ làm gì? Con bé cũng có đi đâu mất đâu?
- Không, ý tao là để ý Sim... kiểu lỡ thằng Đăng Triều có quay lại, rồi xảy ra cái gì...
- Nó không quay lại đây nữa đâu. Tao khẳng định điều đó nên mày đừng lo. - Thu Đông vội giơ một tay, cắt ngang câu nói vừa rồi của Việt Bắc mà gật gù với thái độ chắc nịch. Việt Bắc không nói thêm gì nữa, bước đi lững thững trong bầu không khí im lặng. Biết rằng Thu Đông cũng có chút buồn bã khi người bạn của mình không biết tới bao giờ mới quay trở lại, cậu lựa chọn không nhắc tới việc vào Nam quá nhiều lần. Kể từ khi chơi với Thu Đông, Việt Bắc nhận ra rằng dù người bạn của mình có hay trêu chọc lẫn cười nhiều thế nào, nhưng cậu vẫn có thể nhìn ra được nội tâm bên trong trái ngược hoàn toàn khi có chuyện không mấy vui vẻ.
Bất giác, Thu Đông quan sát Việt Bắc, vẻ mặt đăm chiêu mà cậu chưa từng thấy ở thằng nhóc này lại khiến cậu buồn cười. Nhưng giờ không phải là lúc cười cợt như ban nãy, cậu cũng hiểu Việt Bắc không muốn đi xa, đành cất tiếng như một câu chúc cho ngày cả hai sẽ còn gặp lại.
- Mày đi an toàn, hẹn ngày chúng ta sẽ gặp nhau ở Hà Nội.
Việt Bắc nhìn sang cậu, cảm giác yên tâm và ấm lòng bỗng lan toả khắp tâm trí. Cả hai lại khoác vai nhau, dù khoảng cách địa lý có xa tới mấy nhưng tình bạn ấy vẫn mãi không thay đổi.
...
Đó là một buổi trưa yên bình cùng những cơn mưa phùn lất phất, Việt Bắc vừa kết thúc buổi học cuối cùng ở đình làng rồi trở về. Ông Tiến đã tới đây được một lúc, đồ đạc của cậu cũng đã được gói ghém gọn gàng như thể sẵn sàng rời khỏi đây. Sim hôm nay không ra đồng phụ việc mà ở nhà để tiễn cậu, nụ cười hồn nhiên đáng yêu ấy luôn nở trên môi khi trông thấy Việt Bắc bước vào cổng. Lùng sụt sùi liên tục. Cô bé phải dỗ dành mãi, cuối cùng đành phải bế nó lên rồi rung rinh liên hồi.
- Con cảm ơn cụ đã cho cháu nhà con tá túc trong suốt mấy tháng qua. - Ông Tiến nắm lấy tay bà cụ, lắc nhẹ với tấm lòng chân thành, ông sau đó luồn tay vào túi áo khoác, lôi ra một vật giống như phong bì rồi cẩn thận đưa cho cụ. - Đây là một chút tấm lòng của con, mong cụ nhận cho con vui nhé.
- Không không! - Bà cụ lắc đầu, lấy tay đẩy đẩy mà đáp. - Tiền nong cái gì chú buồn cười nhở? Tôi quý thằng Bắc như con cháu, với lại khó khăn thì giúp đỡ lẫn nhau là chuyện bình thường, không phải nghĩ ngợi gì đâu.
- Bà cầm cho con vui, coi như là chút quà sách vở áo ấm cho hai cháu ở đây. - Ông Tiến vẫn nói khéo, đùn đẩy vài lần, cuối cùng bà cụ đành phải nhận với tâm trạng không thoải mái cho lắm. Bà sau đó tiến lại gần Việt Bắc, ôm lấy cậu rồi xoa đầu.
- Cháu đi nhé! Nếu mà có dịp thì ra thăm bà với em Sim em Lùng nhé.
- Dạ cháu hứa ạ. - Việt Bắc bắt đầu rưng rưng, cậu cúi chào cùng ông Tiến rồi sau đó rời đi để kịp giờ xe chạy. Cậu vẫn ngoái lại nhìn Sim với đôi mắt đỏ hoe trong khi ông Tiến vẫn giục cậu đi nhanh hơn.
Sim lúc này không thể ngăn cản những giọt nước mắt được nữa. Cô bé đặt Lùng xuống, chạy ù ra phía cổng rồi đuổi theo, đôi chân trần nhỏ xíu ấy không rõ tại sao lại chạy nhanh hơn mọi khi như vậy.
- Anh Bắc ơi!
Việt Bắc trông thấy bóng dáng nhỏ bé quen thuộc, cậu vứt tạm đồ xuống đất trước sự ngỡ ngàng của ông Tiến mà chạy lại, ôm chầm lấy Sim rồi cả hai cùng khóc to hơn. Trông thấy cảnh tượng của hai đứa con nít trước mặt, ông Tiến cũng không nỡ giục giã, đành chờ một lát để con trai kết thúc cuộc tạm biệt này.
- Anh hứa sẽ viết thư cho em. Anh hứa.
- Anh đi cẩn thận nhé. Em sẽ nhớ anh Bắc lắm.
- Đi thôi con ơi! Xe chạy mất đấy.
Việt Bắc miễn cưỡng buông Sim ra, cậu chạy lại phía bố mình mà không dám ngoảnh lại lần nào, cậu chỉ sợ rằng nếu cứ tiếp tục nhìn cô bé. Cậu sẽ chống đối bố mà đòi ở lại đây mất.
Giữa con đường làng thênh thang, chỉ còn lại một hình bóng bé nhỏ trơ trọi cùng những kỉ niệm đầy ắp tiếng cười và nước mắt, không rõ đã khắc sâu vào tâm trí non nớt ấy tự bao giờ...