Sự xấu hổ

- Anh Bắc ơi! - Sim cùng bác chủ nhiệm đuổi theo Việt Bắc nhưng không thể nhanh bằng cậu, giọng của cô bé như lạc đi vì gọi khản cả cổ. Lúc này, Việt Bắc chẳng còn bận tâm xung quanh, cậu lao đầu mà chạy. Cho tới khi kiệt sức, cậu gục xuống trên triền đê dài tít tắp, đôi mắt nhoè nước nhìn về dải mây hồng đằng Đông. Hà Nội vẫn ở đó, cả con phố và ngôi nhà thân yêu ấy, nhưng mẹ đã chẳng còn bên cậu nữa rồi.

- Mẹ ơi... mẹ ơi... - Việt Bắc khóc nấc lên, kêu tiếng "mẹ" với tâm hồn đã nát vụn. Một vài người đánh xe bò đi ngang qua đó liền bước xuống, gặng hỏi vì trông thấy một cậu bé có vẻ không được bình thường.

- Cháu ơi! Cháu làm sao thế?

- Bọn Mỹ giết mẹ cháu rồi... bọn Mỹ giết mẹ cháu rồi bác ơi... cháu không còn mẹ nữa rồi...

Mọi người chỉ biết im lặng khi nghe câu nói vừa rồi, một vài người vừa tặc lưỡi, vừa thương xót cho cậu. Một bà liền hỏi thêm:

- Mẹ mày cùng mày sơ tán về đây hả? Thế không ở đây mà lại đi đâu để Mỹ nó giết?

- Thôi! Bà bớt bớt cái mồm, cháu nó đang hoảng loạn kia kìa. - Một ông vặc lại.

Việt Bắc liền đứng dậy rồi quệt vội đi dòng nước mắt, cậu tiếp tục chạy vì cảm thấy bản thân đang bị làm phiền, bỏ mặc lại mọi người ở sau ngạc nhiên hỏi lớn:

- Ơ cháu ơi? Cháu chạy đi đâu đấy?

Tới một gốc cây ổi nơi ít ai chú ý mà ngồi xuống, lúc này cậu có thể thoải mái khóc mà không bị quấy rầy. Cậu chẳng buồn thiết đi học, nức nở với sự thật không thể nào chấp nhận được. Mất mẹ rồi thì cuộc đời này còn có ý nghĩa gì nữa?

...

Sim chạy khắp nơi tìm Việt Bắc nhưng không thấy cậu đâu cả. Bác chủ nhiệm cũng thở hổn hển, gặp lại Sim ở gốc cây đa năm chân đầu làng mà cất tiếng hụt cả hơi.

- Ôi giời ạ. Sao nó chạy nhanh thế? Cháu không thấy nó à?

Sim buồn bã lắc đầu, cô bé cũng rơm rớm nước mắt mà hỏi lại lần nữa.

- Cháu ra cả đình làng nhưng không thấy anh đi học. Mà... bác Thoa chết thật rồi hả bác? Cháu không tin. Bác ấy còn hứa là sẽ có quà cho cháu mà.

Bác chủ nhiệm nhìn cô bé với sự buồn bã và ái ngại. Ông xoa đầu Sim rồi động viên một chút.

- Bác xin lỗi nhưng đó là sự thật. Nếu cháu thấy thằng Bắc, thay bác động viên nó lần nữa nhé. Bác sẽ tranh thủ cùng một số người đi tìm nó.

- Dạ. - Sim thút thít đáp lại, hiện giờ tâm trạng của Việt Bắc không ổn định, cậu lại không đi học hôm nay, liệu rằng trận thách đấu bắn bi vào buổi trưa với thằng Đăng Triều sẽ thế nào?

Lớp học bắt đầu muộn hơn so với mọi hôm khoảng mười lăm phút. Thu Đông băn khoăn vì sự vắng mặt của Việt Bắc vào lúc này. Bình thường thằng nhóc ấy tới sớm hơn cả cậu nhưng không rõ vì sao lại nghỉ học hôm nay. Chỉ khi cô giáo bước vào, báo tin có người thân của một học sinh trong lớp đã mất khi đang đi sơ tán. Thu Đông bắt đầu có linh cảm chẳng lành, chưa bao giờ cậu lại bồn chồn và lo lắng như vậy.

"Tao hi vọng rằng đó không phải là mày. Mày chắc đang ốm hoặc bận gì đó nên mới nghỉ học phải không Bắc?"

...

Khóc lóc tới ruột gan thắt lại, Việt Bắc tựa người vào thân cây với tâm trạng đờ đẫn. Không rõ bây giờ đã là mấy giờ, những tia nắng yếu ớt của bầu trời mùa đông không đủ xuyên qua tán cây, sưởi ấm cho tâm trạng đã hoàn toàn trống rỗng của cậu. Từng lời kể của bà Thoa về chuyện tình chiến khu, cậu đã quá nhàm chán, nhưng giờ đây, cậu bỗng lại thấy nhớ vô cùng. Sự ân cần và cả những cái ôm của bà, tất cả đều đã trở thành ký ức chỉ trong khoảnh khắc.

- Tối hôm ấy... con rất sợ khi tưởng rằng đã mất mẹ, nhưng rồi... mẹ lại bỏ con mà đi thật sao mẹ ơi?

Cậu nhớ lại cảm giác khi lao mình xuống hồ cá để tìm mẹ, đôi tay lại vô thức ôm lấy gương mặt ướt sũng nước. Trận khóc tiếp tục kéo dài mãi cho tới gần trưa, bầu không khí xung quanh đã ấm áp một chút, như thể tạm xoa dịu đi sự mất mát của cậu.

Việt Bắc vẫn ngồi bó gối dưới gốc cây, cậu đã có thể bình tĩnh hơn sau một tràng khóc lóc vừa rồi. Cậu thấy bản thân thật yếu đuối, và một lần nữa, cậu nghĩ tới Sim. Cô bé còn mất mẹ sớm hơn cả cậu, nhưng vẫn luôn lạc quan và cố gắng vươn lên, còn cậu thì sao? Yếu đuối như vậy thì còn làm được gì chứ? Mình là con trai mà lại thua em ấy là con gái ư? Nội tâm đột nhiên giằng xé một cách dữ dội với hàng loạt các câu hỏi hiện ra trong đầu cậu. Việt Bắc cảm thấy khó thở, cậu vội vã đứng lên, cố gắng thoát ra khỏi tâm trạng khó chịu đang dần thâu tóm hoàn toàn cảm xúc của cậu lúc này.

...

- Bữa nay nó nghỉ học thủ lĩnh ạ? Liệu nó có đến không nhỉ? - Thằng đàn em của Đăng Triều nhìn ngó xung quanh khi vừa tan học.

- Chúng mày không thấy là sáng nay mụ giáo viên tới trễ, có nói về sự việc phụ huynh của một học sinh bị chết do đánh bom hôm qua mà không đoán được là thằng nào à? - Đăng Triều nhếch mép khoái trá, hai thằng đàn em bên cạnh nó giờ đã hiểu, chúng cũng cười khúc khích theo.

- Nếu nó tới thì tao vẫn cứ làm theo kế hoạch thôi. Giờ tao hả dạ lắm, mẹ nó chết, nó lại sắp thua ê chề vì mấy ván bi vớ vẩn. - Đăng Triều cười lớn hơn nữa, thong thả đi tới chỗ đã hẹn. Thu Đông vẫn bình thản đi sau ba đứa nó, cậu thi thoảng nép vào một chỗ để chúng không phát hiện có đứa đang bám theo. Và rồi cậu hoàn toàn bất ngờ khi trông thấy Việt Bắc đã xuất hiện, đôi mắt đỏ đọc vì đã khóc quá lâu, gương mặt lạnh tanh không cảm xúc cùng đôi lông mày nhíu lại, nhìn chòng chọc Đăng Triều đang tiến lại gần.

- Ô? Tưởng mày ngồi ở nhà khóc hu hu vì nhớ mẹ chứ? Vẫn còn muốn bắn bi à? - Đăng Triều giễu cợt, Việt Bắc quát lên.

- Câm cái mõm mày lại! Đấu nhanh lên rồi trả lại cây bút cho tao!

Cả ba thằng hơi giật mình vì tiếng quát vừa rồi, Đăng Triều không giễu nó nữa, cười khẩy rồi ra hiệu.

- Rồi, đấu thì đấu, ra con hẻm đi.

Thu Đông vẫn nhìn từ xa khi Việt Bắc đã đi cùng ba đứa ấy. Cậu lắc đầu, thở dài một tiếng rồi chuyển hướng mà không còn bám theo.

Tới con hẻm cụt nơi cậu cùng Sim và cả Thu Đông đã từng bị Đăng Triều ăn hiếp. Việt Bắc liền cất tiếng.

- Tao không mang bi, vì vậy, tao sẽ dùng bi của chúng mày.

- Được! Bi thì tao không thiếu nên thoải mái cho mày dùng. - Đăng Triều sướng ra mặt khi không ngờ thằng này lại dùng bi của nó, vì vậy phần thắng trong tay nó đã chắc chắn hoàn toàn. Việt Bắc giơ tay ra, cầm lấy nắm bi cậu được đưa, tiếp tục nói thêm một câu, cả đám vừa đắc ý liền vội chột dạ:

- Tao muốn nói điều này, nếu như chúng mày gian lận để thắng tao, ngay lập tức, tao sẽ coi như chúng mày đã thua. Trận đấu sẽ huỷ, và... mày phải đưa tao cây bút ấy ngay lập tức. Đó là luật. Mày thấy sao?

Đăng Triều nhíu mày nhìn lại Việt Bắc, thằng nhãi này cũng không dễ gì bị đưa vào bẫy. Nhưng dù sao việc thắng hay thua, đối với nó chẳng quan trọng. Nó đồng ý với lời vừa rồi của Việt Bắc, thái độ mong chờ để xem cậu sẽ làm gì tiếp theo.

Việt Bắc không nói thêm gì nữa, cậu cầm chặt những viên bi trong tay, giơ lên cao rồi ném thật mạnh xuống đất trước sự ngỡ ngàng của cả đám. Hai thằng đàn em nhanh chóng che cho chủ của nó, quát lên khi không rõ tại sao Việt Bắc làm vậy.

- Mày làm cái gì thế? Sao ném bi của chúng tao?

Những viên bi tiếp đất quá mạnh, vỡ tan tành trên nền gạch cùng những vật kì lạ rơi ra ngoài. Việt Bắc cúi xuống, cầm vật đó lên rồi bình thản nói.

- Chúng mày nghĩ tao ngốc tới nỗi không biết là chúng mày chơi bẩn à? Tao là vua chơi bắn bi trong xóm, những thủ thuật để làm bi chệch hướng hay lệch quỹ đạo, tao thừa hiểu. Vì vậy chúng mày đã thua tao ngay từ đầu, giờ trả lại bút đi!

Hai thằng đàn em của nó cắn răng một cách tức giận, riêng Đăng Triều lại tỏ thái độ khác, mặt nó vẫn tỉnh bơ như không có chuyện gì xảy ra. Nó khoanh tay rồi nghiêng nhẹ đầu, cười khoái trá trước sự khó hiểu của cậu.

- Tao không trả đấy, mày định thế nào?

Việt Bắc hùng hổ tiến tới, hai thằng đàn em của nó ngay lập tức tóm lấy cậu, không cho cậu có cơ hội động vào chủ của chúng.

- Mày dám lật lọng kiểu đấy à? Mày trả cây bút lại ngay cho tao!

- Mày bảo mày thắng tao ngay từ đầu nhưng không phải, là tao thắng mày ngay từ lúc mày ra vẻ ta đây thách đấu với tao mới đúng. Cây bút vớ vẩn ấy hả? Để xem nào... - Đăng Triều giơ một ngón tay lên gõ nhẹ vào thái dương, giọng giễu cợt hơn nữa. Việt Bắc như phát điên. - ...tao vứt nó ở chỗ nào nhỉ? Chả buồn nhớ vào đầu nữa.

- Mày... thằng chó này! - Việt Bắc đấm hụt nó, hai thằng đàn em dùng sức quật cậu xuống đất, đấm đá túi bụi. Việt Bắc gồng mình phản kháng lại, một thằng bị cậu đấm vào bụng liền ngã bổ chửng, Đăng Triều cũng chẳng đứng nhìn nữa, nó cùng xông vào. Ba chọi một, Việt Bắc nằm bẹp dí.

Cậu không phản kháng nữa, cơn đau khắp cơ thể cùng sự đau đớn cả trong tâm hồn đã bao trùm lấy suy nghĩ của cậu hiện tại. Chưa bao giờ, Việt Bắc xấu hổ với bản thân, với mẹ và với Sim như vậy. Cậu thật vô dụng khi đã không thể giữ được lời hứa, vì vậy, đánh đấm lúc này còn có ý nghĩa gì?

- Chúng mày làm cái gì thế hả? - Bác chủ nhiệm hợp tác xã gào to khi trông thấy cảnh tượng hỗn chiến ở con hẻm, bên cạnh còn có Sim theo cùng. Cô bé chạy tới Việt Bắc, đẩy mấy thằng đang đánh cậu bầm dập mà ôm lấy, bật khóc thút thít khi gương mặt của Việt Bắc lại bầm tím nặng hơn hôm trước.

- Anh Bắc ơi... anh ơi... hu hu.

Việt Bắc khẽ mở mắt, hình ảnh của cô bé nhoè cả đi khi giọt nước mắt của cậu đã ứ đọng kín cả con ngươi. Cậu khẽ nói với giọng thất vọng.

- Anh xin lỗi... anh không giành lại bút cho em được...

- Không sao... em không giận anh... em thương anh lắm... hic... - Sim ôm lấy cậu chặt hơn vào lòng. Bác chủ nhiệm quát mấy thằng vừa đánh cậu, giọng tức giận thấy rõ:

- Bạn bè với nhau mà hành xử thế à? Ai dạy chúng mày thói côn đồ ấy?

- Trả lại bút cho tôi đi! - Sim nhìn thẳng vào Đăng Triều với tất cả sự căm hận, cô bé dường như đã mất hết sự ngây thơ và dịu dàng vốn có. - ... Bác ơi, chúng nó lấy cây bút của cháu, bác làm ơn thay cháu đòi lại đi bác. Anh Bắc vì muốn lấy lại bút cho cháu nên mới bị bọn chúng đánh như vậy. Bác giúp cháu với!

- Chúng mày trả bút lại cho con bé đi! - Bác chủ nhiệm ra lệnh, hai thằng đàn em của Đăng Triều khúm núm, khẽ liếc sang nó để chờ đợi.

- Vứt rồi! - Đăng Triều nói trống không, giọng nó tỉnh bơ, nhìn lại Sim một cách đắc ý. Bác chủ nhiệm lắc nhẹ đầu, ông lúc này đã hạ dần giọng nhưng vẫn rất nghiêm khắc.

- Dù cháu có là con của ai đi nữa, cháu cũng không được ăn nói với người lớn lẫn cư xử với các bạn như vậy. Cháu đi tìm lại bút cho em ấy đi.

- Sao phải tìm? Mày muốn bút thì tao cho cả đống, nhà tao không thiếu. À, nhưng loại như mày thì dùng mấy cái bút tao vứt đi thôi. Dùng mới thì phí lắm. Ha ha. - Đăng Triều lướt qua bác chủ nhiệm rồi ra khỏi con hẻm, hai thằng đàn em của nó lựa thời cơ cũng bám theo sau nó. Việt Bắc lúc này đã mê man, cậu có dấu hiệu sốt. Sim hốt hoảng.

- Bác ơi... người anh Bắc nóng lắm ạ.

- Để bác xem nào.

Bác chủ nhiệm cõng cậu trên lưng, cùng Sim trở về nhà của cô bé. Duy chỉ có một cậu bé vẫn đứng từ xa quan sát tất cả sự việc vừa rồi, lặng lặng xoay gót khi trong con hẻm không còn một ai nữa.