Ngủ cùng phòng
Bà cụ chống gậy, tiến tới với những bước chân chậm chạp, đôi mắt hằn đầy nếp nhăn cùng miệng bỏm bẻm nhai trầu. Cụ khẽ quay sang nhổ tạm vào ống rồi gật đầu chào hai mẹ con.
Bác bí thư ghé sát tai cụ vì cụ nghễnh ngãng, nói to một câu:
- Cụ ơi! Như đã báo trước là có gia đình từ Hà Nội sơ tán về đây, sẽ ở nhờ nhà mình, cụ chiếu cố cho họ nhé. Giờ con phải đi sắp xếp chỗ ở cho một số người khác ạ!
- Rồi rồi, cứ thoải mái ở. - Bà cụ gật gù. Bà Thoa cùng Việt Bắc cúi chào lễ phép, cố gắng nói to khi đã biết ý bởi hành động vừa rồi của bác bí thư.
- Dạ! Con chào cụ, mẹ con con từ Hà Nội về đây, xin làm phiền cụ một thời gian dài ạ!
Bà cụ gật gù, giơ tay tóm lấy cánh tay của bà Thoa với ý chào mừng, cụ sau đó cầm tay cô bé kia, giới thiệu qua một chút:
- Đây là hai đứa cháu nội nhà tôi, con này tên Sim, thằng này thì tên Lùng.
- Cháu chào bác ạ. - Cô bé và em trai bẽn lẽn cúi chào. Đôi mắt to tròn nhìn nhanh sang phía Việt Bắc rồi chớp nhẹ với ý cũng muốn chào cả cậu. Lần đầu tiên có con gái nhìn cậu như vậy khiến Việt Bắc khá ngại ngùng, cậu nhanh chóng quay mặt sang chỗ khác trong khi bà Thoa vẫn tiếp tục chào hỏi.
- Chào con, con và em con mấy tuổi rồi? Xinh xắn đáng yêu quá!
- Con năm nay lên mười ạ, em trai con thì lên sáu.
Tất cả sau đó cùng bước vào trong, trông thấy bàn thờ có treo ảnh đen trắng của một người phụ nữ, bà Thoa hiểu ngay hai đứa trẻ đã thiếu đi tình thương yêu của mẹ. Trước khi tới đây, bác bí thư có nói qua về hoàn cảnh gia đình nơi mà bà và con trai sắp chuyển tới ở nhờ. Trụ cột là ông Hoàng Văn Lâm hiện đang bận đi chiến dịch nên căn nhà chỉ có ba bà cháu ở với nhau.
Bà Thoa thắp một nén nhang để xin phép gia chủ một lần nữa. Sim sau đó nói nhỏ với em trai tạm ngồi cạnh bà nội, còn mình thì đưa bà Thoa cùng Việt Bắc vào trong buồng:
- Bác ngủ cùng với bà nội của con ở buồng này nhé ạ. Còn anh đây thì cứ ở buồng của con và em con.
- Thế... con và em con ngủ ở đâu? - Bà Thoa ngạc nhiên hỏi.
- Dạ... chúng con mắc võng ngủ ở gần chuồng lợn. Chúng con không sao đâu ạ, bà nội con nói những gì tốt nhất phải luôn để cho khách. Thật ra bà cũng muốn ngủ cùng bọn con ở chuồng lợn để nhường cho bác nằm nhưng bà nội sức khoẻ không tốt, đêm xuống dễ nhiễm lạnh nên con muốn bà ở trên nhà. Bác thông cảm cho gia đình con nhé vì nhà hơi chật.
Bà Thoa bỗng dưng áy náy vô cùng. Một cô bé chỉ mới mười tuổi nhưng rất hiểu chuyện và biết quan tâm tới mọi người lại càng khiến bà phải suy nghĩ. Việt Bắc cũng cảm thấy lấn cấn nhưng không biết phải nói ra sao. Cô bé vẫn nhìn cậu khiến cậu càng thêm ngại ngùng.
- Không được đâu con ơi, đêm xuống lạnh lắm, hai đứa mà ngủ ngoài chuồng lợn thì hai mẹ con bác đâu còn dám ở lại đây nữa hả con?
- Không sao đâu bác, con quen rồi ạ. Bác và anh cứ nghỉ ngơi nhé, con xin phép đi chuẩn bị cơm.
Sim chạy ù ra ngoài mặc cho bà Thoa chưa kịp nói thêm, trong căn phòng bé tí nhưng gọn gàng đâu vào đó chỉ còn lại hai mẹ con. Bà Thoa đặt tạm đồ đạc xuống đất rồi thì thầm với con trai.
- Tạm thời con nghỉ ngơi đi đã, thay quần áo rồi rửa mặt mũi. Có gì mẹ sẽ xem thế nào để hai chị em con bé ở trong phòng. Mình là khách nhưng cũng phải biết điều và biết ý con ạ.
- Con hiểu rồi ạ. - Việt Bắc cũng đặt cái túi đồ của cậu xuống đất. Phòng không có giường như nhà cậu, dưới đất đã trải sẵn chiếu cùng chăn gối được xếp gọn gàng. Chiếc bàn học cũ kĩ và xước xẹo đặt ở gần cửa sổ trông ra vườn sau nơi có chuồng lợn. Việt Bắc bước tới rồi nhìn xuống quyển vở nằm ngay ngắn trên mép bàn, nhẩm tên cô bé được ghi nắn nót trên nhãn với cảm giác khá lạ lẫm.
"Hoàng Thị Sim".
Cậu cầm quyển vở ấy lên rồi giở ra, những con chữ tròn trĩnh và nắn nót, thẳng tắp hàng lối khiến Việt Bắc phần nào ngờ ngợ ra dần tính cách của cô bé. Mẹ cậu khi xưa hay thuật lại câu của các cụ "nét chữ là nết người", vì vậy, người nào chữ đẹp thì có đức tính tốt. Nhưng cậu lại phản bác rằng chữ của bố mình xấu như gà bới mà mọi người trong cơ quan đều ngưỡng mộ và nói bố rất tốt tính, bà Thoa chỉ mỉm cười, nói đúng một câu duy nhất để rồi cho tới tận bây giờ cậu thi thoảng vẫn phải ngẫm nghĩ về nó.
- Chữ viết bộc lộ một phần đức tính của chúng ta, sau này khi lớn lên con sẽ hiểu.
- Đừng động vào vở của em! - Sim đang bê một rổ khoai sọ, hét lên khi nhìn về phía cửa sổ. Việt Bắc đang mải nghĩ bèn giật bắn mình, luống cuống trả quyển vở về vị trí cũ. Cậu nhìn lại cô bé, gương mặt xinh xắn tương phản hoàn toàn so với lúc nãy, đôi mắt ánh lên nét buồn cùng sự xấu hổ, lẳng lặng đi vào trong bếp mà không nói thêm lời nào nữa.
Việt Bắc vội chạy ra sân sau, bà Thoa đang được bà cụ bôi thuốc lên vết phỏng, ngạc nhiên khi thấy con trai lao đi mà không rõ lí do.
- Ơ? Con chạy đi đâu thế?
Tới trước cửa bếp, cậu gãi đầu gãi tai, không dám bước vào trong mà chỉ nói vọng vào khi cô bé vẫn đang cặm cụi đem khoai đi luộc.
- Anh... anh xin lỗi.
Sim lén nhìn cậu nhưng vẫn không nói câu nào, Việt Bắc tần ngần một hồi rồi bước vào trong khiến cô bé có chút ngạc nhiên. Cậu chủ động ngỏ ý giúp đỡ để mong được cô bé chấp nhận lời xin lỗi vừa rồi.
- Để anh giúp em nhé? Coi như là chuộc lỗi vì tự tiện động vào đồ của em...
- Không... không cần ạ. Khoai chín là xong rồi.
- Có cần bác giúp gì không con? - Bà Thoa xuất hiện ở cửa bếp khi lo lắng không rõ đã có chuyện gì, Việt Bắc trông thấy mẹ liền ra khỏi đó vì cảm thấy không tiện. Sim đáp:
- Dạ xong hết rồi ạ. Anh cũng vừa giúp con luộc khoai bác ạ.
Việt Bắc khựng lại khi vừa nghe câu vừa rồi, cậu cảm thấy bản thân thật ngớ ngẩn và vô duyên, chạy một mạch về buồng mà không dám ngoái lại. Bà Thoa liền cười tươi, hoá ra con trai bà cũng đã dần trưởng thành, đã biết san sẻ và hỗ trợ mọi người khiến bà mừng thầm trong lòng.
...
Bữa cơm tối ở làng quê chỉ có cơm độn khoai, nó quá đạm bạc so với cuộc sống của Việt Bắc lúc ở thành thị. Chi ít thì trong một tháng, cậu cũng được bố mẹ cho ăn vài bữa thịt lẫn cơm trắng và rau đầy đủ, nhưng hiện tại tình hình chiến tranh khó khăn như vậy, cậu cũng nhận thức được rằng việc đòi hỏi một bữa ăn mà cậu muốn chắc chắn là không thể.
Cơm nước xong xuôi, bà Thoa khẽ ra hiệu cho con trai dọn dẹp. Việt Bắc chưa kịp làm thì Sim đã nhanh tay hơn, cô bé lon ton bê bát lẫn nồi còn Lùng thì đỡ bà nội vào trong nhà. Trông thấy cô bé múc nước từ giếng, cậu không ngần ngại nữa mà lao vào, bắt đầu rửa bát.
- Ơ... để em làm cho ạ.
- Để anh giúp em. - Việt Bắc đáp lại, cậu vẫn lúi húi rửa trước sự ngỡ ngàng của cô bé. Sim ngồi xuống cạnh cậu, dội nước xuống chỗ bát cậu vừa kì cọ.
- Em vẫn còn giận anh hả? Anh xin lỗi mà.
- Em... không giận đâu ạ.- Sim ngập ngừng, Việt Bắc tạm dừng việc, cậu ngước lên nhìn cô bé mặc cho đôi tay bắt đầu tê cóng vì lạnh. Bắt gặp ánh mắt tò mò và chờ đợi từ cậu, Sim vội cúi xuống, đôi má bỗng hây hây đỏ tự lúc nào.
- Chỉ là... em cảm thấy xấu hổ khi có ai đó nhìn vào vở của em mà thôi.
- Sao em lại cảm thấy xấu hổ?
- Em... không có cơ hội đi học giống như anh. Em sợ... nếu như bị anh hay ai đó nhìn thấy, sẽ chê cười vì em đang tập luyện chữ...
Việt Bắc bỗng im lặng, cậu quan sát Sim trong khi cô bé đang bặm môi, cúi đầu xuống rồi tiếp tục tráng bát. Suy ngẫm một hồi, cậu lại tiếp tục hỏi cô bé khi cả hai đã dọn rửa gần xong.
- Em thích đi học hả?
- Dạ... dù các bác bên xã có tạo điều kiện cho em, nhưng bố em đi chiến dịch, nhà chẳng còn ai lao động chính, mà bà em thì già yếu rồi… nên là…
- Anh hiểu rồi... - Việt Bắc không nói thêm gì cả, cậu lúc này có chút hổ thẹn với chính bản thân, bèn đứng dậy, cầm lấy chồng bát đã xếp ngăn nắp rồi đưa lại cho Sim, cất tiếng một cách nhẹ nhàng. - ...em hộ anh cất nó đi nhé, vì anh không biết chỗ cất ở đâu.
- Em cảm ơn anh ạ. Để em làm nốt cho. - Sim đỡ lấy, đôi tay nhỏ bé vô tình chạm vào tay cậu. Một cảm giác rất khó tả khi lần đầu tiên cậu được tiếp xúc như vậy với con gái dù trong lớp cũng có khá nhiều các bạn nữ.
Trông thấy Sim bước vào trong bếp, cậu khẩn trương vòng ra chỗ chuồng lợn, quyết định thực hiện điều gì đó cho cô bé mà cậu vừa nảy ra trong suy nghĩ...
...
- Mẹ giúp con một lát được không ạ? - Việt Bắc ôm lấy chiếc võng cậu vừa lấy ở sân sau, bà cụ đã đi ngủ từ lúc nào vì người già thường ngả lưng rất sớm. Chỉ còn thằng Lùng đang chơi trò giật dây được chế từ hột xoài quay tít thò lò rồi cười khúc khích trước sân.
Bà Thoa cẩn thận bước xuống giường để tránh đánh động bà cụ. Theo con trai vào trong phòng rồi hỏi:
- Con muốn làm gì thế?
- Con định buộc cái võng vào trong phòng để hai em ngủ trong này. Còn con sẽ nằm dưới đất. Mẹ giúp con nhé, tranh thủ Sim chưa vào trong đây.
Bà Thoa ngỡ ngàng một hồi khi vừa nghe từng lời của con trai, xoa đầu cậu rồi đáp lại trong sự hạnh phúc nghẹn ngào.
- Con trai mẹ hiểu chuyện rồi đó, con làm như vậy là đúng lắm.
Khi võng được buộc chắc chắn, Việt Bắc mỉm cười khi căn phòng cũng không tới nỗi quá chật. Bà Thoa sau đó về lại buồng ngủ của bà cụ, vừa chuẩn Sim bước vào, cô bé ngạc nhiên khi đi tìm võng từ nãy giờ mà không thấy.
- Anh treo võng trong phòng làm gì thế ạ?
- Em và Lùng cứ nằm trong này cùng anh, đêm xuống lạnh lắm. Anh không muốn vì anh mà các em phải ngủ khổ sở như vậy.
- Nhưng mà... như thế sẽ chật lắm... - Sim ngập ngừng, Việt Bắc ngay lập tức nằm xuống chiếu được trải sát mép bàn, cậu muốn chứng minh rằng vẫn đủ chỗ để nằm.
- Không hề chật. Em với Lùng cứ ngủ trên võng nhé.
Việt Bắc quay mặt vào trong, cậu kéo chăn lên rồi cố gắng chìm vào giấc ngủ sau một ngày dài đã mệt mỏi. Sim nhìn bóng lưng cậu một lúc rồi khẽ mỉm cười, cô bé bước ra ngoài, cẩn thận dắt em trai vào buồng rồi ra hiệu im lặng.
Màn đêm dần buông xuống với cơn gió mùa rét cóng thổi ù ù phía ngoài. Căn nhà nhỏ của cô bé Sim từ lúc này, bỗng dưng ấm áp tới lạ khi tất cả đều ngủ ngon lành và thoải mái cho tới sáng hôm sau.