Chương 6

NHẬT KÝ ELENA VOSS

Ngày 03 tháng 08 năm 2024

 

21:37

Tôi bắt đầu viết những dòng này sau khi cả đội đã ổn định vị trí nghỉ.

Camp 1 nằm trong hốc ngang phía đông tuyến chính, ở khoảng 917 m. Ban đầu, nó không có gì đặc biệt. Nhưng sau vài giờ ở bên trong, tôi bắt đầu nhận ra nơi này có một cảm giác khác với phần hang bên ngoài.

Không gian đủ kín để giữ nhiệt, nhưng vẫn có một luồng khí rất nhẹ lưu thông qua khe sâu hơn. Nền đá tương đối phẳng, không ẩm, không có nước đọng. Ánh sáng từ đèn đội đầu chỉ chiếu được một đoạn ngắn trước khi bị bóng tối nuốt mất.

Chúng tôi đã kiểm tra hốc nhiều lần trước khi nghỉ. Không có dấu hiệu địa chất bất ổn mới, không phát hiện khí bất thường.

Về mặt thực tế, đây là một nơi khá tốt để ngủ. Nếu bỏ qua chuyện chúng tôi đang ngủ ở độ sâu gần một kilomet dưới mặt đất.

Ít nhất, theo tất cả những gì chúng tôi biết lúc đó.

Tôi đóng sổ lại.

Bữa tối đầu tiên dưới lòng đất bắt đầu bằng mì ăn liền, thịt hộp và vài thanh năng lượng.

Tom nhìn hộp mì trên tay tôi.

“Cô có biết thứ này chẳng có giá trị sinh học gì không?”

“Tôi biết.”

“Vậy sao cô vẫn ăn?”

“Vì tôi đói.”

Tom gật đầu, có vẻ hài lòng với câu trả lời.

“Lập luận khoa học.”

Sara ngồi phía đối diện, không ngẩng đầu khỏi thiết bị.

“Cậu mà còn nói nữa thì tôi sẽ cho cậu ăn mẫu nấm.”

Tom im lặng khoảng ba giây.

“...Tôi xin lỗi... đùa mà, đùa.”

 

19:14

“Anh vẫn nghĩ đám nấm kia là cùng một loài à?”

Tôi hỏi Tom khi cả hai ngồi gần mép Camp 1. Anh ấy đang xem lại mấy bức ảnh chụp từ chiều.

“Không biết.”

“Không biết?”

“Không biết thật.”

Tom phóng to một tấm ảnh.

“Đây là vấn đề. Nhìn bên ngoài thì có vẻ chúng thuộc cùng một nhóm, nhưng chúng ta chưa có mẫu đủ tốt để xác định.”

“Vậy tại sao lúc chiều anh nói là nấm?”

“Vì nó có cấu trúc giống nấm.”

“Đó là một câu trả lời rất vòng vo, anh biết không?”

“Cảm ơn cô vì lời khen.”

Tôi bật cười. Tom chỉ vào màn hình.

“Nhìn phần mép này.”

Tôi cúi xuống. Những cụm màu nhạt nằm trên nền đá, tạo thành các đường cong liên tục. Chúng không tạo thành vòng tròn hoàn chỉnh mà giống những cung tròn nối tiếp nhau. Khoảng cách giữa các cụm tương đối đều.

“Có thể là fairy ring,” Tom nói.

“Vòng tiên?”

“Ừ. Nhưng đừng gọi nó như thế trong báo cáo nhé.”

“Tôi định viết vòng tiên ngay vào đây.”

“Làm ơn đừng. Xin cô đấy.”

Tôi nhìn lại bức ảnh.

“Cơ chế?”

Tom đặt máy xuống.

“Thông thường, cái chúng ta nhìn thấy không phải toàn bộ cơ thể của nấm. Phần lớn hệ sợi nằm trong nền đất hoặc vật chất hữu cơ. Khi nó phát triển theo hướng xuyên tâm, vùng sinh trưởng có thể mở rộng thành vòng hoặc cung. Quả thể xuất hiện ở những khu vực thích hợp, tạo ra hình dạng mà mắt thường nhìn thấy.”

“Nhưng ở đây không có đất.”

“Có.”

Anh ấy gõ nhẹ ngón tay lên nền đá.

“Có một lớp vật chất hữu cơ rất mỏng. Không nhiều, nhưng đủ để hỗ trợ một hệ vi sinh vật nào đó. Có thể là mùn thực vật được nước mang xuống. Có thể là xác côn trùng. Có thể là vật chất hữu cơ tích tụ trong các khe đá.”

“Vậy chúng sống được ở đây?”

“Có khả năng.”

Tom nhìn về phía những mảng nấm ngoài vùng sáng.

“Hang sâu không có ánh sáng vẫn có hệ sinh thái. Nấm không cần quang hợp. Chúng lấy năng lượng từ chất hữu cơ.”

“Nhưng nguồn hữu cơ ở đây quá ít.”

“Đúng.”

Anh im lặng vài giây.

“Đó mới là thứ tôi muốn biết.”

Tôi nhìn Tom.

“Thứ gì?”

“Chúng lấy thức ăn ở đâu?”

Không ai trả lời câu hỏi đó.

 

19:42

Sara gọi chúng tôi.

“Đừng giẫm lên mấy cái cung nấm.”

Tom lập tức quay lại.

“Tôi có giẫm đâu.”

“Không phải cậu.”

Sara đang cúi xuống gần mép hốc.

“Có một cái ngay dưới chân tôi đấy. Chị ấy nói tôi.”

Tôi vừa nói, vừa khéo léo né cung nấm dưới chân, đi tới chỗ Sara.

Một cụm nấm nhỏ nằm sát vách đá. Chúng có màu trắng xám, thân rất mảnh, phần mũ gần như trong suốt dưới ánh đèn.

Sara dùng đèn chiếu xiên. Một lớp bụi rất mịn phủ quanh chân chúng.

“Bào tử?” tôi hỏi.

Tom tiến lại.

“Có thể.”

Anh ấy không chạm vào.

“Đừng lấy mẫu bằng tay. Để mai tôi lấy bằng dụng cụ.”

Sara gật đầu.

“Được.”

Tôi nhìn đồng hồ.

 

19:43.

 

Một ngày dài. Chúng tôi quyết định ăn tiếp.

 

20:16

 

Tiếng cạch đầu tiên xuất hiện lúc 20:16. Không lớn. Chỉ giống như một viên đá nhỏ va vào vách. Tôi ngẩng đầu. Martin cũng làm vậy. Hai chúng tôi nhìn nhau.

“Đá rơi?” tôi hỏi.

“Có thể.”

Anh đứng dậy. Tom vẫn đang ăn.

“Đừng nhìn tôi,” anh ấy nói. “Tôi không làm gì cả.”

Sara cười khẽ.

“Chẳng ai hỏi cậu.”

“Nhưng mọi người nhìn tôi mà.”

Martin soi đèn lên trần. Không có gì. Không có chuyển động. Không có mảnh đá mới. Chúng tôi tiếp tục ăn. 

Khoảng một phút sau, lại có tiếng cạch. Lần này gần hơn. Tom đặt thìa xuống.

“Có tiếng vọng.”

Nikolai đang kiểm tra thiết bị ở phía đối diện.

“Không.”

Tom quay sang.

“Không?”

“Âm thanh thứ hai không có cùng thời gian trễ như tiếng vọng từ vách phía trước.”

Tôi nhìn Nikolai.

“Anh chắc chứ?”

“Không hoàn toàn.”

Anh ngừng một chút.

“Nhưng đủ để tôi không gọi nó là tiếng vọng.”

Martin tắt đèn phụ. Cả Camp 1 chìm vào vùng sáng yếu của những chiếc đèn đội đầu. Không ai nói gì trong vài giây. Rồi một tiếng cạch nữa vang lên. Lần này từ phía sâu trong đường hầm. Tôi ghi lại. Không có thêm kết luận.

 

20:53

Tom quay lại với đám nấm.

“Có một chuyện hơi kỳ.”

Tôi nhìn anh ấy.

“Lại gì nữa?”

“Những cung này không hoàn toàn ngẫu nhiên.”

“Ý anh là?”

Tom đưa máy tính bảng cho tôi. Trên màn hình là ảnh chụp lúc chiều và ảnh vừa chụp cách đây vài phút.

“Nhìn khoảng cách giữa các cụm này.”

Tôi phóng to.

“Chúng gần như giống nhau.”

“Không hoàn toàn.”

Tom chỉ vào một đoạn.

“Nhưng sai số nhỏ.”

“Có thể do góc chụp.”

“Có khả năng đó.”

Anh ấy nói rất nhanh.

“Hoặc do chúng đang phát triển theo một gradient môi trường nào đó. Độ ẩm, chất dinh dưỡng, luồng khí…”

“Hoặc?”

Tom im lặng.

“Hoặc chúng ta chưa biết.”

Tôi gật đầu. Đó là câu trả lời tôi thích nhất trong một chuyến khảo sát. Ít nhất nó trung thực.

 

21:06

Sự kiện xảy ra lúc 21:06. Tôi không biết nên gọi nó là sự kiện. Có lẽ chỉ là một hiện tượng vật lý. Sara đang kiểm tra cảm biến môi trường thì toàn bộ những sợi nấm mảnh ở mép Camp 1 đồng loạt rung lên.

Không mạnh. Chỉ một chuyển động rất nhỏ. Như một lớp cỏ bị gió lướt qua. Nhưng trong hốc không có gió. Sara lập tức nhìn vào máy.

“Elena, có dao động áp suất.”

Tôi quay sang.

“Bao nhiêu vậy chị?”

“Rất nhỏ.”

“Có thể do chúng ta?”

“Không phải.”

Cô ấy nhìn màn hình.

“Nó không khớp với chuyển động của bất kỳ ai.”

Tom đã đứng dậy.

“Đừng chạm vào.”

“Tôi biết.”

Những sợi nấm lại rung. Lần này tôi nghe thấy một âm thanh rất thấp. Không phải tiếng ù rõ ràng. Chỉ là một cảm giác rung nhẹ truyền qua nền đá.

37 Hz.

Tôi nhìn Nikolai. Anh cũng đang nhìn máy đo.

“Có tín hiệu.”

Sara kiểm tra biểu đồ.

“37,1.”

Nikolai nói:

“37,0.”

“Cường độ?”

“Thấp.”

Tom ngồi xuống sát nền đá.

“Chúng đang phản ứng với nó à?”

Tôi nhìn anh ấy.

“Không kết luận như vậy.”

“Tôi biết.”

“Có thể chỉ là dao động cơ học.”

“ Biết mà.”

Tom cẩn thận hơn.

“Nhưng nhìn này.”

Một lớp bụi trắng rất mịn rơi khỏi vài cụm nấm. Không nhiều. Chỉ đủ để nhìn thấy dưới ánh đèn. Tôi lập tức lùi lại.

“Có thể là bào tử.”

Tom gật đầu.

“Khả năng cao.”

Sara kéo khẩu trang lên.

“Thế thì đeo mặt nạ vào.”

Tom nhìn cô.

“Cô luôn phá hỏng những khoảnh khắc khoa học.”

“Cậu muốn hít bào tử hang sâu vào phổi à?”

“Không.”

“Vậy đeo đi.”

Tom đeo khẩu trang. Tôi cũng làm theo.

 

21:11

37 Hz biến mất. Đột ngột. Những sợi nấm ngừng rung. Không có thêm bụi rơi. Tôi nhìn đồng hồ.

21:11.

Chưa đầy năm phút. Không ai bị ảnh hưởng. Không chóng mặt hay đau đầu. Không khó thở. Daniel kiểm tra nhanh các chỉ số của cả nhóm rồi kết luận:

“Không có gì đáng lo.”

Tom vẫn nhìn những cụm nấm.

“Có thể âm thanh làm rung cấu trúc quả thể, khiến bào tử rơi ra.”

Tôi hỏi:

“Nhưng tại sao lại cùng lúc?”

“Không nhất thiết cùng lúc.”

Tom chỉ vào một cụm.

“Âm thanh truyền qua đá. Những cấu trúc nhỏ có tần số cộng hưởng khác nhau. Nếu dao động đủ gần với đặc tính cơ học của chúng, chúng có thể rung.”

“Vậy 37 Hz là nguyên nhân?”

“Không biết.”

Tom ngước lên.

“Có thể là nguyên nhân. Cũng có thể hai chuyện chỉ xảy ra cùng lúc.”

Tôi gật đầu. Đó là điểm cần giữ nguyên. Tương quan không chứng minh quan hệ nhân quả. Tôi viết câu đó vào nhật ký.

 

21:24

 

Tôi đã hỏi Tom về nguồn gốc của nấm. Anh ấy nói điều khiến tôi thấy khó chịu hơn cả hiện tượng vừa rồi.

“Cô có thấy lượng vật chất hữu cơ ở đây ít quá không?”

“Có.”

“Vậy nếu chúng thật sự phát triển thành một hệ thống lớn…”

Tom dừng lại.

“Chúng phải có nguồn dinh dưỡng mà chúng ta chưa nhìn thấy.”

Tôi nhìn ra ngoài vùng sáng. Những cung trắng xám nằm im trên nền đá. Một số chỉ dài vài chục centimet. Một số kéo dài hơn. Chúng tạo thành những đường cong không hoàn chỉnh, biến mất vào bóng tối.

Tôi chợt nhận ra chúng không chỉ xuất hiện quanh Camp 1. Chúng kéo dài ra phía đường hầm.

Tôi hỏi:

“Tom.”

“Hm?”

“Anh đã chụp hết chưa?”

“Chưa.”

“Đừng đi xa.”

Anh ấy nhìn tôi.

“Cô lo à?”

“Tôi đang chỉ huy một đoàn sáu người ở độ sâu 917 mét đấy, và anh bảo tôi không lo sao?”

Tom cười.

“Đó là câu trả lời rất Elena.”

Tôi cũng cười.

“Và anh vẫn không trả lời.”

“Chính xác là chưa trả lời.”

Tom nhìn về phía bóng tối.

“Mai.”

“Mai tìm hiểu thêm.”

 

22:03

 

Mọi người đã bắt đầu nghỉ. Martin kiểm tra dây neo lần cuối. Sara đặt thiết bị liên lạc vào chế độ tiết kiệm. Daniel nhắc mọi người uống nước. Nikolai vẫn còn ngồi trước màn hình.

Tôi hỏi:

“Anh chưa ngủ sao?”

“Chưa.”

“Có vấn đề gì sao?”

“Không.”

Tôi đứng cạnh anh vài giây.

“Câu trả lời đó nghe không thuyết phục.”

Nikolai nhìn biểu đồ.

“37 Hz xuất hiện trước khi nấm rung khoảng 0,8 giây.”

Tôi im lặng.

“Anh chắc chứ?”

“Lần này khá chắc.”

“Vậy thì hợp lý hơn một chút rồi.”

“Ừ.”

Anh nói rất bình thản.

“Nhưng có một vấn đề.”

“Gì?”

Nikolai chỉ vào biểu đồ.

“Không có nguồn rõ ràng.”

Tôi nhìn đường tín hiệu. Một đỉnh nhỏ. Sau đó 37 Hz. Rồi biến mất. Không có dữ liệu đủ mạnh để xác định hướng truyền.

Tôi hỏi:

“Có thể là nước?”

“Không.”

“Động đất nhỏ?”

“Không có dấu hiệu phù hợp.”

“Thiết bị?”

“Có thể.”

Anh ngừng lại.

“Nhưng cả ba cảm biến đều ghi nhận.”

Tôi không hỏi nữa. Tôi đã quá mệt để tiếp tục suy luận.

 

22:31

 

Tôi đã không ghi lại chuyện xảy ra lúc 18:02 trong phần nhật ký chính. Tôi nghĩ mình cần nói rõ điều đó. Chúng tôi nghe thấy tiếng bước chân từ phía sâu hơn. Không phải tiếng đá rơi. Không phải tiếng nước. Ít nhất tôi không nghĩ vậy.

Martin cũng nghe. Chúng tôi đã thống nhất tạm thời không nói với những người còn lại. Không phải vì chúng tôi muốn giấu họ. Mà vì chưa có dữ liệu.

Tôi không muốn biến một âm thanh không xác định thành một sự kiện. Đặc biệt là sau đoạn video buổi sáng. Có thể chúng tôi đã nghe thấy tiếng vọng của chính mình. Có thể một khối đá rơi theo chuỗi. Cũng có thể địa hình ở sâu hơn truyền âm thanh theo cách chúng tôi chưa hiểu.

Có thể. Chỉ vậy.

Tôi sẽ kiểm tra lại vào ngày mai. Nếu nghe lại, tôi sẽ ghi âm. Nếu không nghe lại, tôi sẽ coi nó là một sai số quan sát.

 

23:07

 

Đèn chính đã tắt. Camp 1 chỉ còn ánh sáng đỏ yếu từ hai thiết bị. Tôi nằm trong túi ngủ, nghe tiếng thở của những người còn lại. Ở đây không có tiếng côn trùng hay gió, cũng không có tiếng nước.

Chỉ có những âm thanh rất nhỏ của một nhóm người đang cố ngủ trong một khoảng trống nằm sâu dưới lòng đất.

Tôi nghĩ về câu Tom hỏi lúc tối. Chúng lấy thức ăn ở đâu? Tôi không có câu trả lời. Tôi cũng không biết tại sao những cụm nấm lại phát triển thành những cung gần như đều nhau. Nhưng tôi nghĩ chúng ta sẽ tìm được lời giải. Mọi thứ đều có nguyên nhân. Chỉ là đôi khi chúng ta chưa đủ dữ liệu để nhìn thấy nó. Tôi vẫn tin như vậy.

 

23:41

 

Có tiếng cạch. Một tiếng duy nhất. Từ rất xa. Tôi không bật đèn. Không ai nói gì. Một lát sau, tôi nghe thấy tiếng Martin trở mình. Tôi không biết anh ấy đã tỉnh từ lúc nào. Tôi nhìn đồng hồ.

 

23:42.

 

Tôi sẽ không ghi thêm về chuyện này. Không phải tối nay. Ngày mai còn phải xuống sâu hơn.

 

-Elena