Chương 3
Món khai vị được mang ra: salad pesto ức gà dành cho Ly và súp nấm dành cho An. Hai món ăn với hai phong cách khác nhau khi Ly luôn chọn ăn rau xanh để lót dạ trước các món chính - đó là quy tắc cô đặt ra để có thể giúp kiểm soát cân nặng và kiềm chế bản thân ăn quá nhiều vào bữa tối. Trái ngược lại, An muốn ăn món gì đó ấm bụng sau một ngày lạnh làm việc teo người ngoài trời và chiếc bụng của cậu đã ọc ọc kêu ngay trên xe ô tô đi đến đây.
Khi món ăn được đặt đúng vị trí, cả hai nhìn nhau, mỉm cười đầy ẩn ý, muốn nói rằng nên tự thưởng cho bản thân bằng cách thưởng thức những món ăn nhẹ trước khi đồ ăn chính được mang ra.
“Vẫn là thói quen ăn rau xanh trước món đạm sao!” An trêu chọc. Cậu húp một miếng súp lên nhưng không tạo ra tiếng, cơ mặt giãn ra hài lòng khi bỏ được thứ gì đó vô bụng và bả vai thả lỏng đến mức đối phương cũng nhìn thấy.
“Bạn còn nhớ thói quen của mình là mình vui rồi.” Ly chỉ cười đáp lại, cô vẫn muốn trộn đều đĩa salad lên dù phục vụ đã làm chuyện đó trước.
“Thói quen là thứ khó bỏ. Và đôi khi, thói quen cũng là thứ nhận ra một phần tính cách của con người họ như thế nào.”
“Như một nhà triết lý thực thụ nhưng xin lỗi, hôm nay mình không nghe đạo lý của bạn đâu.”
“Ha ha. Mình không dám, mình chỉ muốn nói, thói quen của những người mình quý thì cho dù mười năm nữa, mình vẫn sẽ nhớ.”
Và từ hai đứa sinh viên ngày nào còn lạ lẫm với thế giới người lớn, bây giờ, chúng nó đã có vị trí và đang theo đuổi ngành nghề mình làm đúng như bản thân mong muốn.
Cuộc nói chuyện dần chuyển sang hướng khác về đời sống thường ngày, mối quan tâm hiện nay và một chút về đời sống xã hội của thành phố Hà Nội đang phát triển như thế nào.
Cập nhật một chút tình hình của nhau.
Khánh Ly đang là trưởng nhóm của một dự án tổng kết cuối năm liên quan đến chữ Hán - Nôm và tiếng Việt xưa. Cô đang tất bật chuẩn bị một vài buổi hội thảo quan trọng, mời các chuyên gia có tiếng đến để chia sẻ, đồng thời muốn kết hợp với viện nghiên cứu để tìm hiểu và đưa ra các bài báo học thuật trong quý một năm 2027.
An nhiệt tình đồng ý và cổ vũ người bạn, cậu thích văn hóa xưa và hy vọng có thể mang được vẻ đẹp truyền thống tiếp cận nhiều hơn với giới trẻ hiện nay. Tình hình cuối năm bận rộn không kém cô bạn, cậu đang được sếp giao một dự án mới liên quan đến tệ nạn xã hội và hoàn thành nội dung chương trình ‘Trao trọn yêu thương’ mùa năm - liên quan đến các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn và đạt được thành tích học tập. Công việc thứ hai là chuyện thường ngày phải làm, nhưng công việc đầu tiên có nhiều thứ phải kể đến. An thở dài khi nhắc rồi vội giật mình nhận ra, mình lại đang mở bài cho chuyện quan trọng sắp sửa nói với Ly.
“Lại bị nói dông dài vào luôn chủ đề chính.” An gượng cười, gãi đầu vẻ ngượng ngùng, nhìn Ly.
“Không sao, món chính cũng ra rồi.” Ly nhìn về phía cửa ra vào. Hai phục vụ đang mang món chính tiến về phía bàn ăn của hai người.
Khánh Ly đã gọi một phần bò bít tết đặc biệt dành cho hai người và món mì Ý hải sản yêu thích mà An luôn gọi khi đến các nhà hàng Âu.
“Bạn vẫn biết mình thích gì.” An nhận xét. Cậu không giấu được nụ cười trên môi khi đĩa mì Ý được Ly cố tình nhắc khéo phục vụ đặt gần cậu.
Món mì Ý hải sản đơn giản với sốt kem béo ngậy, óng ánh, những con tôm được áp chảo, cháy xém đẹp mắt cùng màu đỏ au, vẹm xanh được bố trí xung quanh và gỡ thịt ra cẩn thận trước.
Bò bít tết tái chín được thái thành từng lát gọn và đẹp mắt; một con dao sắc lẹm và tay nghề điêu luyện đã giúp món ăn hoàn chỉnh hơn. Rưới lên trên một lớp sốt nâu đặc sánh ăn kèm với măng tây được đảo nhanh qua bơ và tỏi.
An gật đầu nhẹ thay lời cảm ơn, ra dáng một quý ông lịch thiệp, cậu gắp thức ăn cho Ly trước và giơ tay mời cô thưởng thức trước khi bản thân đụng vào món ăn yêu thích.
“Bò ở đây rất ngon đấy. Bạn nên thử một miếng.” Ly đưa tay che miệng sau khi ăn một miếng lớn, cô chọn cách ăn thoải mái trước mặt bạn mình, không giấu được vẻ hạnh phúc khi được ăn món ngon, mở to đôi mắt và gật gù tấm tắc khen khi lần đầu tiên ăn ở đây.
“Mình sẽ thử.” An đáp.
“Bàn luôn vào chuyện chính được rồi nhỉ?” Ly từ tốn dùng dao, cắt khéo miếng thịt làm đôi, cô lén nhìn An và chờ cậu bạn mình phản ứng. Cô không chắc mình chọn đúng thời điểm hay không nhưng sắc mặt An trở nên nghiêm túc hơn, khuôn miệng cong đã trở về dáng vẻ ban đầu và tay phải cầm dĩa cũng hạ xuống để đi vào chuyện chính.
“Ừ, mình nghĩ việc. Và phải nhanh lên trước khi não mình lại quên hết điều cần nói.” An đan hai tay lại, đặt lên bàn. Cậu đẩy đĩa mì gần vào trong để bản thân có thêm không gian tựa vào. Lưng ngồi thẳng, hai bả vai mở rộng và hai chân để ngang vai, tạo một cảm giác cậu đang chuẩn bị thưa chuyện hệ trọng và khiến đối phương phải lắng nghe thật kĩ lời cậu nói.
“Bạn nói đi.”
“Mình nghe nói bạn có đang làm việc với bên NGO Human Rights* đúng không? Liệu có thể kết nối với mình bên đấy?” An bày tỏ, khẩn khoản và dùng ánh mắt chân thành giãi bày, “Hiện tại, bọn mình cũng đang làm phim tài liệu về tệ nạn xã hội, cần liên hệ với một tổ chức có sự tham gia của nước ngoài và mình nghĩ bên tổ chức này là phù hợp.”
“Nếu bạn không nói rõ thì thật khó cho mình. Làm về tệ nạn xã hội thì nhiều lắm đấy.” Ly tỏ vẻ hoài nghi, cô uống một ngụm nhỏ rượu vang, vẻ mặt đăm chiêu trước sự hỗ trợ muốn kết nối.
Human rights là một tổ chức phi chính phủ về quyền con người thông qua các tệ nạn xã hội - đã hoạt động được bảy năm tại Việt Nam, văn phòng chính của họ tại Campuchia và Thái Lan. Đây là một tổ chức chuyên về thiện nguyện hỗ trợ những nạn nhân va phải các tệ nạn xã hội trở lại cuộc sống bình thường, khi được thành lập, tổ chức được đông đảo người trẻ nhiệt tình hưởng ứng vì thể hiện được tính nhân văn khi đưa quyền con người lên hàng đầu, muốn những người từng vướng phải vòng lao lý hay sa ngã có thể được sống cuộc sống mình muốn.
Khi Human Rights đặt tiếp trụ sợ làm việc tại Việt Nam, tổ chức cũng được hỗ trợ nhiệt tình và sự hưởng ứng mạnh mẽ của các bạn trẻ. Năm 2025, tổ chức này đã đem về một con số ấn tượng khi hỗ trợ được hơn 500 người dính vào tệ nạn về cuộc sống thường ngày và có công ăn việc làm đàng hoàng. Thậm chí, những sự kiện đều thu hút trên 1000 người tham gia, tạo nên tiếng vang lớn.
Tường An đã theo dõi Human Rights được hai năm, cậu có vài nghi ngờ từ tổ chức nhưng chưa thể chứng minh nếu không có bằng chứng. Một vài sự trùng hợp đến đáng ngờ khi các nạn nhân nghi ngờ sử dụng ma túy, buôn nội tạng người và mại dâm - những đối tượng nằm vùng của cảnh sát đều trở lại cuộc sống thường ngày. Đặc biệt hơn, những đối tượng ấy khi bị lục soát đều không có tung tích gì cả và có tổ chức này đứng ra bảo vệ, lấy quyền con người và là tổ chức nước ngoài để đe dọa, tuy nhiên, một khoảng thời gian sau, những người này lại biến mất và không để lại dấu vết gì, như thể có ai đó đã xóa họ ra khỏi thế giới.
“Mình không hiểu? Bạn nói rõ hơn nữa được không? Tại sao một tổ chức về quyền con người lại làm điều tệ hại với chính con người được? Thật vô lý.”
“Ban đầu mình cũng nghĩ như bạn thôi. Nhưng càng làm thì càng thấy, sự việc có vẻ không hề đơn giản.” An cảm thấy cổ họng khô khốc sau khi nói liền một mạch, cậu uống hết cốc nước và gọi phục vụ rót thêm vào li của mình.
Khánh Ly không còn cảm thấy hương vị mềm ngọt của bò khi cắn đến miếng thứ ba, cô chỉ còn cảm giác ngờ vực trong chính câu chuyện của An và dè chừng hơn khi một tổ chức mà bản thân đã hợp tác hơn một năm qua lại có một tảng băng chìm lớn đến vậy.
“Mình không chắc điều mình nói được phép hay không nhưng hãy giúp mình kết nối với tổ chức. Và làm ơn, hãy giữ kín vụ này.”
“Tại sao chứ?” Mắt của Khánh Ly rưng rưng, cô không giấu nổi bàn tay đang run lên khi cầm ly rượu vang. Cô muốn nhấm nháp chút men say trong buổi trò chuyện này và ước điều mình nghe chỉ là lời nói đùa. Nhưng tiếc thay, ông trời giáng xuống đầu cô một thau đá lạnh nhân dịp đầu năm, cùng với người bạn yêu quý lâu ngày chưa gặp, “Mình không ngờ, mới đầu quý một, bạn đã cho mình một tin tức có thể gây náo loạn tới tất cả như thế này.”
“Mình biết.” An thở dài, cậu gãi đầu rồi gõ từng ngón tay lên mặt bàn, cúi mặt xuống và không muốn đối phương nhìn dáng vẻ bản thân mệt mỏi.
Vụ việc này cậu đã theo hơn hai năm nay, âm thầm và kín kẽ đến mức chưa có đồng nghiệp thân thiết nào biết cả. Vì đây là một khó nhằn và có thể chết người, thậm chí còn nguy hiểm hơn phim tài liệu mại dâm mà cậu đã làm cùng nhóm của đài VNS.
“Mình muốn nói thế, An à. Mình có phần cảm kích khi cậu dám nói những điều cậu giấu hơn hai năm qua nhưng.” Ly ngó ngang xung quanh, cô đẩy người về trước và cố gắng điều chỉnh âm lượng vừa đủ, đảm bảo chỉ có hai người nghe thấy, “Quản lý của tổ chức ở đây, không phải là kiểu người dễ chịu để nói chuyện đàng hoàng và nhã nhặn từ lần đầu gặp mặt. Tổ chức ấy cũng có vài thứ khác lạ.”
“Vậy sao?” An chú tâm lắng nghe.
“Mình biết tổ chức nhờ người quen. Ban đầu, họ nói tổ chức không có quản lý chính ở Việt Nam nhưng đùng một cái, có một người tên Khải Phong xuất hiện, được nhân viên ở đấy gọi là quản lý cấp cao. Nhờ anh ta mà mình mới có cơ hội nói chuyện với chủ tịch nhưng cũng chỉ là gọi điện thoại đơn giản.”
“Điều kì lạ ở đây là gì?”
“Họ nói chỉ có trưởng phòng làm tất cả mọi thứ, thay những người lãnh đạo của tổ chức ký giấy tờ ở Việt Nam. Và đến lúc có một bên báo đủ uy tín như Word Shape, họ mới phân bổ một quản lý về Việt Nam. Cách làm việc kiểu đấy, lần đầu tiên mình thấy.”
“Không nhẽ, từ trước tới giờ, giấy tờ của họ không được qua kiểm duyệt phía trên sao?”
“Cái này thì mình không rõ.” Ly nhún vai, bĩu môi nhẹ trước câu hỏi khó của An. Cô thành thật chia sẻ cảm xúc bản thân và nói mọi điều mà cô hoài nghi, “Anh ta xăm trổ một bên tay phải, những kí hiệu kì lạ và các con số không rõ ý nghĩa. Ban đầu, mình nghĩ vẻ ngoài như vậy làm sao có thể trở thành một quản lý cấp cao nhưng người liên lạc chính với mình, có vẻ là trợ lý đã nói anh ta là một người lãnh đạo giỏi và có khả năng răn đe người khác chỉ bằng ánh mắt. Thú thật, mình có chút rùng mình khi lần đầu chạm mặt anh ta.”
“Còn gì khác không, Ly?”
“Còn nhiều lắm. Ban đầu cũng chỉ do mình tò mò nên mới để ý. Văn phòng làm việc của họ không có mấy sổ sách, gần như chỉ có máy tính bàn, chậu cây nhỏ và rất nhiều tẩu thuốc lá. Mình đã ho sặc sụa khi bước chân vào tòa nhà mười tầng ấy vì hít phải quá nhiều khói thuốc. Không có nhiều nữ giới, nếu có thì bọn họ được tập trung trong một phòng riêng có cửa kính, rộng cỡ 30 m² để làm việc. Mình được anh Phong đấy tiếp đãi khá chu đáo, giọng người Hà Nội chuẩn vì nhấn nhá, hành động chuẩn chỉnh và không để lộ quá nhiều cảm xúc khi bàn bạc.”
Ly đã nói quá lâu và cảm giác khát nước làm cô nốc cạn ly rượu vang trong vài giây. Cô cảm thấy có chút men trong người khiến mình tỉnh táo và nhớ mọi chi tiết bản thân mình đã từng nhìn thấy rồi kể cho An nghe. Không muốn làm giảm nhịp điệu câu chuyện, cô tiếp tục nói và hạ thấp tông giọng của mình hơn so với ngày thường.
“Anh ta có hỏi mình lí do tại sao lại chọn tổ chức và điều gì khiến mình coi đây là nơi để có thêm ý tưởng viết báo. Mình cũng chỉ trả lời vì đây là báo nước ngoài có chi nhánh phụ ở Việt Nam, các ý tưởng mỗi năm đều có một phần xoay quanh con người nên mới tìm đến tổ chức. Dù Word Shape bọn mình đề cao văn hóa con chữ nhiều hơn, nhưng người và chữ vẫn là hai thực thể liên kết mật thiết với nhau. Phải có người thì mới có chữ, đôi lúc sức nặng của con chữ không đến từ một người có học thức đàng hoàng viết ra mà được chắt chiu từ những mảnh đời cơ cực, trắc trở và nỗi niềm khó giãi bày với đời. Mình đã nói thế và anh ta đồng ý hợp tác phỏng vấn. Thế nên, có khoảng trung bình từ ba đến bốn bài về tổ chức trong một quý.”
An dựa lưng vào ghế, trong lòng có chút thất vọng vì những thông tin của Ly chưa mang lại giá trị cho việc điều tra. Cậu biết ơn về tất cả mọi thứ cô bạn chia sẻ nhưng có lẽ, cậu đã muốn nhiều hơn thế, cậu muốn nghe thêm về tình hình đi thực địa của báo WS, vậy mà, một tin cũng không. Chắc là cách làm việc của báo nước ngoài sẽ có những quy trình khác nhau và Ly đang ở vị trí quản lý, những công việc này có thể sẽ được giao cho cấp dưới.
Buổi hẹn cũng dần đi đến hồi kết khi món đồ gọi ra nguội tanh và một phần ba đồ ăn mới được xử lý nhưng An không còn tâm trạng ăn uống nữa. Một ngày gặp mặt với Ly và cậu đã có vài thông tin hay ho cùng phương thức liên lạc - người được cho là đại diện của Human Rights tại Việt Nam.