Chương 21 - Ấm áp bữa cơm gia đình: mọi người tích cực tác hợp tôi với nó

- Được chưa mấy đứa? Lên hết đi! Mấy ổng đói lắm rồi nè!

- Dạạạ! Tụi con lên giờ á!

- Thương ơi! Lên dần đi con! Hiếu nữa! Lên đây! Lẹ đi!

- Ủa thằng Hiếu mới thay đồ nữa hả con?

- Dạ, nãy con chơi ú òa với thằng khỉ kia nên mới vậy thôi, chứ xong con phải trả cho thằng Khoai kẻo hồi làm dơ của nó nó bắt đền.

- Ờ! Mấy đứa tụi bây cũng rảnh quá!

- Hiếu vô đây ngồi nè con! Rồi lát nữa mấy chị em phụ nữ ngồi gom hết bên đó nghe, để anh em chú cháu tụi tui ngồi bên này uống rượu cho nó dễ.

- Bắp ơi! Lấy thêm ly lên cho mấy chị em uống bia nữa nè!

- Dạ!

- Thôi! Chị em bên kia uống bia thì mấy anh em chú cháu tụi mình bên này uống rượu hén? Mà chú ba hôm nay có ngoại lệ được xíu nào không chú ba?

- Được anh tư. Nay cháu nó mới về, cả nhà mình lại đông vui như vầy mà không uống thì uổng quá đi chớ.

- Chính xác! Nè! Thằng Rô hay thằng Bo hôm nay làm “tay bầu” vậy?

- Dạ, chú đưa con! Để hôm nay con phải đo tửu với cái thằng khỉ này mới được á!

- Thằng Khoai đâu rồi? Vô nhà lấy thêm cho ba mấy cái muỗng với hai đôi đũa nữa đi con.

- Dạ ba.

- Xong chưa mấy đứa? Lên đi! Cả nhà mình cùng nâng ly một cái cho nó vui tới đêm nè!

- Dạ! Tới liền tới liền!

- Vô vô vô!

- Bé Len ngồi bên kia với chị Thương kìa con, mà ngồi nép qua đây xí để chị Bắp ngồi với anh Hiếu nữa.

- Chép ơi! Qua đây ngồi với mẹ, để chị hai ngồi đó với anh Rô.

Mọi người dần yên chỗ rồi, chỉ còn quỷ em tôi và con nhỏ Bắp, không biết hai đứa nó còn loay hoay cái gì ở trỏng mà chưa ra. Lúc ấy, dì vừa gọi bé Chép nhường chỗ cho quỷ em tôi nó ngồi cạnh tôi là ông Bo ổng liền đá chân tôi một cái, làm tôi phải quay qua dòm. Thế rồi không biết ổng nghĩ sao đó mà ôm vai tôi kéo lại phía ổng, xong ghé đầu hỏi nhỏ tôi rốt cuộc thì tình cảm thực sự giữa tôi với quỷ em là như nào, khi mà ổng đã nghe chú thím và thằng Khoai kể lại rằng quỷ em nó nói nó thương tôi. Hừm, tự nhiên bị ổng hỏi vậy, tôi thấy khó trả lời ghê. Bởi đúng ra tôi cũng chưa chắc chắn, nên mới đáp với ổng “Giờ em chưa có nói được”. Ổng hầm hừ với tôi, bảo vầy:

- Nếu mày mà coi nó như em gái thì phải chủ động tách nó ra, để cả mày cả nó còn có cơ hội tới với đứa khác. Chứ đi đâu cũng cứ kè kè như hình với bóng vậy; anh em chẳng phải, bồ bịch cũng không, cuối cùng là ra cái gì?

Ra cái gì á? Tôi cũng chưa biết nữa.

- Nè, anh là anh muốn tốt cho cả hai đứa bây nên mới nói thiệt đó. Có nghe câu “Tiền bạc [là phải] phân minh, ái tình [là phải] dứt khoát” chưa? Anh em cho ra anh em, mà cặp bồ cũng phải cho ra cặp bồ. Làm gì làm, mày cũng phải xác định rõ ràng với nó, cho nó một cái danh phận hẳn hoi; chứ cứ để nửa chín nửa sống vậy, tội nó chớ.

- Dạ... thực ra em cũng có nghĩ...

- Thôi từ từ, lúc khác nói. Nó ra rồi kìa.

Làm tôi bất giác quay qua để coi, thì quỷ em nó đã vỗ nhẹ lên vai tôi và ngồi vào chỗ, xong vừa cười tủm tỉm vừa lén đưa cho tôi coi con ốc bự chà bá đang nằm trọn cả lòng bàn tay của nó. Tôi không hiểu ý nó là gì, mới hỏi thì nó kêu đây là con ốc bự nhất nồi mà hồi nãy khi hai chị em nó xúc ra, nó đã nhắm từ trước và thó trộm để dành cho tôi ăn sướng miệng. Thiệt tình, tôi không ngờ nó lại quan tâm cho tôi đến cả những điều rất nhỏ mà tôi không thể nào nghĩ ra nổi. Lúc ấy, quỷ em nó vừa bỏ con ốc vào chén của tôi xong thì chợt nghe tiếng con nhỏ Bắp nó la “Trờ quơ!” ở phía đối diện, làm tôi phải ngước lên thì mới biết té ra mọi người đang lần lượt đổ dồn con mắt chú ý về phía tôi bằng cái vẻ...

- Ủa? Sao tự nhiên cả nhà...

Tới lượt ông Bo ổng chép miệng, rồi khẽ lắc lắc đầu nhìn chăm chăm hai đứa tôi và thở dài nữa chứ, xong ổng bảo với tôi vầy:

- Mày đúng là tốt số thiệt đó Rô. Cả cái mâm này không có ai được giống như mày hết trơn. Ngay tới anh mày đây nè, nhớ từ cái hồi thương nhau cho tới bây giờ, thiệt chưa có một lần nào mà chị mày quan tâm anh mày được như vậy đâu ớ.

- Tao cũng chưa bao giờ được Lương quan tâm vậy đâu á thằng khỉ.

- Hời ơi! Chú mày cũng chưa bao giờ được thím mày làm vậy nữa mà.

- Ờ, dì cũng chưa bao giờ làm vậy với dượng đâu á con.

Trời mẹ, có tới mức vậy không chứ?

- Đó thấy chưa? Nên anh mới biểu là mày phải tu mấy kiếp mới gặp được cái đứa nó quan tâm mày tới cỡ vầy ớ nghe! Nghĩ sao mà nó để ý, nó biết mày thích ăn ốc, nó nhớ, hen, để rồi cả cái nồi có mỗi con ốc bự ơi là bự, nó xúc được nó đem cho mày ăn là mày phải hiểu nó thương mày như nào rồi đó!

- Thôi! Còn ngồi đó mà cười nữa? Kiếm cái gì đáp lại cho em nó đi!

Hả? Đáp lại á?

- Thiệt tình! Chán anh tui ghê! Có biết người ta thích ăn cái gì hông?

- Có! Có! Càng ghẹ, càng ghẹ.

- Đó đúng ồi! Ít ra phải vậy! Đâu? Từ từ, để em coi. Dạ! Con xin phép cả nhà cho con lựa cái càng bự nhất nghe!

- Ời, lựa cho em nó một cái đi con.

- Đây nè Bắp nè, chắc cái này bự nhất rồi đó.

- Dạ chị. Anh Rô! Đưa chén cho em!

- Ờ, đây.

- Không! Chén của anh mà!

- Ủa nhưng anh có ăn đâu. Anh tưởng mày đưa cho Bống chớ.

- Trờ quơ! Nói đưa người ta là đưa nguyên cái càng cứng ngắc vầy á hả? Chứ anh ngồi không làm gì?

Má ơi! Con nhỏ này nó làm tôi quê thiệt chứ, nghe mọi người cười tôi nãy giờ mà tôi thấy quê thiệt luôn. Hiểu rồi, ý là bóc càng ghẹ xong đưa cho quỷ em nó ăn.

- Mà lột lẹ tay lên nghe! Xong đút cho em nó ăn luôn cũng được!

- Ha ha ha!

- Thôi! Quỷ Bắp làm quá nghe mậy! Để hai đứa nó tự xử đi!

Thiệt tôi cũng đến sợ nó. Hên có ông Bo ổng cản lại giúp tôi, chứ không nó làm tôi bỗng dưng cũng thấy run ghê chứ bộ. Cứ như kiểu hai đứa tôi vừa công khai với cả nhà về chuyện tình cảm để rồi mọi người hùn vô tác hợp vun vén không bằng. 

- Thôi được rồi, rượu bia đầy đủ hết rồi, giờ cả nhà mình trước khi cùng nâng ly thì cho phép tui được có đôi lời mở đầu đã nghen.

- Dạ!

- Mấy đứa! Trật tự, nhường cho ba nói xí. Nhường ba nói xí đã.

- Dạ dạ dạ. Ba nói đi ba.

- Ờ. Hôm nay nhân có thằng Rô là cháu tui nó mới về, tính ra cũng bảy năm hơn rồi á, cả nhà mình mới được một bữa sum họp như vầy mà hơi tiếc là thiếu mất ba nó. Nhưng thôi không sao, sắp tới sẽ còn đám giỗ của mẹ với anh hai nó nữa, chắc chắn còn vui hơn hôm nay rất là nhiều. Hổng biết mọi người thì sao, chứ tui vẫn còn nhớ cái ngày mà nó đi á. Lần đó, thiệt mọi người ai cũng lo lắng, ai cũng thương cho nó hết trơn. Giờ nó về thăm quê, thăm mọi người; dòm nó trưởng thành chững chạc vậy, công ăn việc làm cũng ổn, quyết định rời quê năm xưa coi như cũng đáng. Chỉ cần vậy thôi là đủ lý do để bữa nay cả nhà mình cùng nâng ly mừng cho cháu nó rồi. Trước tiên là chúc cho nó luôn luôn mạnh giỏi, kế nữa là chúc cho cháu nó công việc với cuộc sống ở nơi đất khách quê người sẽ gặp nhiều thuận lợi, rồi sau cùng là chúc cho cháu nó chuyện tình duyên sẽ sớm có cặp có đôi, hen. Ba cái điều chúc tốt đẹp đó, cả nhà mình cùng gom vô một ly này, cạn với cháu nó, được he!

- Dạ được!

- Vô vô vô!

- Rồi! Nâng ly nè!

- Một!!! Hai!!! Ba!!! Vôôô!!!

Vì chú đã có lời như vậy nên tôi nghĩ mình không thể cứ ngồi mà ăn vô tư. Thành thử sau khi uống cạn ly đầu tiên và chờ mọi người hạ ly xuống, tôi mới đứng dậy để...

- Dạ, trước khi cầm đũa, con cũng xin có đôi lời thưa với chú thím, với dì dượng, với mấy anh chị em.

- Ừa! Được, nói đi con!

- Bắp! Làm cái trò gì đó? Để im cho anh nó nói! Chọc anh nó hoài à!

- Dạ... nói thiệt là lâu nay... suốt bảy năm con ra ngoải tu nghiệp mà con chỉ biết có mình con thôi. Lo học rồi lo làm, con không có màng tới ba con với mọi người ở quê, ngay cả một lời chúc Tết, một lần gọi điện thoại về để nói chuyện, rồi hỏi thăm mọi người, con cũng không có làm được; trong khi... tới hôm nay về lại, con mới biết mọi người ở quê vẫn rất là yêu thương con, quý mến với mong nhớ con, thậm chí có người còn mong ngóng con từng ngày từng giờ, rồi còn tủi thân nhiều chuyện vì con nữa. Dạ, đó là lỗi vô tâm của con, con hổng có dám biện minh hay chối cãi cái gì hết ớ. Cho nên trước tiên là... con thực sự rất biết ơn tất cả mọi người, chú thím, dì dượng, mấy anh chị em, dù con ở xa cũng không có bỏ quên con chút nào; rồi kế nữa, con chỉ xin cả nhà mình, mong mọi người rộng lòng tha thứ cho con cái lỗi vô tâm đó. Từ nay trở đi con sẽ tự nghiêm khắc lại, sẽ chú ý quan tâm tới mọi người nhiều hơn, sẽ sống biết anh biết em, biết tới cái nghĩa của bà con họ hàng, để... dạ, để xứng đáng với tình cảm quý mến, yêu thương, cả tấm lòng bao dung mà nhỏ giờ con vẫn luôn được mọi người dành cho con rất là đặc biệt. Có được không mọi người?

- Ờ...

- Anh tư nói với cháu nó đi anh tư.

- Phải rồi. Ở đây anh tư lớn nhất, anh tư đại diện đi.

- Ờ, để chú thay mặt cả nhà nói với mày cái này nghe. Hồi đầu á, đúng là chú thím, dì dượng rồi cậu mợ mày, cả mấy anh chị em nữa, nói chung là mọi người không có ai bằng lòng cách mày xử sự hết trơn. Tại vì lúc mày bị như vậy, phải nằm viện hơn hai tháng trời, ăn Tết luôn ở trỏng, có mọi người lo lắng, quan tâm săn sóc cho mày cỡ đó; mà vừa ra viện được vài bữa là mày thình lình bỏ ra ngoải cái đùng luôn. Mặc dù mày cũng có nhờ ba mày gởi lời chào, ư mà như vậy nó hơi thiếu thành tâm quá, cho nên chú nói thẳng ra là hồi đó chú có giận mày á, ừm. Nhưng mà về sau, nghe ba mày nói lý do tại sao mày lại quyết định ra ngoải, rồi tâm trạng với nỗi niềm của mày vì chuyện của con bé đó, khi chú hiểu ra rồi là chú liền hết giận mày, ngược lại chú còn thấy thương mày hơn. Mọi người cũng vậy, khi đã hiểu ra lý do của mày, lại biết rõ hoàn cảnh của mày nó éo le trắc trở vậy, ai cũng... Ờ, nên là thôi, không có cần phải áy náy chuyện cũ nữa con nghe. Từ nay trở đi, ráng làm sao nỗ lực phấn đấu, phải phấn đấu không ngừng để có thể lo được tương lai cho mình thiệt là tốt, đặng còn có người cho ba mày về già được nương tựa, rồi là báo đáp cho những người mà mày cần phải báo đáp. Nhớ hen!

- Dạ, con nhớ rồi chú. Con cám ơn mọi người.

- Ừa. Được rồi, xong rồi đó. Giờ cả nhà mình cầm đũa đi, cứ tự nhiên đi, vừa ăn mình vừa nói chuyện.

- Dạ! Con mời cả nhà ăn cơm!

- Dạ, con mời chú thím tư với cô chú ba nghen!

- Ời. Ăn đi mấy đứa.

- Rồi, một đứa lớn nhất mời đại diện được rồi. Ăn đi.

- Phải đó, chờ nguyên dàn mấy đứa bây xếp hàng mời hết chắc người ta ăn xong rồi có khi.

- Này là tại vì ông bà nội với tổ tiên nhà mình nhiều đời làm quan nên còn giữ mấy cái truyền thống gia giáo ngày xưa nè, chứ bạn bè con ở nhà tụi nó ăn cơm đâu có cần mời vậy đâu. Có nhà thì giờ cơm mỗi người ăn một nơi một giấc, có nhà thì cũng ăn chung nhưng chỉ cần chờ người lớn cầm đũa ăn cái là ăn thôi à. Nó dễ.

- Thì cũng chỉ có lời mời thôi, chi đâu khó nhọc. Với lại chú thấy có tiếng mời vậy nó làm bữa cơm gia đình cảm giác ấm cúng hơn, cũng tốt chứ đúng không cả nhà?

- Dạ, đúng đúng!

- Mà tính ra nhà mình là còn dễ đó anh Bo, chứ em thấy người miền ngoài mới cực á. Nói cả nhà nghe, như con có nhỏ bạn nhà trên Lâm Đồng mà gốc Nam Định học chung đại học nè, nó kêu ở ngoải mỗi lần ăn cơm là mấy đứa con cháu trong nhà đứa nào cũng phải mời hếếết từ trên xuống dưới chứ hổng có được im im mà ngồi ăn đâu, thậm chí gom thành “mời cả nhà” cũng không được phép nữa. Rồi hen, trước tiên là mời ông bà, tới ba mẹ, sau cùng tới anh chị em. Mà cực nhất là đứa em út chớ. Nếu bữa hôm đó mà có đám giỗ nữa thì thôi, mời một hàng dài ơi là dài, kiểu “Con mời ông bà ăn cơm, con mời hai bác ăn cơm, con mời ba mẹ ăn cơm, con mời chú thím ăn cơm, em mời anh chị ăn cơm”, nỗi mà mời xong cái là người ta đã ăn được mấy chén cơm luôn rồi ớ kìa.

- Gì mà khó khăn dữ vậy? Thiệt hông á?

- Dạ, thì nó nói vậy mà, chứ con có biết đâu.

- Trong đây có thằng Rô nó sống ở ngoải bảy năm rồi kìa, cả bé Len nhà chị tư nó cũng có quê ngoại ở miền ngoài nữa đó, hỏi tụi nó coi có đúng không.

- Có cái đó không Len?

- Dạ, mọi người hỏi ảnh coi chứ con hổng có để ý nên hổng có rành.

- Có không Rô?

- À, dạ không. Chắc nhỏ đó tấu hài cho vui thôi á, hoặc là cũng tùy nơi. Như con ra ngoải, Hà Nội, Quảng Ninh hay Phú Thọ thì cũng vậy, con cháu khi ngồi xuống mâm cơm đều bắt buộc phải mời người lớn nhưng không có lê thê tới mức đó. Thường nó theo kiểu “Cháu mời ông bà, con mời bố mẹ, cô dì chú bác cậu mợ, mời anh chị em dùng cơm ạ” là xong rồi. Với lại chỉ cần mời những người ngồi gần mình hoặc chung mâm thôi, cơ bản là những ai mình đang có thể giao tiếp được, chứ không nhất thiết phải đi từng bàn, tới mời từng người, nó sẽ thành ra rườm rà lộn xộn. Đó là khi có tiệc tùng đám xá, chứ bữa cơm gia đình thì còn ngắn gọn hơn. Như mỗi lần nhà cô dượng con ăn cơm thì con chỉ cần mời “Dạ, cô dượng với em ăn cơm” là được.

- Ờ, thấy chưa. Vậy nghe còn có lý.

- Mà thím nghe biểu người Hà Nội coi trọng lễ giáo lắm đúng không Rô?

- Dạ, cái đó thì đúng. Đất đô thành ngàn năm văn hiến mà thím, lại là trung tâm chính trị với ngoại giao nên lễ giáo với hình thức rất là quan trọng. Thành thử trong giao tiếp rồi giữ gìn mối quan hệ, hầu như mình phải chú ý nhiều quy tắc chuẩn mực mà nếu bỏ qua thì dễ bị người ta oánh giá với coi thường thôi.

- Vậy hả? Mày thí dụ cụ thể cho mọi người nghe thử coi.

- Dạ thì... Thí dụ như nãy Bắp nó xin phép mọi người lựa cái càng ghẹ bự nhất để đưa con lột cho Bống ăn, cái đó ở trong mình thì nghĩ thoáng, coi như chuyện nhỏ nhặt; chứ ở ngoải sẽ bị coi là vô lễ, kể cả là có xin phép rồi, mà đúng ra là không được phép xin như vậy luôn. Trừ khi chỉ có mấy anh chị em với nhau, ý là cùng lứa thì được; chứ nếu trong mâm mà có bề trên là phải dành cái ngon nhất cho người lớn tuổi nhất hoặc có vai vế cao nhất, sau đó nếu người này mà nhường cho ai thì người đó mới được hưởng thôi. Rồi mỗi khi mà có cuộc nhậu như vầy nè, mấy anh em tụi con là không có được phép ngồi chung với mấy cha mấy chú rồi tự ý chúc rượu hay cụng ly đâu, cái đó bị coi là hỗn hào. Bởi vậy nếu ít người thì thôi không nói, chứ nhiều người là phải ngồi tách mâm ra: vai vế hoặc thế hệ ông bà một mâm, cha chú một mâm, con cháu một mâm, để cho nó có tôn ti trật tự á cả nhà, mà cũng dễ nói chuyện với nhau nữa.

- Ừm, cũng đúng. Như đời ông bà toàn thích nói chuyện thời chiến tranh, thời bao cấp; chứ tụi con nít nó đâu có biết mấy cái đó, toàn nói chuyện thầy cô bạn bè thôi à; ngồi chung mâm với nhau cũng không tiện.

- Nhưng nhà mình con thấy vẫn tiện mà.

- Thì đâu phải nhà ai cũng như vậy. Với lại mình ngồi chung mâm nhưng cha chú vẫn một bên, con cháu vẫn một bên, chuyện chung chuyện riêng đều dễ nói với nhau hết, đâu có vấn đề gì.

- Ờ. Rồi ở ngoải người ta qua lại với xã giao thì làm sao hở Rô? Có khắt khe cái gì không?

- Dạ, cái này ở ngoải người ta cũng cầu kỳ hơn trong mình á chú. Thí dụ như hôm nay nè, nếu ở ngoải là thằng Hiếu nó phải bận quần dài, có thể là jean hoặc ka-ki hay quần tây cũng được, túm lại là hổng có được bận xà lỏn; còn áo thì ngắn tay hay dài tay tùy ý, miễn sao cho nó chỉnh tề một chút, nếu không sẽ bị nhà vợ tương lai chê là xuề xòa cẩu thả, không có tôn trọng nhà vợ. Còn chú thím với dì dượng thì không tới nỗi phải bận đồ như công sở nhưng cũng phải làm sao cho đủ lịch sự, chứ mà bận giống kiểu “ở nhà” quá cũng sẽ bị coi là người không biết chăm chút vẻ ngoài cho đàng hoàng tử tế khi đi ăn cỗ. Dạ, ở ngoải kêu đám xá tiệc tùng hay mấy bữa cơm sum họp như vầy là “cỗ” nè. Mà đó là ở Hà Nội, mức độ nó sẽ tùy theo tầng lớp trung lưu rồi thượng lưu nữa; chứ tầng lớp bình dân thì con thấy cũng thoải mái hơn, na ná như mình. Ở mấy nơi khác như trên Phú Thọ hay dưới Quảng Ninh thì nhà giàu người ta cũng có phong cách thượng lưu thôi, mà không bằng đất Thủ đô; còn lớp bình dân thì khá là dễ, nó dân dã gần y chang mình á cả nhà. Nhưng nhìn chung thì ở ngoải có xu hướng coi trọng hình thức với vẻ ngoài hơn ở trong mình á: làm gì làm, ở đâu ở, giàu nghèo chi không biết, nhưng khi tới nhà ai mà mặt mũi tóc tai chải chuốt với ăn bận chỉn chu thì người ta vẫn ưng mình hơn. Kế tới là tác phong rồi lời ăn tiếng nói của mình nữa. Ở trước mặt người ta, dáng đi dáng đứng, cả cách mình ngồi cũng phải biết ý biết tứ, giữ trước giữ sau để khỏi vô tình gây mất thiện cảm. Chưa kể người ta còn có thói quen dòm vô dáng dấp của mình để bàn luận về nhân tướng học, có thể là lấy chuyện làm quà mà cũng có thể trong lòng người ta có oánh giá mình qua đó nữa nghen. Hổng phải vì người ta thích xoi mói dung mạo, mà để người ta cân nhắc coi nên kết giao hay đối xử như thế nào, có nên làm thân không hay nên đề phòng giữ khoảng cách. Cái này do nhiều người tin rằng “Tâm sinh tướng” là có thiệt, bất chấp dân gian vẫn có câu “Đừng trông mặt mà bắt hình dong”. Thành thử nếu mình để lộ cái gì mà bị cho là người thô thiển, sỗ sàng, tâm tính xấu xí hoặc bất thiện, người ta sẽ có ý coi khinh hoặc sẽ xa lánh. Còn nói năng thì nên suy nghĩ rồi hẵng lên tiếng kẻo dễ gây mích lòng; bởi không ít người mỗi khi không ưng với ai, người ta hay dùng kiểu văn chương thâm thúy để bóng gió nên đâm ra ai cũng bị nhạy cảm với vấn đề này. Nếu mình vô tình lỡ miệng nói cái gì đó mà làm người ta phải nghĩ ngợi, người ta liên tưởng là cũng dễ bị người ta hiểu lầm lắm nghe. Cho nên tốt nhất là có sao cứ nói vậy, nói đơn giản thôi; nhưng không nên bộc trực với thô thiển quá, kẻo người ta hổng có ưa mình. Đặc biệt khi nói chuyện với khách quý, với đối tác hay đôi bên sui gia, họ phải lựa lời nói rất là kỹ, sao cho thiệt khéo léo, nếu không sẽ dễ bị nhiều người lôi ra bình xét làm cho mình nếu nghe được cũng ê mặt.

- Cha! Đúng là khó dữ hen.

- Mà cụ thể như nào mày thí dụ thử cho chú với cả nhà nghe coi Rô.

- À, dạ. Thí dụ một lần, ở trong xóm cô dượng con có con nhỏ dắt người yêu về ra mắt, cha đó chả có dáng đi hơi gấp mà bước chân thì ngắn, cái rồi ba mẹ con nhỏ chê, kêu là người này số vất vả lận đận, tâm tính lại hẹp hòi, rồi khuyên con nhỏ nên kiếm mối khác; đó là thí dụ cho trường hợp dòm người luận nhân tướng để coi nên đối xử ra sao. Hay một lần có người bạn của dượng Sơn tới chơi, cô út với một cô nữa là anh em bà con của dượng ở trên Phú Thọ cũng đang ngồi chơi ở phòng khách, chập hồi có cô hàng xóm ghé ngang qua nói chuyện, cái rồi cô út với cô em của dượng tiện đó ngồi xoay người hướng ra, vô tình quay lưng về phía người bạn của dượng á, cứ ngồi vậy một lúc lâu làm dượng phải nhắc khéo cả hai người, ý là ngồi như vậy hơi thiếu tôn trọng khách. Dạ, cái đó ở quê mình thì không sao chứ cô út kêu ở ngoải nhiều người người ta kỵ, như câu tục ngữ “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng” mà người ta thường nhắc nhở nhau vậy đó. Rồi còn vụ nói năng thì... Thí dụ một lần, cũng hồi cô út mới ra ngoải thôi. Cô út với dượng được vợ chồng người bạn của dượng mời ăn cơm khách, mà người ta làm thịnh soạn lắm, trong khi chỉ có bốn người ăn, nhắm chừng ăn không nổi; xong cái cô út cũng thực thà, vừa cười vừa nói nhẹ nhàng với người ta sao làm nhiều món quá, nó cầu kỳ mà tốn công, thay vì vậy thì để dành thời gian ngồi chơi với nhau cho nó tình cảm là được rồi, chứ hai vợ chồng cô út ăn uống cũng đơn giản. Đó, nó rất chi là chân tình chớ hổng có ý tứ xa xôi hay cái gì nghiêm trọng. Vậy mà vợ chồng cô chú đó giống như hổng có được vui, làm dượng Sơn phải đỡ lời cho cô út để người ta khỏi nghĩ này nghĩ nọ. Cái tới hồi về nhà, mặc dù dượng không trách; nhưng dượng kêu cô út lần sau nên tinh tế hơn, bởi nói như vậy rất dễ khiến người ta nghĩ mình đang có ý khỉa kháy chê đồ ăn dở, hay là chê cách tiếp đãi không vừa ý, khách không muốn ăn nên chắc chắn sẽ dư nhiều. Thành thử lúc đó chỉ cần nói đại loại bữa cơm hôm nay thịnh soạn là được, cũng là có sao thì nói vậy, nói một cách chân tình, nhưng không bị thẳng quá, vừa đủ để khỏi gây hiểu lầm với người ta; chứ ở ngoải mọi người dễ nhạy cảm với mấy lời nói kiểu ẩn ý bóng gió lắm nên mình phải cẩn thận.

- À! Hiểu rồi, hiểu rồi.

- Đúng là ở ngoải có những cái nó cũng khác mình quá ha.

- Hời ơi, nói vậy thì để làm quen bạn gái với lấy vợ miền ngoài coi bộ cũng khó á chứ đâu có dễ.

- Dạ, cũng không khó lắm, quan trọng là mình có thích nghi được với văn hóa địa phương hay không thôi. Nếu hiểu, rồi thích nghi được thì muốn làm quen bạn trai bạn gái hay lấy vợ lấy chồng ở ngoải cũng tốt mà. Tại người miền ngoài mặc dù người ta coi trọng việc giữ gìn truyền thống gia giáo ngày xưa nó hơi khắt khe một chút nhưng bù lại cũng có nhiều cái đáng để học hỏi với kết thân lắm chị. Chưa kể mấy cái em vừa nói, không phải ai ở ngoải cũng đều như vậy. Đặc biệt là người đồng bào thiểu số ở miệt trên á. Người ta thoáng hơn, thoải mái hơn, không có câu nệ hình thức hay phép tắc nhiều giống như người mình. Thậm chí em thấy có những cái còn dễ hơn người mình ở Nam Bộ nữa.

- Ời. Nói vậy chắc là Khánh nhà mình cũng phải có người yêu ở ngoải rồi chứ ha. Nhỏ Bắp nó vừa nói với chị xong nè, dòm em như vầy mà biểu không có người yêu là nó hổng có tin đâu đó; trừ khi ở ngoải người ta hổng có con gái thôi. Đúng hông?

- Dạ không. Đúng là không khó với con trai miền ngoài chứ với con trai miền trong như em thì vẫn khó á chị. Chí ít là bởi mình ở xa, ba mẹ người ta không có muốn gả; nên em cũng không dám cưỡng cầu.

- Ờ! Đúng! Riêng chú thấy... nói huỵch toẹt ra là như mày đó Rô, mày không có cửa làm rể Hà Nội hay Quảng Ninh rồi Phú Thọ đâu con; nên tốt nhất là mày về đây rồi cưới vợ đi Rô à. Chú nói thiệt, không phải mình chê bai hay xa lánh cái gì ở ngoải, mà cái này ý là suy nghĩ rồi lối sống của mình nó cũng có nhiều cái khác với người ta đó con. Ở đâu chứ riêng ở quê mình thì dễ chịu lắm, mà con gái tụi nó cũng đẹp người đẹp nết với dễ thương chứ bộ. Đây nè! Mày thấy không? Bé Bống nhà chú ba, cả bé Len là cháu của thím mày, rồi con nhỏ Bắp nhà ch... À thôi, con nhỏ đó bỏ qua nó đi, hổng có liệt nó vô đây được, thêm mắc cỡ.

- Ủa ba??? Ba nói gì kỳ vậy? Nghĩ sao con theo gen ba mà ba nói vậy là sao?

- Ờ he! Quên! Quên chớ!

Thiệt tình, tới chú cũng biết tấu hài nữa, làm cả nhà ngồi ăn mà vừa nghe chú nói vừa cười rúc rích vì hai cha con.

- Thôi, giỡn xíu cho vui, để ba đang nói tiếp cho thằng Rô nó nghe đã. Ý là con gái quê mình cũng có giá lắm chứ con, đã vậy ba mẹ tụi nó cũng rất chi là dễ. Đây, như cô chú ba nè, cô chú ba đâu có khắt khe cái gì đâu đúng không cô chú ba?

- Dạ, thì vậy mà bác tư. Tụi em hổng có yêu cầu con rể tướng mạo với gia cảnh phải đẹp trai hay giàu có cái gì trơn, chỉ cần nó thương con gái mình hết lòng hết dạ với lo tu chí làm ăn là được rồi.

- Ờ, thấy chưa? Mày ở với cô chú ba từ nhỏ, chắc mày cũng dư sức biết. Cô chú ba tánh tình rất là dễ chịu, lại bao dung rộng lượng cỡ đó đó, mày hổng có phải máu mủ gì mà coi mày như con luôn. Rồi bé Bống nhà cô chú ba nữa, hen. Hồi đầu chú thím cũng mong nó chịu làm con dâu nhà chú thím lắm á chớ; ơi mà thôi, thằng Khoai nhà chú nó không có cửa. Nhưng còn mày, chú lại nghĩ là nếu không có cửa lớn thì chắc cũng được cái cửa sổ đó con; thành thử... Im! Mấy đứa hổng có được cười nghen, để ba đang nói chuyện nghiêm túc. Ừa, quan trọng là mày phải nỗ lực, mày phải phấn đấu, ráng mặt dày cua em nó đi coi, biết đâu em nó chịu mày thì sao.

- Ùi ui ba ưi! Ba phải hỏi thử coi Bống nó có cho ảnh cua không đã chứ.

- Đó, rồi, Bống, bác tư nói vậy đó, có chịu cho anh Rô cua không con?

- Dạ, cái này... Con xin lỗi hai bác tư với cả nhà, ai chứ ảnh là con chê. Dạ, con chê thẳng thừng nghe.

Ủa cái gì? Tôi cứ tưởng nó sẽ mượn dịp này để công khai mở đường cho tôi tiến tới với nó chớ, dè đâu nó làm không chỉ tôi mà cả nhà ai cũng phải ngớ người khó hiểu với nó luôn:

- Ủa sao lại chê?

- Nè! Có thiệt là em chê nó không? Để chị biết đường làm mai cho nhỏ em họ của chị á.

- Í thôi! Đừng chị ơi! Chỗ chị em với nhau em khuyên thiệt!

- Ủa sao vậy?

- Dạ, em là em nghĩ cho em của chị thôi, mai mối chi cho tội nghiệp người ta ra.

- Ha ha ha! Coi cái mặt ảnh đang dòm nó kìa!

- Hở? Nhưng mà tại sao mới được chứ?

- Dạ rồi, nhân bữa nay có mọi người cũng góp mặt, để em công khai nói thiệt với chị nghen, tại vì chị là chị chưa có tiếp xúc với ảnh bao giờ nên chị chưa có biết. Cái anh này nè, ảnh rất là nhiều tật xấu, mà tệ nhất là cái tật háo sắc, ha, cái tật mê gái của ảnh là số một. Bởi vì sao? Ngay từ khi tụi em còn nhỏ, em nói thiệt trần đời hổng có người anh nào mà hở ra cái là chôm chỉa đồ dùng học tập của em mình xong đem đi cho gái để lấy le với con nhà người ta như ảnh hết trơn hết trọi. Rồi ớ, giữa em mình với con gái nhà người ta là lúc nào ảnh cũng về phe bển trước nhất, bênh người ta bất chấp đúng sai luôn; mà là gái thôi nghe, chứ trai thì ảnh mặc kệ. Còn nữa! Nghĩ sao mà em có nguyên một đám bạn chơi thân mười mấy hai mươi đứa vầy nè, mà đứa nào ảnh cũng tia, cũng dòm ngó, suốt ngày chọc phá con gái người ta để tụi nó tới kiếm em mắng vốn hoài luôn chớ; không thì cũng lăng xăng đi làm hết cái này tới cái kia cho tụi nó, me xoài cóc ổi lấy được bao nhiêu là cho con người ta ăn hết trơn, trong khi em mình thì ngồi nhà trơ mỏ; đã vậy quà Quốc tế Thiếu nhi còn ăn chặn ăn bớt của con người ta xong bắt em phải đi xin lỗi với bù quà của em cho tụi nó nữa chứ! Tất cả những cái trò khùng điên đó đơn giản chỉ là vì ảnh muốn gây chú ý tới con gái nhà người ta thôi; mà không chỉ có một, càng nhiều đứa chú ý tới ảnh là ảnh càng khoái! Đó chị coi! Mê gái tới cỡ đó đó! Nỗi mà báo hại tới em mình suốt bao nhiêu năm phải “Ngậm bồ hòn làm ngọt” như vậy thì chị nghĩ coi có chấp nhận được cái con người của ảnh không?

- Ha ha ha ha!

- Ê! Đứa nào đang ăn mà cười thì nhớ giữ mồm giữ miệng lại đó nghe!

Thiệt tình cái con quỷ em này! Tôi cũng thua với cái đầu của nó luôn! Hổng biết nó soạn cái kịch bản này từ bao giờ mà kể mượt tới cỡ vậy nữa!

- Ui trời đất! Nói hổng ấy chứ nghe Bống nó kể mà chị đau ruột quá Khánh ơi!

- Len mày đỡ chị mày giùm anh cái! Bả cười mà bả sắp té rồi kìa lẹ đi!

- Má ơi là má! Đúng bó tay với hai anh em nhà ổng thiệt chứ bộ!

- Đó! Nói còn hùa theo mà cười chớ! Cả nhà thấy chưa? Ảnh đang cười hả hê con nè! Dòm cái mặt coi có tức không?

- A ui da! Có đâu! Anh cười hả hê Bống hồi nào đâu!

- Quá đáng lắm luôn! Bởi con mới nói, một cái con người như vầy, ai mà làm người yêu hay làm vợ của ảnh á, không phải khổ tâm khổ trí thì thôi coi như là mừng rồi chứ có dám mong ước gì được sung sướng với ảnh.

- Thiệt chớ! Hèn chi Bống nó chê mày là phải rồi đó Rô.

- Ơi mà chị hỏi chân tình nghe. Bống nó chê thiệt hay chê giỡn chị hổng có biết, nhưng dòm Khánh nó như vầy không thể không có bạn gái được. Nãy bé Bắp nó có nói rồi, giờ chính bé Len cũng vừa nói với chị như vậy, nên chắc ở ngoải hẳn nhiên phải có em nào rồi đúng hông? Nói thiệt đi để ở nhà rủi có đứa nó đang chờ đợi thì nó cũng còn biết đường mà nhận lời mối khác nữa chứ.

- Có đâu chị, em nói thiệt mà. Ở ngoải em toàn lo học với lo làm không à, thời gian đâu mà yêu đương hẹn hò chớ.

- Dạạạ! Đúng ồi! Chắc chỉ lo học với lo làm thôi nên chưa có thời gian nhắn tin cưa cẩm với cái chị nào hai mươi hai tuổi tên Vy ở Quận Hai Bà Trưng có ba làm chủ công ty thầu xây dựng đâu ha; rồi chắc cũng chưa đi coi mắt cái bà chị sinh năm 86 bằng tuổi làm kế toán ngân hàng là con gái của bạn bác Sơn đâu hở; lại còn cái con nhỏ Ngoan bạn thân với nhỏ Liên nữa chớ, chắc cũng chưa có chở nhau đi chơi bữa nào đâu hơ?

Ủa cái gì nữa vậy?

- Ha ha ha ha!

- Trờ quơ! Làm gì mà điều tra kỹ vậy Bống? Nhớ rõ thông tin từng người luôn mới ghê!

- Rồi! Vầy là thấy điềm rồi ớ nghe!

- Chưa đâu chị ơi! Chưa có hết với em đâu! Em còn biết chị Ban người Thái, quê ở Sơn La, học trường Ngoại ngữ là em gái của một anh học chung lớp đại học với ảnh ớ nghe. Rồi cái chị Hiền người Tày Tuyên Quang trong đội thanh niên tình nguyện mà có mấy lần ảnh làm người ta phải cúp học vì ảnh nữa chớ. Cả chị Lan bà con đằng nội của nhỏ Liên ở trên Phú Thọ nữa; hổng biết ảnh mấy bận lên chơi xong “Trêu hoa ghẹo nguyệt” kiểu gì mà làm con gái người ta phải quyết tâm thi đậu đại học đúng cái trường gần nhà cô dượng ảnh á, cho người ta được ở chung nhà cô dượng với ảnh bốn năm đại học luôn.

- Má ơi có thiệt không vậy?

- Ủa em làm gì có... A! A!

- Mày nè! Vậy mà nãy dám kêu là không có ai hết hả?

- Ui da! Em nói thiệt mà!

- Bo! Mày oánh nó thêm cho chị đi em! Hồi sáng chị hỏi mà nó dám gạt chị là không có ai hết đó! Oánh thêm đi! Mạnh vô! Chị ủng hộ mày!

- Ây! Dì ơi không phải vậy! Á! Á!

- Ha ha ha! Cho chừa cái tội! Này hổng ai muốn bênh đâu nghe anh Rô!

Chu cha má ơi! Tôi cũng đến sợ con quỷ em này luôn ớ! Chắc chắn là nó điều tra tôi từ con nhỏ em nhà cô dượng rồi, không ngờ cả hai chị em nó lại đồng lòng với nhau tới cỡ vậy luôn!

- Thôi được rồi, oánh nó vừa thôi, mắc công về Bống nó xót.

- Không sao đâu bác tư, lát về con còn oánh thêm chớ hổng có xót xa cái gì trơn trọi. Con nói thiệt với cả nhà mình chứ: người gì đâu mà vô tâm vô tình, lại còn vô duyên, khô khan khờ khạo, thiếu tinh tế, thiếu lãng mạn, thiếu cả hài hước, nhắn tin ớ thì kiệm lời, lúc nói chuyện thì toàn cù nhây với cà-chớn không mà hổng hiểu sao lắm người cứ thích đâm đầu vô chi không biết nữa!

- Ê! Mày coi thường thằng em của anh quá nghe Bống! Ít ra nó cũng được cái mã đẹp trai chứ bộ!

- Ùi ui! Đẹp trai mà tâm hồn “trơ đáy” thì cũng hổng có khác nào mấy bức tượng thạch cao để cho người ta ngắm thôi đâu đại ca ơi! Đã vậy giờ lại còn lòi ra cái tật xấu lăng nhăng đa tình nữa thì em nói thiệt, Bống nó cản chị Thương làm mai cho nhỏ em là đúng rồi đó!

- Dạ, chính xác! Chị Bắp hiểu em lắm nè!

- Rồi, được rồi, thì chị không có làm mai cho em chị nữa. Có cái, ngay tới bé Bống nó còn chê thì chuyến này coi bộ hơi bị căng rồi đó Khánh.

- Ờ, thím cũng thấy lo cho mày nữa đó Rô. Nếu tình hình mà cứ như vầy thì thôi, cuối năm sắm sửa quần áo đi bưng quả cho hai đứa nó đi là vừa rồi con ha.

- Trời ơi mẹ chọt đúng cái vết đau của ảnh làm ảnh đang ăn mà mắc nghẹn luôn kìa ha ha ha!

- Bống! Bống! Thằng Bo nữa! Hai đứa bây vuốt ngực cho nó đi, không nó nghẹn thiệt á!

- Ha ha ha ha!

- Nè! Bia của em nè! Uống đỡ đi cho nó trôi xuống!

Thiệt chứ, tôi cũng đến bó tay. Hên có ly bia quỷ em nó kịp đưa tôi chớ không thì... Chu cha tía má ơi! Uống có mấy ngụm mà đã quá trời quá đất!