Chương 9

NHẬT KÝ ELENA VOSS

Ngày 04 tháng 08 năm 2024 - Ngày 05 tháng 08 năm 2024

 

04/08/2024 - 18:21

 

Tôi nhìn ba dòng chữ thêm vài giây. 

Không có bằng chứng cho thấy ba hiện tượng trên có liên quan.

Tôi gạch chân dòng cuối cùng. Rồi đóng sổ. Có những lúc, cách duy nhất để một nhà khoa học không tự biến một câu hỏi thành một câu trả lời là biết lúc nào nên dừng lại.

Tối hôm đó chúng tôi ngủ khá ít. Không phải vì có chuyện gì xảy ra. Chính xác hơn, không có chuyện gì xảy ra cả.

Không tiếng động lạ. Không tín hiệu bất thường. Không thêm dấu hiệu nào từ Specimen A-01. Cảm biến 37 Hz vẫn ghi nhận được ở mức thấp, nhưng ổn định. Dòng nước không thay đổi.

Sự yên tĩnh ấy đáng lẽ phải khiến tôi dễ chịu. Nhưng ở dưới lòng đất, yên tĩnh không bao giờ hoàn toàn giống yên tĩnh trên mặt đất. Nó không có tiếng gió qua cây. Không có côn trùng. Không có tiếng xe ở xa. Không có tiếng người hàng xóm. Chỉ có tiếng thiết bị của chính mình. Và tiếng thở.

 

05/08/2024 - 06:12

 

Chúng tôi rời Camp 1 lúc 06:12. Tôi là người đi đầu. Martin đi ngay phía sau. Sara và Nikolai ở giữa đội hình. Tom mang phần lớn thiết bị lấy mẫu sinh học. Daniel ở cuối, kiểm tra nhịp di chuyển và tình trạng của từng người.

Từ khoảng 917 m trở xuống, địa hình thay đổi chậm nhưng liên tục. Không có một đường ranh rõ ràng. Đó là điều đầu tiên tôi nhận ra. Không có khoảnh khắc nào mà chúng tôi có thể đứng lại và nói:

“Đây là một tầng mới.”

Thay vào đó, nền đá bắt đầu nghiêng nhiều hơn. Các khoảng trống lớn dần biến mất. Những hốc nhỏ hai bên vách thưa hơn. Trần hang thấp xuống từng chút một. Rồi lại cao lên. Sau đó lại thấp xuống.

K-17 giống một cái phễu khổng lồ, nhưng phần dưới của cái phễu không đơn giản là một đường thẳng. Nó giống một hệ thống được ép lại từng lớp.

Như thể khối đá khổng lồ bên trên đang dần dồn toàn bộ không gian về một điểm. Khoảng 500 m trở lên, ánh sáng tự nhiên vẫn còn đủ để phân biệt phương hướng. Sau đó ánh sáng biến mất. Đến Camp 1, chúng tôi đã hoàn toàn phụ thuộc vào đèn. Từ đây trở xuống, điều đó càng rõ rệt.

Tôi quay đầu lại một lần. Chỉ một lần. Phía sau chúng tôi là một dải tối kéo dài ngược lên phía trên. Không còn nhìn thấy mặt trời. Không còn nhìn thấy miệng hố. Không còn bất kỳ dấu hiệu nào cho biết bên ngoài vẫn tồn tại.

Tôi quay lại.

“Ổn không?” Martin hỏi.

“ Em ổn.”

“Em nhìn phía sau hơi lâu.”

“Em chỉ kiểm tra phương hướng thôi.”

Anh không nói gì thêm. Tôi biết anh hiểu tôi vừa làm gì. Khoảng 10 giờ, độ dốc bắt đầu tăng rõ rệt. Chúng tôi phải dùng dây rất chậm rãi ở một số đoạn.

Không phải vì vách đá nguy hiểm bất thường. Mà vì khi xuống sâu, chỉ một sai sót nhỏ cũng bắt đầu có hậu quả lớn hơn.

Một cú trượt chân ở đoạn bằng phẳng có thể chỉ khiến người ta bẩn quần. Ở đây, nó có thể kéo theo cả người phía sau. Martin kiểm tra từng điểm neo trước khi cho người đi tiếp.

“Đi từng người.”

Anh nói ngắn gọn.

“Khoảng cách tối thiểu ba mét.”

Tom nhìn xuống khoảng tối phía dưới.

“Có ai từng nói với anh là anh rất biết cách làm người khác mất ngủ không?”

“Có.”

“Ai?”

“Anh đấy.”

Tom im lặng hai giây.

“...Hợp lý.”

Sara bật cười rất khẽ.

"Cậu đúng là cây hài nhân dân. Nhóm này không có cậu chắc tôi sẽ chết vì nhàm chán."

Tôi cũng cười. Một tiếng cười nhỏ giữa lòng đất. Rồi tất cả tiếp tục đi.

Đến khoảng 12:40, chúng tôi vượt qua vùng mà dữ liệu khảo sát trước đó dự đoán là cuối The Funnel.

Tôi dừng lại. Không phải vì chúng tôi nhìn thấy một cột mốc. Không có biển báo. Không có vạch sơn. Không có thứ gì có thể gọi là “ranh giới”. Tôi lấy máy đo độ sâu ra. Kiểm tra lần thứ nhất. Sau đó lần thứ hai. Nikolai đứng bên cạnh.

“Bao nhiêu?”

“Khoảng 1.100.”

Anh nhìn màn hình.

“Khớp.”

Tôi nhìn lên. Rồi nhìn xuống. Phía trước không giống một tầng mới. Nhưng cũng không còn giống phần trên nữa.

Hành lang đá trước mặt tiếp tục kéo xuống, rộng vừa đủ cho cả đội di chuyển, sau đó bắt đầu thu hẹp. Tôi lấy bản đồ khảo sát cũ ra.

Trên đó, đoạn 1.100-1.200 m gần như chỉ là một khoảng nối. Một đoạn chuyển tiếp. Không có tên. Không có mô tả chi tiết. Nhưng phía sau những con số ấy là một giả thuyết đã tồn tại nhiều năm. Một giả thuyết từng khiến các nhà địa chất tranh luận.

The Neck. Cổ họng của K-17.

K-17 lần đầu xuất hiện trong các hồ sơ địa chất từ năm trước. Ban đầu, nó được xem như một cấu trúc karst khổng lồ, hình thành qua quá trình hòa tan đá carbonate và sụt lún kéo dài. Một số khảo sát bề mặt cho thấy miệng hố có kích thước khoảng 870 m.

Con số đó từng khiến rất nhiều báo cáo gọi K-17 là một trong những hệ thống sụt karst lớn đáng chú ý nhất khu vực.

Nhưng vấn đề nằm ở dưới. Các phép đo địa vật lý không cho ra một hình ảnh thống nhất. Một số mô hình cho thấy cấu trúc tiếp tục mở rộng bên dưới.

Một số khác cho rằng hệ thống sẽ thu hẹp nhanh chóng và chuyển thành mạng hang ngầm. 

Vấn đề là chưa ai xuống đủ sâu để kiểm chứng. Thời gian sau đó, các nhóm khảo sát chỉ có thể dựng mô hình bằng dữ liệu địa chấn, trọng lực, radar xuyên đất và các phép đo gián tiếp.

Từ những dữ liệu ấy, tôi từng đưa ra một giả thuyết. Nếu cấu trúc K-17 thực sự tiếp tục xuống sâu như mô hình địa chất cho thấy, thì nó không thể duy trì hình dạng phễu mãi.

Áp lực địa chất, cấu trúc tầng đá và hệ thống dòng nước ngầm sẽ buộc không gian phải chuyển dạng. Tôi gọi vùng đó là The Neck. Không phải vì tôi biết nó tồn tại. Mà vì đó là cấu trúc hợp lý nhất để giải thích cách những dữ liệu phía trên kết nối với các mô hình phía dưới.

Một vùng cổ chai. Một điểm thắt. Khoảng không gian mà toàn bộ hệ thống phía trên phải đi qua trước khi tiếp tục xuống sâu. Tôi từng trình bày giả thuyết đó tại hội thảo địa chất. Có người đồng ý. Có người cho rằng mô hình của tôi quá phụ thuộc vào giả định về hệ thống thoát nước ngầm. Có người cho rằng K-17 có thể phân nhánh trước khi hình thành một “cổ chai” thực sự.

Một giáo sư già sau buổi thuyết trình còn nói với tôi:

“Nếu cô muốn chứng minh nó, hãy tự xuống đó.”

Tôi nhớ mình đã cười.

“Đó chính xác là kế hoạch.”

Lúc ấy tôi không nghĩ mình sẽ thực sự đứng ở đây.

 

14:17

 

Chúng tôi bắt đầu nhận thấy nước. Không phải hồ. Không phải thác. Một dòng nước ngầm nhỏ chảy dưới nền đá. Ban đầu chỉ là một lớp nước mỏng. Sau đó sâu dần.

Nó xuất hiện ở bên phải hành lang, len qua các khe đá rồi chạy về phía dưới. Tôi quỳ xuống. Chiếu đèn. Mặt nước phản chiếu ánh sáng thành những đường rung động nhỏ.

Tom ngồi xổm cạnh tôi.

“Lại gặp nhau rồi.”

“Tôi không nghĩ nó giống mẫu hôm qua.”

“Không giống à?”

Tom lấy thiết bị đo ra.

“Nhiệt độ vẫn quanh mức chúng ta đã thấy.”

“Lấy mẫu đi.”

“Đã rõ thưa tiểu thư xinh đẹp.”

"Anh toàn khen đểu tôi thôi, làm đi."

Sara nhìn dòng nước.

“Có vẻ nó đang mạnh dần lên.”

Nikolai cúi xuống.

“Không.”

Sara nhìn anh.

“Không?”

“Không phải dòng nước mạnh lên.”

Anh chỉ xuống nền đá.

“Độ dốc tăng.”

Tôi nhìn theo. Anh đúng. Dòng nước không cần phải mạnh hơn. Chỉ cần địa hình bắt đầu dốc hơn. Tôi đứng dậy.

“Đi tiếp thôi.”

 

16:03

 

Khoảng không gian phía trước bắt đầu thay đổi rõ rệt. Đây là lúc tôi biết giả thuyết của mình có thể đã đúng. Nhưng cũng là lúc tôi nhận ra mô hình trên giấy đã đơn giản hóa mọi thứ đến mức nào.

Hành lang không chỉ thu hẹp. Nó bị ép xuống giữa hai khối đá lớn. Trần hang cao dần lên, nhưng khoảng cách giữa hai vách lại giảm.

Đèn của sáu người quét qua những mặt đá kéo dài về phía trước. Tôi không thể nhìn thấy điểm cuối. Martin đứng phía sau tôi.

“Chịu được không gian này không?”

“Tại sao anh hỏi em thế?”

“Vì từ đây bắt đầu không còn đủ để đi lên dễ dàng nữa.”

Tôi nhìn hai bên. Anh nói đúng. Không gian vẫn đủ rộng để di chuyển. Nhưng nó không còn rộng theo nghĩa thông thường. Mọi chuyển động bắt đầu có tính một chiều.

Đi xuống. Đi xuống nữa. Và tiếp tục đi xuống. Tôi lấy máy đo khoảng cách ra. Kiểm tra vài vị trí. Rồi nhìn Nikolai.

“Đường kính bao nhiêu?”

“Khoảng bốn mươi mấy mét.”

Tôi im lặng. Không cần thêm gì nữa. The Neck. Không ai nói trong gần một phút. Tôi nghĩ cả sáu người đều đang cố xử lý cùng một cảm giác.

Không phải sợ. Ít nhất chưa phải. Đó là cảm giác nhỏ bé. Chúng tôi đang đứng bên trong một cấu trúc địa chất mà con người chỉ mới suy đoán bằng những đường biểu diễn trên màn hình.

Và bây giờ nó ở ngay trước mặt. The Neck không giống một cái hang. Nó giống một khe khổng lồ xuyên qua lòng núi. Hai vách đá dựng lên hai bên, kéo dài đến mức ánh đèn đội đầu không thể chạm tới phần trên. Ở một số đoạn, ánh sáng chỉ đủ soi ra vài chục mét đá trước mặt. Phần còn lại chìm vào màu đen. Nền đá dốc xuống thẳng đứng, kéo hút xuống tận dưới liên tục.

Dòng nước ngầm chạy sát một bên, lúc ẩn dưới các khe đá, lúc lại lộ ra thành một dải sáng bạc.

Không có thạch nhũ lớn. Không có hồ. Không có sinh vật nào. Không có bất kỳ thứ gì bí ẩn. Chỉ có đá. Nước. Độ sâu. Và một không gian quá lớn đối với sáu con người.

Tôi ngẩng đầu. Lần đầu tiên trong chuyến khảo sát, tôi có cảm giác mình đang đứng bên trong một thứ không thể nhìn thấy toàn bộ bằng mắt người.

Không phải vì nó vô hạn. Mà vì quy mô của nó vượt quá khả năng cảm nhận thông thường.

“Đẹp thật.”

Tom nói. Tôi nhìn anh.

“Anh vừa gọi cái này đẹp?”

“Ừ.”

Anh nhìn lên vách đá.

“Đẹp theo kiểu khiến tôi muốn về nhà.”

Sara bật cười. Daniel lắc đầu.

“Ít nhất cậu vẫn còn tiêu chuẩn sống.”

Tom nhìn xuống.

“Tôi đang cố giữ tiêu chuẩn sống đấy.”

Martin không cười. Anh nhìn đường xuống.

“Ngày mai sẽ khó khăn đây.”

Tôi gật đầu.

“Ừm...”

Không ai phản đối. Chúng tôi dành phần còn lại của buổi chiều để khảo sát một đoạn đầu của The Neck. Không đi sâu. Không phải vì chúng tôi không muốn. Mà vì hôm nay đã quá muộn. Tôi đánh dấu các vị trí quan trọng trên bản đồ.

Độ dốc. Dòng nước. Các điểm có thể đặt neo. Các đoạn nền đá không ổn định. Những vị trí có thể dựng trại. Sara kiểm tra tín hiệu.

“Tín hiệu với Camp 1 vẫn được.”

“Ổn định?”

“Chưa có vấn đề.”

Nikolai kiểm tra thiết bị đo địa vật lý.

“Không có gì bất thường.”

Tôi nhìn anh.

“Chắc chứ?”

“Trong giới hạn thiết bị.”

Tôi gật đầu. Câu trả lời đó khiến tôi yên tâm hơn một câu “không có gì”.

 

17:48

 

Chúng tôi chọn một khoảng nền tương đối bằng ở bên hông The Neck để dựng trại.

Không rộng. Nhưng đủ cho sáu người và thiết bị. Martin kiểm tra điểm neo. Sara dựng hệ thống liên lạc. Daniel kiểm tra nước uống và tình trạng của mọi người. Tom ngồi dựa vào ba lô, lau bùn trên đôi ủng. Nikolai vẫn đang nhìn xuống con dốc.

Tôi hỏi:

“Anh thấy gì?”

“Độ dốc.”

“Còn gì nữa?”

“Không.”

Anh trả lời sau vài giây.

“Chỉ là nó dài hơn tôi nghĩ.”

Tôi nhìn theo hướng anh đang nhìn. Ánh đèn trải thành những vùng sáng nhỏ trên nền đá. Xa hơn là bóng tối. Không có điểm cuối. Tôi không biết anh đang nói về đoạn đường trước mắt hay về toàn bộ K-17. Có thể là cả hai. Tối hôm đó, tôi trải bản đồ ra giữa trại.

Mốc 1.100 m. 

Mốc 1.200 m.

Mốc 1.500 m.

The Neck nằm giữa chúng. Khoảng 300 m trên giấy. Nhưng tôi biết khoảng cách thực tế sẽ lớn hơn rất nhiều nếu tính theo địa hình, độ dốc và tốc độ di chuyển.

Tôi ghi:

04/08: Camp 1 - 917 m.

Sau đó:

05/08: tiếp cận và khảo sát The Neck.

Tôi dừng bút. Sửa lại.

05/08: bắt đầu hạ xuống The Neck.

Từ “tiếp cận” không còn phù hợp. Chúng tôi đã ở đây. Ngày mai sẽ là ngày đầu tiên chúng tôi thực sự đi qua nó. 

Martin kiểm tra dây lần cuối.

“Đủ cho ngày mai.”

Sara ngẩng lên.

“Pin drone?”

“Đầy.”

“Thiết bị đo?”

“Đủ.”

Nikolai đáp mà không nhìn lên. Daniel kiểm tra túi y tế. Tom vỗ nhẹ vào ba lô mẫu.

“Đồ ăn cũng đủ.”

Tôi nhìn anh.

“Đó là thiết bị quan trọng nhất của anh à?”

“Trong trường hợp khẩn cấp, sinh học cũng cần năng lượng.”

“Anh nói như thể chúng ta sắp đi dã ngoại ấy nhỉ?”

“Không. Dã ngoại không có dây thừng dài thế này.”

Tôi cười. Nhưng nụ cười biến mất khi tôi nhìn xuống con đường phía trước. Ngày mai, chúng tôi sẽ bắt đầu đoạn hẹp nhất đã được mô hình hóa.

Khoảng 45 m. Dòng nước ngầm. Độ dốc kéo dài. Không gian hạn chế. Ít chỗ quay đầu. Và phía dưới nữa...

Station B. Một khoang mà chúng tôi chỉ biết tồn tại trên mô hình. Một khoảng trống lớn nằm sau The Neck.

Tôi không biết chúng tôi sẽ nhìn thấy nó như thế nào. Tôi cũng không biết thứ gì đang chờ ở đó. Nhưng ít nhất, ngày hôm nay không có gì bất thường.

Không có tiếng bước chân. Không có tín hiệu lạ. Không có Specimen A-01. Không có hiện tượng nào để giải thích. Chỉ có một điều khiến tôi không thoải mái.

Đó là lần đầu tiên kể từ khi bắt đầu khảo sát, tôi nhận ra rằng những con số trong báo cáo đã không còn đủ để mô tả nơi chúng tôi đang đứng.

45 m trên giấy là một con số. Nhưng khi đứng giữa hai vách đá cao hàng trăm mét, con số ấy trở thành một cái cổ họng.

Một cái cổ họng bằng đá.

Và chúng tôi chuẩn bị đi xuống bên trong nó. Tôi đóng sổ lúc 21:36. Trước khi ngủ, tôi kiểm tra danh sách thiết bị một lần nữa. Dây chính. Dây phụ. Neo. Thiết bị đo khí. Cảm biến địa chất. Máy đo độ sâu. Drone. Pin dự phòng. Thiết bị liên lạc. Bộ y tế. Nước. Thức ăn. Tất cả đều đủ.

Tôi ghi dòng cuối cùng:

Ngày mai, 06/08/2024, bắt đầu khảo sát sâu The Neck.

Tôi nhìn câu đó rất lâu. Rồi thêm một dòng bên dưới. Từ đây, tốc độ di chuyển sẽ giảm đáng kể. Tôi không biết tại sao mình lại viết thêm câu cuối.

Có lẽ vì tôi đã nhìn thấy con đường. Có lẽ vì tôi hiểu địa hình. Hoặc có lẽ đơn giản vì lần đầu tiên, tôi cảm thấy K-17 đang buộc chúng tôi phải thay đổi cách tiếp cận. Ngày mai sẽ không còn là chuyện đi xuống. Nó sẽ là chuyện tìm cách đi xuống mà vẫn có thể quay trở lên.

Tôi tắt đèn. Lần này, tôi nhớ bật lại đèn ngủ trước khi nhắm mắt. Bên ngoài lều, dòng nước ngầm vẫn chảy. Đều đặn. Bình thường. Và sâu bên dưới chúng tôi, The Neck tiếp tục kéo dài vào bóng tối.

- Elena