Chương 1

Lẽ ra tôi đã không có chuyến đi này, đúng hơn là tôi chưa xác định. Tôi chưa muốn quay về chỉ vì tôi vẫn chưa thể quên được em.

Nhưng mãi về sau tôi mới biết, hóa ra định mệnh với em vẫn luôn an bài cho tôi những trái ngang mà cuộc đời tôi vấp phải. Và chuyến đi này là hành trình dài mà tôi bắt buộc phải thực hiện, để hoàn tất những gì tôi vẫn còn nợ người, nợ cả chính mình từ quá khứ tôi đã từng muốn quên.

Nam Bộ, Thành phố Hồ Chí Minh, 2012.

Hôm đó là một ngày đầu tháng 3, đang mùa nắng ở Sài Gòn, sau khi khám xong và cùng nhỏ bạn thân quay lại nhà nhỏ, tôi liền thu dọn hành lý để về Hóc Môn.

Từ đầu tới cuối, hai đứa vẫn vừa làm vừa nói chuyện. Nhỏ phụ tôi mang đồ ra ngoài chờ xe tới, tiếp tục nhắc tôi phải giữ lời hứa là sẽ vô đây dự sinh nhật của nhỏ. Nhỏ nói bữa đó sẽ có điều đặc biệt dành cho tôi. Nhỏ khuyên tôi đừng nên chối từ. Kỳ thực tôi không bị hấp dẫn bởi món quà đặc biệt mà nhỏ hẹn, tôi chỉ muốn đáp lại lòng tốt mà nhỏ đã giúp tôi nên tôi mới nhận lời thôi. Chứ thâm tâm tôi vẫn biết, hôm đó trong nhóm mấy đứa chơi chung ngày xưa sẽ có một người mà tôi không nên chạm mặt.

- Nhiên á?

- Ừm. Chắc bữa đó sẽ có Nhiên nữa đúng không?

- À, không, không có. Nhiên nó kêu nó mắc dạy lớp ôn thi rồi nên hổng có tới được. Khánh cứ yên tâm đi nghe.

Nếu vậy thì tốt. Hên tôi kịp nhớ ra, kẻo tới hồi sẽ khiến đôi bên cùng khó xử.

- Nhưng mà Khánh nè.

- Ừ, sao Ánh?

- Tới bây giờ Khánh vẫn chưa quên được hả?

Đây là lần thứ hai nhỏ hỏi tôi chuyện này, chỉ là cách hỏi có khác đi. Dường như nhỏ vẫn luôn quan tâm tới chuyện tình cảm của tôi trong khi rõ ràng nhỏ...

- Nè, cái này Ánh muốn chia sẻ chân tình với Khánh thiệt đó. Bảy năm vẫn cứ một mình vậy, Ánh cảm giác là Khánh chưa có quên được đâu đúng hông?

- Không, Khánh quên từ lâu rồi.

- Nếu vậy sao Khánh không muốn gặp Nhiên?

Hừ, đáng ra ngay từ đầu nhỏ đừng nên đề cập tới nó. Vốn dĩ tôi luôn muốn quên, nhưng chính nhỏ cứ tìm cách khơi lại làm tôi phải thêm bận lòng.

- Có những chuyện khó nói lắm. Căn bản là bữa đó Khánh không muốn vì Khánh mà ngày đặc biệt của Ánh lại mất vui thôi.

Tôi nói vậy, không biết nhỏ đang nghĩ gì mà nét mặt bỗng trầm tư, nhìn tôi ngập ngừng. Chuyện cũ của tôi; nhỏ biết, thậm chí có thể biết rõ là đằng khác. Cho nên từ khi hai đứa nối lại liên lạc qua Facebook với nhau, nhỏ đã luôn động viên tôi bằng những lời cảm thông rất nhẹ nhàng, đầy thiện ý và thành thực. Đó cũng là lý do tôi tin tưởng nhỏ, không ngại sẻ chia câu chuyện của tôi với nhỏ.

- Thôi, Ánh hiểu rồi. Mà xe cũng tới rồi kìa Khánh. Đi đường mạnh giỏi nghe!

- Ừ, bái bai Ánh nghen. 11 giờ trưa Chủ nhật tuần sau đúng không? Bữa đó chắc chắn Khánh sẽ tới.

- Ời! Nhớ nha! Ánh chờ tin Khánh lắm đó!

Tôi phụ bác tài cất đồ rồi lên xe và đóng cửa lại để vẫy tay chào nhỏ. Nhỏ cũng vẫy tay, mỉm cười đáp lại, nhưng sao ánh mắt như thấp thoáng nét buồn mà tôi đã từng vô tình bắt gặp mỗi khi nhỏ ẩn ý về chuyện cũ của tôi.

Ngay từ đầu, nhỏ là người chủ động nhắn tin cho tôi trước. Nhỏ đã hỏi thăm tôi rất nhiều, về cuộc sống, học tập và bạn bè, cả công việc. Cứ vậy chừng nửa năm, nhỏ có chuyến du lịch cùng ba mẹ ra Hạ Long chỉ để gặp tôi, cùng tôi ôn lại những chuyện cũ (theo lời mẹ nhỏ nói). Và nhỏ đã khuyên tôi trở về khám bệnh khi thấy vết sẹo tấy đỏ bất thường trên vai tôi, với lý do nhỏ có người thân là bác sĩ da liễu, nhỏ sẽ nhờ cô của nhỏ khám cho tôi tận tình. Thậm chí khi hai đứa xuống tới nơi, nhỏ lập tức thu dọn đồ đạc trong phòng của đứa em trai để cho tôi mượn, giúp tôi khỏi mất thời gian tìm thuê khách sạn ở bên ngoài.

Quả thực lòng tốt hiếm có và nhiệt thành của nhỏ, mãi cho tới bây giờ tôi vẫn chưa thể nào hiểu hết được. Rốt cuộc vì điều gì? Hà cớ gì nhỏ lại dành mối quan tâm đặc biệt đó cho tôi? Trong khi hai đứa tôi chưa bao giờ và có lẽ sẽ không bao giờ bước qua nổi ranh giới giữa hai người đã từng là bạn chơi thân với nhau thời trung học.

Tạm biệt nhỏ để tiếp tục hành trình mới trong chuyến đi đã dự định, tôi nhờ bác tài chạy xe thẳng về xã Tân Thới Nhì của huyện Hóc Môn.

Lúc ấy trời đã xế chiều, hoàng hôn đỏ sậm đang dịu dàng rưới mật nắng, không còn chói chang gay gắt như buổi giờ; làm hai mắt tôi thấy dễ chịu ghê. Ngồi trong xe, lặng nhìn qua ô cửa, tôi cảm giác nắng chiều ở Sài Gòn đang gợi nhắc cho tôi nhớ về những tháng ngày khi tôi còn gắn bó đường đời với mảnh đất quê tôi. Năm năm ở Quảng Ninh và Hà Nội, hai năm ở Trung Quốc đại lục với bốn mùa xuân hạ thu đông, tôi gần như quên hẳn nỗi háo hức mong chờ từng trận gió mát rượi sau cơn dông giữa tiết trời oi ả của hai mùa nắng mưa quê mình. Giờ được quay lại, tôi có hơi bỡ ngỡ. Sài Gòn thay đổi nhiều quá. Chẳng phải do thời tiết, khí hậu hay đường sá phố phường; mà bởi tâm hồn tôi nay đã khác, trầm tĩnh và lý trí hơn, không còn những suy nghĩ hấp tấp bồng bột như thời niên thiếu đó nữa. Có lẽ vì vậy mà bầu không khí hối hả bận rộn của Sài Gòn trong mắt tôi giờ đây cũng trở nên nhẹ nhàng và yên tĩnh hơn theo dòng suy tư khi tôi đang lục tìm từng mảnh ký ức buồn vui của những ngày xưa cũ.

Tìm một hồi, tôi bỗng thấy lòng mình bâng khuâng, cái cảm giác nhớ thương khó tả lắm.

Tuổi thơ “lầy lội” của tôi gắn liền với những hàng cau, vườn trầu chạy dọc theo các lối nhỏ, với những dòng kênh dài um tùm môn nước xẻ qua đồng ruộng và nếp sống dân dã của mọi người ở huyện Hóc Môn. Phần lớn kỷ niệm vui nhộn, hài hước, dễ thương của tôi cùng với lũ bạn và mấy đứa em tôi đều ở đó hết. Nhưng nơi khiến tôi phải nhớ tới nhiều nhất lại là những cung đường góc phố đông đúc tấp nập bên trong Sài Gòn này. Một nỗi nhớ đầy ám ảnh, day dứt, kết tinh biết bao phiền muộn, tới tận bây giờ vẫn chưa thể nguôi; chỉ bởi mối tình tuổi hoa phượng đầy cay đắng đã lấy đi của tôi quá nhiều tâm tư và ý chí. Cũng chính vì nó mà cuộc sống êm đềm của tôi thay đổi kể từ khi tôi quyết định chạy trốn thật xa khỏi nó, tới mức có thời gian tôi thấy Hà Nội vẫn chưa đủ giúp tôi quên đi hình bóng đen tối ở trong lòng nên phải tìm cách rời bỏ cả đất nước mình để du học bên tận xứ Trung.

Nhưng thôi, tạm thời tôi chưa muốn nhớ lại câu chuyện về nó làm gì, vì kết thúc của nó chẳng được tốt đẹp. Nếu bây giờ tôi kể cho anh em nghe, anh em cũng sẽ buồn lây với tôi thôi. Trong khi hiện giờ tôi muốn giữ cho lòng mình thanh thản, để tâm trạng tôi luôn vui vẻ khi được trông thấy những người thân yêu của tôi ở quê là ba tôi, ông anh con bác hai, bốn người nhà chú thím, cả gia đình dì dượng, rồi gia đình cậu mợ và có thể là lũ bạn “Trời đánh thánh đâm” chơi thân với tôi thời cấp II nữa.

Mặc dù có nhà cậu mợ tôi đang ở trong Sài Gòn, cậu là anh trai của mẹ tôi, cũng là người lớn tuổi nhất trong số bà con thân thuộc hiện tại (do bác hai tôi đã hy sinh hồi Chiến tranh biên giới Tây Nam và bác dâu tôi vì thương nhớ thành bệnh nên sau đó cũng mất); nhưng ba mới là người quan trọng với tôi hơn cả, nên tôi nghĩ mình phải về quê với ba trước, ừm, cho nó phải đạo.

Nói về ba tôi, từ sau khi mẹ và anh hai tôi qua đời, ba bị trầm cảm, chỉ ưa sống một mình. Có thời gian ba tìm tới cửa thiền để mong cởi bỏ hết những tội nghiệp và chướng duyên đi, rồi cởi bỏ luôn cả trách nhiệm thay mẹ tôi nuôi nấng tôi chớ. Tôi không trách ba tôi. Ba là thương binh hạng 2/4 từ sau chiến dịch lật đổ chế độ diệt chủng của Khmer Đỏ, bị mất một tay phải và con mắt phải nên gần như mất hết khả năng lao động. Thành thử tự lo cho ba đã khó, huống hồ còn phải lo cho tôi từ cái ăn tới giấc ngủ mỗi ngày. Nhưng sau này lớn lên tôi mới hiểu; còn trước đó tôi quá nhỏ nên không hiểu được tại sao ba tôi lại làm vậy, chỉ đoán ba quá đau buồn nên mới đi tu thôi; vả chăng tất cả anh em họ hàng thân thuộc đã nhận chung tay chăm sóc tôi rồi, nên tâm hồn vô tư của tôi thuở ấy không nghĩ ngợi gì tới quyết định kỳ quặc của ba tôi hết.

Thế là từ đó tới tận hôm nay, ý tôi muốn nói từ cái hồi mẹ và anh hai tôi mất lận á, ba tôi cứ sống một mình vậy. Dĩ nhiên ba vẫn giữ liên lạc và hỏi thăm tôi đều đều, nhưng tôi chưa nghe lần nào ba kêu than rằng ba cảm thấy buồn chán vì lẻ loi cô độc. Bởi thế, hồi còn ở quê, tôi ít khi về với ba, ngoại trừ hôm nào làm giỗ anh hai và mẹ; còn dịp nghỉ hè, nghỉ lễ hay thậm chí là ngày Tết, tôi hầu như ở nhà chú thím hoặc dì dượng. Tại ở bển, cuộc sống của tôi được thoải mái hơn; chứ nếu ở với ba tôi, ba hay đi lắm, phần lớn ba dành thời gian để học đạo trên chùa, mà bầu không khí trang nghiêm tịch mịch ở chùa tôi không hợp, lại còn phải ăn chay nữa, nên tôi chẳng muốn lên chùa theo ba tôi.

Tôi nhờ bác tài đưa tôi về tận nhà. Bấy giờ đã chiều muộn, dọc đường hai bên người ta lên đèn hết trơn rồi mà nhà tôi thì vẫn chưa thấy xíu xiu ánh sáng nào hắt qua khe cửa. Nom cái bộ này, dễ chừng ba tôi lại đi đâu đó uống trà đàm đạo với mấy người bạn cũ hoặc đang tu tâm ở chùa có khi. Tôi vốn dự trù tới khả năng ba tôi đi vắng, nên nãy ngồi trên xe cũng có gọi trước cho ba coi thử, nhưng máy bận. Thành thử tôi phải về nhà kiếm ba coi sao. Giờ như vầy...

- Ủa!? Ai đó? Tới kiếm bác ba Hưng hay gì vậy mấy anh mấy chú ơi?

A, hình như thằng em bên hàng xóm thì phải.

- Thằng Hoàng đó đúng không? Anh Khánh nè!

- Ế! Anh Khánh đó hả? Trời ơi! Mới về luôn hở anh?

Trùng hợp ghê, tôi cũng đang tính qua mấy nhà trong xóm tìm hỏi, mà gặp nó ở đây nên tiện hỏi thăm ba tôi luôn. Tôi vẫn mong ba đang chơi trong xóm để đêm nay cùng ba chuyện trò tâm sự; nhưng nó bảo ba đang tầm sư học đạo ở trên Lâm Đồng lận, chắc cận ngày giỗ của mẹ và anh hai thì ba tôi mới về.

- ... dạ, bác đi được hơn tháng rồi đó anh.

- À. Mà ba anh hồi hổm có được khỏe không?

- Anh khỏi lo, bác khỏe re à. Mà giờ anh... chắc là không có chìa khóa vô nhà đâu đúng không? Vậy qua nhà em ở tạm vài hôm cũng được, có gì từ từ gọi cho bác về sau.

- Ờ thôi, giờ anh qua bên dì anh luôn kẻo người ta đang chờ. Để ít bữa nữa làm giỗ anh hai với mẹ anh thì anh về đây chơi, nghen.

- Dạ. Ê mà khoan! Hổng ấy anh trả tiền cuốc cho bác tài đi, em mới về, cũng đang rảnh á, để em chở anh qua đó, nhân tiện anh em mình nói chuyện xíu cho vui, ha?

Cái này...

- Đi! Đi! Được á! Lâu lắm rồi mới gặp lại mà, để em vô lấy nước với nón bảo hiểm cho anh!

Nó chưa nói hết câu đã dựng xe để chạy biến vô trỏng; làm tôi chẳng kịp nghĩ nhiều, cũng phải theo lời nó luôn.

Nói thiệt là không riêng gì nó, ở xóm tôi, ai cũng tốt bụng nhiệt tình như vậy hết; nên tôi không có khách sáo. Sống từ nhỏ quen rồi, mọi người đối xử với nhau tình thương mến thương lắm nghe. Mà đó mới là người cùng xóm thôi đó, chứ anh em bà con của tôi còn tốt với tôi gấp mấy nữa.

Nhớ hồi xưa khi ba tôi lên chùa ở và nhờ cậy anh em họ hàng chăm sóc nuôi nấng tôi, mọi người không ai có một lời than phiền hay khó chịu gì. Mỗi gia đình dù không trực tiếp nuôi tôi thì ít nhiều cũng góp công góp của.

Thuở ban đầu, chú thím tôi là người nhận nuôi tôi. Ngặt vì khả năng kinh tế của chú thím có hạn, lại đang phải nuôi ông anh con bác hai tôi và nhỏ em đầu lòng trong khi thím chuẩn bị sinh thằng út nên mới nhượng tôi cho cậu mợ. Cậu mợ cũng muốn nuôi tôi. Bởi tuy đã có ba chị gái nhưng nhà rất khá giả, lại không có con trai và thương cho hoàn cảnh của cha con tôi lắm; nên mém nữa là tôi được vô Sài Gòn từ sớm làm con nuôi cậu mợ rồi. Vấn đề là hồi đó cô út cũng muốn nuôi tôi luôn. Cô tính không lấy chồng, nếu nhận tôi làm con nuôi thì ít nhất cô cũng được làm mẹ của một đứa cháu cùng máu mủ. Vậy là tôi lại về ở với cô út. Được thời gian, chừng đâu nửa năm hay mấy tháng chi đó, cô bất ngờ thay đổi ý định, đem lòng thương một người bây giờ là dượng đằng nội của tôi. Hai người lấy nhau, nhưng sau khi cưới thì cô phải ra ở với chồng ngoài Hà Nội, và dượng cũng đã đồng ý đưa tôi ra ngoải sinh sống.

Ờ, mém nữa là tôi thành người Hà Nội từ bé rồi chớ, nhưng không. Ba tôi, chú tôi, rồi cậu và dì tôi đều không chịu; cả ông anh con bác hai tôi nữa, ổng thương tôi lắm, không muốn để tôi đi. Lúc bấy giờ, mọi người không ai muốn cô dượng đưa tôi đi xa vậy; đơn giản vì tương lai tôi phải có trách nhiệm với ba, với phần mộ của mẹ và anh hai ở trong này. Sau một ngày bàn định, mọi người cùng thống nhất để tôi ở lại quê sống với dì dượng tôi. Dì tôi cũng thương tôi lắm, dù lúc đó dì mới sinh con em của tôi nhưng vẫn muốn nuôi thêm tôi cho nhà cửa vui vầy.

Thế là từ đó, tôi ở với dì dượng suốt mười năm, lâu nhất, hao cơm tốn của nhiều nhất, cũng hành tội dì dượng phải chăm sóc cho tôi mỗi khi tôi đau bệnh vất vả nhất luôn. Bởi vậy nên hôm nay tôi muốn ưu tiên thăm dì dượng kế sau ba tôi khi ba vắng nhà, cho dù nhà chú thím chỉ ở ngay xóm bên cách nhà ba tôi chưa đầy cây số, thành thử...

- Nè, anh uống đi! Nước chanh dây mẹ em mới pha đó. Cây nhà trồng luôn nghe, hổng có thuốc men gì trơn trọi.

À, nó ra rồi.